VĨNH QUYỀN - Tôi của thời viết bút ký Huế.

28 Tháng Năm 20222:38 CH(Xem: 151)
VĨNH QUYỀN - Tôi của thời viết bút ký Huế.
Tôi tin cái nhìn đầu tiên sau khi chào đời, ngoài mẹ, là đã bắt gặp màu xanh cây lá dẫu tôi chẳng thể nào nhớ nổi điều ấy, bởi nơi tôi sinh ra và lớn lên luôn được cây lá, hoa quả che chở, điểm tô, nuôi dưỡng. Trông ra ô cửa hay nhìn vào góc phòng đều hiện hữu màu lục bảo. Đó là khu nhà vườn trên triền đồi ngoại thành Huế. Lớn lên một chút, tôi biết tưới mát cho những gốc hoa trước khi có thể tự mình tắm táp, biết trèo cây trước khi biết cưỡi xe đạp. Thời đó đồ chơi công nghiệp hiếm lắm, tôi tự chế những thứ ưa thích với nguồn nguyên liệu xanh dồi dào chung quanh. Bốn trái vông đồng già đen nhẫy và mảnh gỗ nhỏ đủ cho một chiếc ô-tô chạy được, miệng vừa nổ máy vừa "bóp" còi. Một khúc tre nhặt cuối vườn chẻ vót làm kiếm báu không quá khó. Hai ống hóp lồng nhau thẳng góc là khẩu tiểu liên bắn đạn hạt bời lời nổ lốp đốp đủ khiến đối phương đau chạy. Từ những trái gòn chín đen nổ bung giữa oi gắt trưa hè tôi có cả đội lính dù bay chơi vơi.

Chiếc sập gụ của thầy tôi kê sát ô cửa sổ. Nhớ những buổi trưa nằm kề bên ông thơm thoảng mùi thuốc lá. Tôi thèm đi chơi đến không ngủ được bèn lặng nhìn cành khế lão ngoài hiên sau đung đưa gần như trước mắt vói tay có thể chạm tới. Nó cũng là biểu đồ thời gian hiển thị bằng hình thái và sắc màu: run rẩy những ngọn lá xanh nõn, chi chít những chùm hoa tim tím, lúm xúm những trái non nhỏ bằng hạt lựu. Chúng lớn khá nhanh và cuối cùng lủng liểng như những chiếc lồng đèn vàng mọng. Sau này, mỗi lần trông thấy một cây khế lão, bất kỳ ở đâu, tôi lại trông thấy bóng hình thầy tôi dù loài cây nào trong khu vườn cũ đều mang hình ảnh của ông. Còn cây me cổ và phiến đá đen vuông vức đặt sát dưới gốc của nó thì lưu giữ hình ảnh của tôi trong ký ức của ông cụ khi tôi phải xa Huế. Đó là nơi tôi thường ngồi ngóng mẹ thi thoảng đến thăm, ở lại mấy hôm rồi đi, thường là khi tôi đang ngủ. Đó là nơi tôi ngồi học ngoài trời, từ tiểu học đến đại học. Trong một lần chỉnh trang sân vườn có người muốn dịch chuyển phiến đá, thầy tôi bảo cứ để yên đó, và nói ra lời về nỗi nhớ tôi, điều mà ông rất giỏi che giấu. Vậy là thầy đã yếu, tôi buồn lặng nhận ra khi nghe người ấy kể, và tôi che giấu giỏi không kém. Ông cụ mất vào những ngày tôi lang thang đâu tận Hà Nội, Hải Phòng bán những cuốn sách ế ẩm tôi viết ra và nhà xuất bản thì trả nhuận bút bằng sách. Chuyện này tôi cũng khéo giấu để thầy tôi được vui trọn với việc mân mê cuốn sách mới của đứa con duy nhất nhân lúc không ai bên cạnh, để đọc mãi không hết cái tên in trên bìa mà ông từng thôi xao chữ nghĩa mới quyết được. Chữ quyền trong tên tôi, không có nghĩa quyền lực, càng không là quyền thuật "boxing", mà chỉ là một quả cân giữa đời chênh chao. Cơn bão cay nghiệt cắt đường bắc nam, tôi không về kịp, không kịp cho cây cối trong vườn cùng tôi chịu tang như đã thầm hứa, bởi chúng là anh em của tôi. Những dải khăn sô khoác buộc lên cành lá chùng rũ sương sớm, vật vờ gió chiều sẽ nhân lên trăm lần buồn đau của tôi, đồng thời chia sẻ với tôi chính nỗi mất mát không thể bù đắp ấy.

