HOÀNG VŨ THUẬT - Thơ đã thất lạc quá lâu

30 Tháng Mười Hai 200912:00 SA(Xem: 38954)
HOÀNG VŨ THUẬT - Thơ đã thất lạc quá lâu

hoang_vu_thuat-content-content


LNĐ: Ngày 6 tháng 1 năm 2010, tại hội trường Lespace-CCF, Hà Nội, một cuộc hội luận về tác phẩm “Thơ đến từ đâu” của nhà thơ Nguyễn Đức Tùng (hiện cư ngụ tại thành phố Vancouver, Canada,) diễn ra với những bài tham luận chính của các tác giả, dịch giả như Phạm Toàn, Đà Linh, Dương Tường, Cao Việt Dũng, Hoàng Vũ Thuật, Nguyễn Thuỵ Kha…
Cuộc hội luận này do Đại sứ Pháp ở Việt Nam và, công ty TKK Concert phối hợp tổ chức.
Bài tham luận mà chúng tôi hân hạnh đăng tại dưới đây, của nhà thơ Hoàng Vũ Thuật - - Một trong những tác giả tiêu biểu của thế hệ thi sĩ Việt Nam hiện tại. Ông có mặt trong tác phẩm “Thơ đến từ đâu” của Nguyễn Đức Tùng, như một câu trả lời trực tiếp tự thân / tâm cho câu hỏi “Thơ đến từ đâu.” Do đấy, trong một chừng mực nào đó, họ Hoàng cũng đã góp phần gây nên nhiều cuộc tranh cãi, chung quanh tác phẩm vừa kể.
Theo ghi nhận của chúng tôi, những cuộc tranh cãi này đi ra từ nhiều góc độ; khởi động từ nhiều nguyên nhân. Trong số đó, có cả những bắt nguồn từ những lý do nằm ngoài…văn học. 
Trân trọng.
PT. 

 Khoảng năm 1974, qua Trần Nhật Thu tôi đọc được một bài thơ của Hà Thúc Sinh, nhà thơ, sĩ quan quân đội Việt Nam cộng hoà. Tôi còn thuộc đến bây giờ và nay ghi lại theo trí nhớ, có thể không hoàn toàn chính xác:
 
 Dằn li xuống chiếu cười gượng cười
 Ta biết rằng chưa ấm bụng ngươi
 Bực thay bạn đến từ muôn dặm
 Mà rượu không hề đủ say chơi 

 Con ta chợt ré lên sau bếp
 Nắng chiều đổ lửa xuống nhà tôn
 Hà Thúc phu nhân coi buồn lắm
 Sữa thiếu làm sao tiếp rượu chồng?

 Bạn ta người của mùa chinh chiến
 Quen thói ngang tàng, thú tiêu pha
 Kéo ta ra quán, hề ra quán
 Nhìn trời nhìn đất mà thương ta

 Trăng kia sao chẳng nằm dinh thự
 Mà chỉ nằm chơi ở ngọn cây
 Bạn ta nào hiểu niềm vui sướng
 Đời ta chưa hề bẩn đôi tay.

 ( Uống rượu với bạn trên đường hành quân )

 Có một niềm vui sướng nào đấy mà chắc gì mấy ai hiểu được trong con người Hà Thúc Sinh?

 Nhưng khi đọc bài thơ tôi đã nhìn thấy một tâm hồn trong trẻo nhân văn, dù người đó đang cầm súng trên đường hành quân từ một phía của trận tuyến. Tôi cứ nghĩ một ngày nào đó tôi sẽ gặp chàng thi sĩ ấy và sẽ ôm nhau như những người bạn thân thiết xa lâu ngày.

 Đời ta chưa hề bẩn đôi tay

 Câu thơ vừa tâm trạng vừa bày tỏ của một người trước cuộc đời đầy biến động, phi lý. Nhưng tôi không may mắn, vì ít năm sau nghe tin Hà Thúc Sinh đã mất. 

