Gửi chị Trúc
Bốn bể vẫn chưa yên sóng gió
Xuân này em chị vẫn tha hương
Vẫn ăn cái Tết ngoài thiên hạ
Son sắt say hoài rượu viễn phương
Em đi non nước xa khơi quá
Mỗi độ xuân về bao nhớ thương!
Mỗi độ xuân về em lại thấy
Buồn như chú lính ở biên cương
Thời chưa gặp đó nằm suông mãi
Suông cả ân tình rượu cũng suông.
Trước mặt bút nghiên sầu tịch mịch
Quanh mình chăn chiếu rộn tang thương
Một thân lữ thứ sầu phong toả
Đốt ngọn đèn lên bóng rợn tường
Đêm ba mươi Tết quê người cũng
Tiếng pháo giao thừa dậy tứ phương.
Chị ạ! Em không người nước Sở
Nhớ nhà đâu mượn địch Trương Lương
Đất khách tình dâng nhòa mắt lệ
Ôi nhà! Ôi chị! Ôi quê hương!
Từ em lưu lạc ngoài muôn dặm
Một đoạn đường đi một đoạn trường
Xuống biển kết thân cùng cá mú
Lên rừng làm bạn với chim muông.
Cửa quan chửa mở đầu Viên bạc
Tri kỷ không ai mắt Tịch cuồng
Thôn dã từng qua mùi đạm bạc
Thị thành thêm ngán miếng cao lương.
Vụng tính bỏ rơi đi hạnh phúc
Sẩy tay đánh vỡ mất thiên đường
Trăm ván cờ cao trăm ván bại
Nước ngoài thêm thẹn tiếng mang chuông
Trò đời cúi mặt xem thiên hạ
Thực đáng cười thay thực đáng thương!
Trọc phú ti toe bàn thế sự
Điếm già tấp tểnh nói văn chương
Đã coi đồng bạc to hơn núi
Lại học đòi theo thói Mạnh Thường
Lẳng lơ đi võng đi tàn cả
Gái chính chuyên kia đứng vệ đường
Đất đổi hoa màu, nhà đổi chủ
Trâu quên mục tử, ngựa quên chuồng
Thay đen đổi trắng, bao canh bạc
Bán rẻ đời đi một đấu lương.
Chị ơi! Tất cả là vô nghĩa
Chẳng nhiễu điều nào phủ giá gương!
Tay trắng, bạn bè đều lánh mặt
Sa cơ, thân thích cũng coi thường
Sông lạnh thấy đâu người gọi gió
Trăng tà tìm mãi kẻ mài gươm
Áo xanh bạc nửa màu sương gió
Xót kẻ ăn nằm trong gió sương
Đầy vơi tâm sự cùng ai tỏ
Mộng lạnh đêm xuân chiếu lạnh giường.
Quê nhà gối chiếc thôi rồi kẻ
Chia nửa vầng trăng với dặm trường...
Son phấn hững hờ niềm sắt đá
Sông hồ vò võ nỗi yên cương.
Chị ạ! Duyên em mà chẳng đẹp
Chỉ vì không đọc truyện Tây Sương
Người yêu buổi ấy lên xe cưới
Cũng khóc cho tròn ý nhớ thương
"Khấp như sử nữ vu quy nhật"
Lệ có thành sông chuyện cũng thường
Trò đời chẳng hẹn nhau lần gặp
Đập nát cho rồi nửa mảnh gương
Duyên mới đẹp lòng người sử nữ
Đầu sông ai nhớ cuối sông Tương
Tàn lạnh lòng em từ buổi ấy
Với tình thôi hết cả tơ vương!
Chị ở quê nhà xuân có đẹp?
Con đò bến cũ có thê lương?
Nêu cao pháo nổ trầm hương ngát
Hoa bưởi hoa cam rụng ngập vườn
Mưa xuân rắc bụi quanh làng mạc
Gái lịch trai thanh chật phố phường.
Lá lộc chồi tơ tay ngọc hái
Giao thừa xuân đến bưởi thơm hương.
Nhưng dù Tết đẹp hay xuân đẹp
Chắc chị chưa hề nguôi nhớ thương.
Người đi buổi ấy tàn hoa phượng
Cõi Thục xa xôi mấy dặm đường.
Phong ba từ nổi trong đời chị
Tóc rối xuân xanh má nhạt hường
Qua đò mấy độ sầu sông nước
Dệt mộng bao lần tủi phấn hương
Tháng hẹn chờ rơi con lá úa
Đêm tàn đợi khuyết cái trăng suông
Chỉ tại tài cao trời đất ghét
Một thân oan khổ có trăm đường.
"Cuối thu mưa nát lòng dâu biển
Ngày muộn chuông đau chuyện đá vàng" (*)
Em thường cầu nguyện em van vái
Một sớm thanh bình mặt đại dương.
Bao giờ em được về quê cũ
Dâng chị bài thơ "Xuân cố hương".
Sài Gòn, tháng Chạp, Quý Mùi (1943)
(*): Hai câu thơ của Thâm Tâm




