Trò Chuyện Với Nguyễn Trọng Tạo (Một)

14 Tháng Tư 201012:00 SA(Xem: 11517)
Trò Chuyện Với Nguyễn Trọng Tạo (Một)

blank















minhngonnt Thưa chú, vừa là nhà thơ, vừa là họa sĩ, nhạc sĩ...lãnh vực nào chú cảm thấy mình an nhiên hơn cả? Người ta nói: "Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh", cho cháu tò mò một chút, lãnh vực nào làm chú "thân vinh" nhất?  

Nguyễn Trọng Tạo: Với tôi, dù làm thơ viết nhạc làm báo hay vẽ… đều chưa bao giờ an nhiên. Ngay cả khi tôi viết phê bình văn học nghệ thuật cũng vậy. Cuốn “Văn chương cảm và luận” khi vừa in ra, có người mua về đọc rồi đưa cho con đang chuẩn bị thi văn vào Đại học đọc vì họ cho rằng, cần phải hiểu văn học bằng sự rung động của tình cảm kiểu “nhà sáng tác viết phê bình”; có người cho cuốn sách đó là “hiện tượng phê bình” ngay từ khi nó vừa ra đời; nhưng cũng có người cho là “có vấn đề” tức là “phản động”. Thơ của tôi cũng vậy, có bài bị cho là “có vấn đề” như bài “Tản mạn thời tôi sống”, nhưng cũng chính thời điểm đó nhiều người lại đọc và thuộc lòng dù nó khá dài và sau này thì nó được in lại… Có bài hát tôi viết chỉ trong chốc lát, viết chơi chơi thì sau đó lại được công chúng yêu thích như một “hội chứng” mà trường hợp “Khúc hát sông quê” là một điển hình. Văn chương nghệ thuật là vô cùng, không ai tận hưởng hết cái hay của nó, ngay cả chính người làm ra nó có khi cũng bất ngờ về sự kỳ lạ của đứa con tinh thần do mình đẻ ra. Tuy nhiên tôi chọn Thơ vì thơ là nghiệp. Cái nghiệp thơ nó vào thân tôi từ lúc nào không nhớ, nhưng, Thơ với tôi bao giờ cũng thiêng liêng. Có lẽ vì thế mà có lần người ta bầu tôi vào Hội đồng Thơ, làm trưởng ban biên tập báo Thơ ở Việt Nam.

Bố tôi là ông đồ nho nên tôi cũng hiểu lời khuyên “nhất nghệ tinh, nhất thân vinh” của người xưa. Nhưng mọi lời khuyên không có lời nào là tuyệt đối với tất cả mọi người. Ta có nên khuyên Văn Cao hay Trịnh Công Sơn như thế không? Trong nghệ thuật, Văn Cao là “dòng sông 3 nhánh” như có người nói, nhưng với tôi thì có 3 ông Văn Cao. Văn Cao Thơ, Văn Cao Nhạc, Văn Cao Vẽ. Con người Văn Cao nào cũng thành đạt cả. Tuy vậy nỗi đau đáu nhất của Văn Cao vẫn là con người Thơ. Vì 1 người mà có nhiều con người như vậy nên không tránh khỏi bị ghen tuông, đố kỵ trong cái làng văn chương nghệ thuật. Nguyễn Đình Thi cũng bị như thế. Giới Thơ bảo ông Thi chỉ tài văn xuôi. Giới văn xuôi bảo ông Thi chỉ tài âm nhạc. Giới âm nhạc lại bảo ông Thi chỉ tài Thơ… Rốt cuộc ông Thi là ai? Là Nguyễn Đình Thi mà lĩnh vực nào cũng có người công nhận là tài?

Tôi không dám so sánh tôi với ai cả, nhưng tôi biết tôi là ai, và tôi không bao giờ từ chối những gì Trời cho hay đời cho. Và tôi mang ơn tất cả mọi người mà đầu tiên là cha mẹ đã sinh thành và giáo dưỡng.




thanhtranthanh Thưa ông, khi sáng tác nhạc, phần nào ông làm trước? Thơ hay nhạc? ông có phổ nhạc cho thơ của người khác không? Và có ai phổ nhạc cho thơ ông không? Nếu có, vì ông cũng là nhạc sĩ nên trong trường hợp đó ông có hài lòng không? 