Một bước ra khỏi vườn nhà cũng là một bước bước vào vườn Huế. Tôi luôn hình dung Huế như thể một khu vườn không bao giờ biết hết ngóc ngách. Nhưng rõ ràng chuỗi đồi thông nối nhịp hình sin xanh thắm không dứt suốt một vùng bán sơn địa là đường biên cánh cung phía tây của khu vườn ấy. Chính vì diện tích trồng thông ở Huế rất lớn và chủ yếu là loài thông hai lá, phân biệt với thông ba lá của Đà Lạt nên có hẳn tên riêng, thông Huế. Từ nghìn xưa kẻ sĩ đã yêu và tôn trọng cây thông. Trong một lễ tế giao, vua Minh Mạng sắc cho các hoàng tử theo hầu đạo ngự mỗi người trồng một cây thông tại Trai Cung, cạnh Đàn Nam Giao. Hai mươi năm sau trở lại chốn cũ, hoàng tử Miên Trinh, bấy giờ là Tuy Lý vương, nhận ra cây thông của mình. Vui vì nó kiên cường bản lĩnh thanh cao cốt cách, buồn vì bản thân không được bằng thông, vương hẹn kiếp sau hóa thành hạc bay về chung sống với thông… Trồng nhiều thông như thế hẳn người Huế cũng hướng tới một kiếp sinh tồn trường cửu vượt thoát hệ lụy nhân thế. Không chỉ đồi núi, thông còn được trồng nhiều tại các công trình kiến trúc quan trọng như hoàng thành, lăng tẩm, đền miếu, chùa chiền, nhà thờ… Làm sao phai được hình ảnh đồi thông quốc tự Từ Hiếu, đồi thông đại chủng viện Thiên An trong ký ức thời trai trẻ lứa đôi Huế. Tiếng thông reo đã hỗ trợ lời tỏ tình vụng dại, phấn thông vàng đã mang tải hạnh phúc cũng như khổ đau của những đôi tình nhân rải rắc khắp ngọn đồi xanh lá bốn mùa. Một lần dự bữa cơm chay có rượu dưới tán rừng thông Thiên An, trong ngôi nhà rường cũng là gallery mỹ thuật, tôi cứ băn khoăn tự hỏi bà chủ sang đẹp, tài hoa, đơn độc kia nghĩ gì, nhớ gì mỗi khi thấp thoáng từng đôi tóc xanh chơi trò đuổi bắt cổ điển trong rừng thông vây quanh.

Ở Huế, so với thông, phượng vĩ, bồ đề, mù u, bàng, liễu… thì ngô đồng khiêm nhường về tầng số xuất hiện. Nhưng trong ký ức tôi loài cây này có vị trí riêng. Tôi đã nhiều năm tin vào một số nhà phê bình văn học tên tuổi. Họ cười nhạo các thi sĩ tiền bối đã máy móc rập khuôn thơ Trung Hoa, rằng Việt Nam làm gì có cây ngô đồng mà vẫn thấy nó xuất hiện trong thơ. Mãi sau, khi tôi đọc tới Đại Nam nhất thống chí, mới biết không hẳn như vậy. Sách ghi có lần vua Minh Mạng nhận quà từ Quảng Đông là hai cây ngô đồng. Nhà vua thích lắm, cho trồng ở hai góc điện Cần Chánh. Nhưng điều hay là, vua muốn biết nước ta có hay không loài danh mộc này. Để trả lời câu hỏi của chính mình, vua sai biền binh cầm mẫu lá ngô đồng đi sâu vào các khu rừng tìm kiếm. Hóa ra loài cây quý phái đầy cảm hứng thi ca của Trung Hoa cũng có ở Việt Nam. Tự hào, vua Minh Mạng nhân giống ngô đồng nội địa, cho trồng tô điểm cảnh quan các cung điện, lăng tẩm. Và cuối cùng, vua Minh Mạng chọn hình tượng cây ngô đồng Việt Nam chạm khắc lên Nhân Đỉnh trong số Cửu Đỉnh đúc năm 1835. Dù được phát hiện trên diện rộng, cây ngô đồng chẳng mất đi danh phận cao quý, hoặc vẫn tàng ẩn trong rừng thâm nghiêm hoặc chỉ mọc trên đất vương giả. Vườn nhà dân gian không trồng cây ngô đồng, như một mặc định, dù không hề có sắc chỉ cấm kỵ.

Đầu năm nhất đại học văn khoa, bị dẫn dụ bởi “ngô đồng nhất diệp lạc, thiên hạ cộng tri thu”, vào một thoáng thu (Huế không có hẳn mùa), tôi lên đường dã ngoại ngắm ngô đồng trút lá vàng. Thất vọng, những cây ngô đồng tôi gặp chẳng gây ấn tượng gì, không kỳ vĩ hình thể, cũng chẳng lung linh sắc màu. Đem chuyện ấy kể với thầy tôi, ông chỉ mỉm cười. Rồi một ngày hạ tuần tháng ba âm lịch năm sau, ông đưa tôi đến công viên Tứ Tượng bên dòng Hương, chỉ vào một cây cao thật là cao, không còn lấy một chiếc lá, chỉ toàn hoa là hoa, những chùm hoa tím phớt hồng chi chít mơ hồ trong sương trắng cuối xuân. Đó là thời khắc mãn khai cái đẹp ngô đồng.
*
Nhiều năm trước tôi đã chiết một nhành từ cây khế lão bên ô cửa sổ ngôi nhà cũ nơi thầy tôi thường nằm nghỉ trưa khi còn sống đem về trồng ở góc sân nhà tôi và từ bàn viết tôi có thể nhìn thấy nó qua ô cửa sổ nhưng không vói chạm tới được.

[ k ý ứ c x a n h / H U Ế M Ì N H / xuất & tái bản các năm 2003-2004-2006 ]

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
26 Tháng Sáu 202210:28 SA(Xem: 33)
Rất nhiều người thiên hạ tưởng nhầm là giỏi giang thực ra là nhờ những cái bóng.
18 Tháng Sáu 20225:01 CH(Xem: 119)
Tôi vẫn nhớ như in cảm giác của lần đầu tiên trút bỏ quần áo rồi bước ra trước mặt sinh viên.
14 Tháng Sáu 202210:08 SA(Xem: 122)
Nghe đâu, hôm đó, nhiều người rơi nước mắt, vì vậy mà vụ trộm trâu không được lên ti vi, sống giữa cái rẻo đất nhân hậu này nhiều khi cũng hơi phiền.
11 Tháng Sáu 20225:44 CH(Xem: 154)
Tiếng nhạc trong đám cưới vọng ra ngoài hành lang nghe lao xao như tiếng sóng va vào thành tàu. Trong bóng tối hành lang hai người đàn bà đứng ôm nhau, im như một bức tượng đá đặt ngoài nghĩa trang.
07 Tháng Sáu 20225:26 CH(Xem: 153)
Cô cũng không bao giờ biết, đó chính là một trong những tay súng cừ khôi, kẻ đã găm một viên đạn ngay gần đốt sống của một người phụ nữ,
04 Tháng Sáu 20229:49 SA(Xem: 143)
Cha con tôi cùng òa khóc. Thế là vĩnh viễn cha con tôi đã mất Thanh Phương!
21 Tháng Năm 20229:59 SA(Xem: 252)
Già khú là giai đoạn một, thêm một bước nữa thì gọi là “già khú đế”
17 Tháng Năm 20229:13 SA(Xem: 224)
Từ ngày bà Tư qua đời, Quân, đứa con trai duy nhất lấy vợ sinh cháu nội đích tôn, ông Tư cảm thấy rất hạnh phúc, quây quần với con cháu, an vui với tuổi già.
14 Tháng Năm 20221:43 CH(Xem: 192)
Đêm nào cũng vậy, ban đầu mọi câu chuyện của ba đứa chúng tôi tràn lan miên man, nhưng rồi mọi chủ đề dù có mông lung đến thế nào đi nữa thì cũng đổ về một điểm cuối: chuyện Việt Nam
05 Tháng Năm 202212:36 CH(Xem: 277)
“Tôi xin người cứ gian dối, cho tôi tưởng người cũng yêu tôi…”, câu hát đã có thời chị ghét, sao giờ thấy đúng ý mình.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 11955)
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến
(Xem: 30603)
Bài thơ đầu tiên (?) của Tô Thùy Yên được giới thiệu trên Sáng Tạo, gây tiếng vang lớn và, dư âm của nó, kéo dài nhiều năm sau, là “Cánh đồng con ngựa chuyến tàu” viết tháng 4 năm 1956.
(Xem: 235)
Nhưng tôi vẫn yêu (yêu lắm,) việc làm của bạn. Bởi vì, với tôi, tự thân đời sống bạn tôi, đã là một trường khúc
(Xem: 12088)
Hay ước nguyện cuối cùng trước khi nhắm mắt, không chỉ của giới trẻ mà, của rất nhiều văn nghệ sĩ thời đó là, một lần được đứng dưới những ngọn đèn vàng của ga Lyon!
(Xem: 13775)
Trước khi theo đơn vị dư cư vào miền Nam, năm 1954, nhà văn Văn Quang bị động viên khóa 4 trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức.
(Xem: 7250)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
(Xem: 4676)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 410)
Du Tử Lê là Thi Sĩ Một Đời. Thi Sĩ Viết Hoa, tôi viết và biết về thi sĩ như thế. Ông không chỉ làm thơ. Ông sống với thơ. Sống bằng thơ. Thơ với ông là một.
(Xem: 3468)
trong biết bao nhiêu lần âm thầm nói lời chia biệt từng thân thương, gia đình, bằng hữu,… lần này là thật.
(Xem: 3161)
Tôi đã thảng thốt khi nghe tin Du Tử Lê qua đời, từ cú điện thoại một người bạn làm thơ và làm báo.
(Xem: 14664)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 4174)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 4551)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5098)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5121)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 25389)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 19519)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17061)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 20536)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 18288)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 16980)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 14482)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 13615)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 13813)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 12731)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 12303)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 19439)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 26625)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 31385)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 22687)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 24752)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 27593)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 27073)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 22741)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
803,899