Nguyễn Trọng Tạo: Tôi sáng tác nhạc thường ngẫu hứng. Có khi bắt đầu bằng một cái tứ rồi viết luôn thành bài hát cả nhạc và lời cùng lúc. Có khi bắt đầu bằng một nét nhạc vang lên trong đầu. Khi đọc bài thơ nào đó gợi lên cảm xúc âm nhạc là tôi phổ nhạc. Có lúc chỉ phổ mấy câu thơ thích, rồi cứ thế chỉ viết nhạc theo tư duy hình tượng, cấu trúc riêng; sau đó mới viết tiếp lời ca. Thỉnh thoảng tôi cũng viết nhạc trước rồi mới đặt lời. Và tôi đã từng đặt lời cho một số nhạc sĩ khi họ đã viết xong phần nhạc. Tôi có một số ca khúc phổ thơ của bạn bè như “Làng quan họ quê tôi” phổ (phỏng) thơ Nguyễn Phan Hách, “Khúc hát sông quê” phổ (phỏng) thơ Lê Huy Mậu, “Tôi trở thành đồng đội” phổ thơ Nguyễn Hoa. Cũng có mấy nhạc sĩ phổ thơ tôi như Phú Quang với bài “một dại khờ một tôi” phổ từ bài thơ “Chia”. Trường hợp Giáng Son phổ bài thơ “Cỏ và mưa” thì bài thơ này ngắn quá, chỉ có 4 câu nên Giáng Son viết thêm nhạc rồi nhờ tôi đặt tiếp lời ca vào. Nói chung, bài hát nào hay mà phổ từ thơ thì nhà thơ đều rất sướng, vì bài thơ như được nhân bản theo cấp số nhân.



 
chiennguyen Chúng tôi tò mò muốn biết ông đã quen nhà thơ Du Tử Lê như thế nào? Khi nào?

Nguyễn Trọng Tạo: Tôi đọc thơ Du Tử Lê từ trước 1975 do tình cờ có được những tờ báo Sài Gòn in thơ anh, rồi sau là đọc tập thơ anh được giải thưởng. Nhưng mãi đến năm 1993 tôi mới gặp anh (cùng đi với 2 người phụ nữ gốc Huế). Anh từ Mỹ về Huế tìm tôi và Hoàng Phủ Ngọc Tường. Anh nói rằng, định tìm lần trước nhưng ngại, nay liều gõ cửa. Anh đến nhà tôi, và như đã quen từ lâu lắm. Các nhà thơ với nhau vẫn thế. Tôi bày tiệc rượu đón anh, mời cả Hoàng Phủ Ngọc Tường đến. Chúng tôi ngồi với nhau đến khuya mới tiễn khách về bằng xe máy. Anh Tường chở Du Tử Lê, tôi chở 2 cô gái Huế bạn anh. Đến ngã tư cầu Tràng Tiền thì bị công an huýt còi. Nhận ra tôi, một anh công an nhắc vui: Lần sau anh Tạo chỉ nên chở 1 o thôi kẻo xe quá tải cháy máy đó.

Sau đó tôi chuyển ra Hà Nội. Nhiều lần về nước Du Tử Lê thường gọi cho tôi, rồi chúng tôi gặp nhau khi ở nhà tôi, khi ở khách sạn anh ở. Và tôi rất vui khi vẽ bìa “Du Tử Lê Thơ Tình” cho anh. Vợ anh bảo, đó là cái bìa thích nhất trong 40 bìa sách của anh Lê. Tiếc là cuốn sách đó phát hành ở Việt Nam không được suôn sẻ.


 
hungnguyenvan Sau này nhiều người làm thơ hay mà rất trẻ, có bao giờ ông sợ "gặp" một Nguyễn Trọng Tạo không? 

Nguyễn Trọng Tạo: Tôi nghĩ, dù ai đó có giống tôi, thì cũng chả sao, mà cũng không thể giống nhau tuyệt đối được, bởi vì mỗi con người là một thế giới riêng, có những bí mật riêng, và người ta cũng dễ nhận ra sự khác biệt cơ bản. Ở Hà Nam có một người tên là Nguyễn Trọng Tạo có viết sách báo về những vụ án, nhưng không ai nhầm đó là tôi. Tuy nhiên khi lập hộp thư điện tử và websitte, thì Yahoo báo là đã có ních nguyentrongtao rồi. Thế thì tôi lại thành nguyentrongtao1. Chả sao cả. Nhưng tôi sợ nhất là cái ông Nguyễn Trọng Tạo tự lặp lại chính mình. 

NTT

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
27 Tháng Mười Một 201512:00 SA(Xem: 1693)
Thưa ông, hôm nay tôi có mấy câu hỏi nhỏ gửi cho ông đây. Đó là tôi có đọc “Khói trắng thiên đường” của ông và thấy ông có ghi lại một vài đoạn thơ của ông. Tôi rất thích mấy đoạn thơ ngắn ấy. Vậy ông có thể vui lòng cho tôi biết:
05 Tháng Mười Một 201512:00 SA(Xem: 1992)
Hầu như mọi người đều nhận thấy tiểu thuyết hay truyên dài của ông thường dựa trên những dữ kiện thực. Phần hư cấu có rất ít. Vậy cá nhân ông đánh giá thế nào về những truyện hoàn toàn được xây dựng trên hư cấu?
06 Tháng Mười 201512:00 SA(Xem: 2316)
Tôi theo dõi gần như khá đầy đủ những tác phẩm ông đã xuất bản. Do đấy, tôi được biết ông từng gặp khó khăn với một vài tác phẩm của mình. Vậy thì đứng trước những khó khăn ấy ông đã có thái độ nào?
07 Tháng Tám 201512:00 SA(Xem: 2667)
ông sẽ nói đôi điều về tình ái với bạn đọc chứ? Nó xuất hiện, xoa dịu, chữa lành những bi kịch khác ra sao, nó có nhất thiết tồn tại trong một tác phẩm không, và liều lượng, vai trò của nó như thế nào góp vào thành công của tác phẩm
24 Tháng Bảy 201512:00 SA(Xem: 2613)
Có người cho rằng truyện ngắn là một mảnh của truyện dài ngắt ra. Ông có đồng ý với quan niệm này hay ông có quan niệm khác? Nếu ông có quan niệm khác thì xin ông trả lời rõ ràng cho tôi được hiểu.
09 Tháng Bảy 201512:00 SA(Xem: 2862)
Ông Du Tử Lê nói, ông là người rất giầu có về vốn sống. Từ đó tôi có 4 câu hỏi nhỏ mong ông trả lời đó là:
02 Tháng Bảy 201512:00 SA(Xem: 2391)
Tôi có mua và đã đọc cuốn “Khói trắng thiên đường” của ông. Câu hỏi của tôi là ông có thể cho tôi biết là có bao nhiêu phần trăm sự thật trong truyện này?
25 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 3901)
Nhà văn Đào Hiếu sinh tại Tây Sơn, tỉnh Bình Định. Tốt nghiệp cử nhân văn chương, đại học Văn khoa Sài Gòn 1972. Sau năm 1975, ông công tác tại báo Tuổi Trẻ và nhà xuất bản Trẻ... Cùng gia đình, ông hiện sống tại Sài Gòn
24 Tháng Năm 201512:00 SA(Xem: 2762)
Thưa ông: Những đề tài đó có xuất phát từ những cảm nghiệm cá nhân của ông không? Nếu có thì chừng bao nhiêu phần trăm?
04 Tháng Năm 201512:00 SA(Xem: 2932)
Kim Loan : Thưa anh, theo tôi nghĩ, người viết phiếm như ông thì bất cứ lúc nào, đi đâu cũng lắng tai nghe, thâu nhận...để rồi về viết. Như thế đời sống lúc nào cũng lăm lăm dòm ngó mọi chuyện để viết, thế thì chán chết. Chẳng lúc nào mình sống thoải mái, phải không thưa anh?
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 19574)
Ký sự văn nghệ dưới đây của nhà thơ Du Tử Lê, viết về thi sĩ Đinh Hùng, được trích từ tác phẩm “Năm Sắc Diện, Năm Định Mệnh” do nhà Tao Đàn Saigon, ấn hành tháng 6 năm 1965.
(Xem: 20346)
Nói đến những hoạt động của thi sĩ Đinh Hùng mà không nói tới ban Tao Đàn, theo tôi là một thiếu sót lớn.
(Xem: 19095)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22203)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 22163)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 352)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5587)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 818)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12142)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1634)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 521)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 597)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20441)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15242)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12813)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16074)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14127)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12575)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10581)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9766)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9929)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9100)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8678)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9988)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15139)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21577)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27336)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18815)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19930)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24137)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21912)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18297)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,997,265