 Sự hiểu biết của tôi về văn học miền Nam không nhiều. Hồi đó tôi đã ngưỡng vọng thơ Du Tử Lê, Thanh Tâm Tuyền, Nguyên Sa, Phạm Thiên Thư…văn của Vũ Hạnh, Nguyễn Thị Hoàng, Phan Nhật Nam…, bởi cái khí chất tự do, phóng khoáng trong bút pháp thể hiện. Những câu thơ của Du Tử Lê như: bàn tay năm ngón / tóc chảy nghìn hàng / không lẽ chúng mình thù oán ( Bàn Tay Sợi Tóc Cuộc Đời, 1958 ), và: như que diêm trước sau gì cũng phải một lần bật sáng / cũng một lần anh thắp rực đời em (Khởi Đầu Một Kiếp, 25-3-69 ); Hoặc của Nguyên Sa: Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát / Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông (Áo Lụa Hà Đông )… đã cho tôi cái nhìn tin yêu về thơ và người làm ra nó.

 Thật thú vị, trong một lần trả lời thư tôi từ tiểu bang Cali, nhà thơ Du Tử Lê đã thông tin ngay rằng Hà Thúc Sinh vẫn còn sống, hiện đã dọn nhà đi nơi khác, và, nếu về Việt Nam lần tới, tôi mong sẽ được ôm anh, như anh từng ước ao ôm anh Hà Thúc Sinh vậy. Thế là chưa gặp nhau, chúng tôi thành người thân thiết.

 Khi Nguyễn Đức Tùng mail những câu hỏi đầu tiên xung quanh chuyện Thơ đến từ đâu, anh nói rất thực trong thư riêng gửi cho tôi:“Cám ơn anh Du Tử Lê đã cho địa chỉ và dặn gửi thư. Em có một bà chị ruột, khi nào về Việt Nam, chưa kịp ngồi xuống ăn cơm, thì bà ấy đã nhét cái phone và bấm số sẵn. Có ba bốn ông anh họ, ở xa, nên bà chị muốn chắc chắn là anh em giữ liên lạc với nhau, không thì “quên nhau mất”. Anh Lê giống như chị của em ở nhà vậy”. Nhà thơ Du Tử Lê đã nối Nguyễn Đức Tùng và tôi lại với nhau, khi giữa chúng tôi chưa thật sự quen biết. Dù Nguyễn Đức Tùng đọc tôi đã lâu, không nhiều, nhưng rất thích. Và tôi cũng đọc anh cả thơ và phê bình văn học, trong đó có lần, ở loạt bài “Đọc một bài thơ như thế nào”, anh đã dẫn thơ tôi khi nói về hình ảnh không những mang lại cảm giác vật lý cụ thể mà còn gây ra những thay đổi về giọng điệu của bài thơ.

 Thế là tôi như người ma ra tông trước câu hỏi của anh, khi thì thư thả, khi vội vã, khi như đang bên nhau trò chuyện trong khuya khoắt yên tĩnh, khi gây hấn, tranh cãi, thách đố. Cuộc đối thoại giữa chừng, khiến tôi chạy từ Sài Gòn, ra lại Đồng Hới để tiếp tục công việc. Đã có lúc mệt mỏi, vì có nhiều chuyện tôi không muốn nói ra làm gì nữa. Nhưng dần dần, như một ma lực cuốn hút, không thế thoát, và, tôi cảm thấy hứng thú thật sự, cốt sao tìm đến cái đích mà bao đời nay con người muốn tới. Thơ đến từ đâu, làm thơ để làm gì, viết thơ cho ai đây, nếu không có thơ thì cuộc đời này sẽ ra sao…?

 Điều gì đã đưa đến sự gặp gỡ giữa nhà thơ Du Tử Lê, Hà Thúc Sinh và tiếp đến là Nguyễn Đức Tùng? Trong khi chúng tôi chưa một lần gặp, chưa nghe tiếng nhau qua điện thoại. Câu trả lời có lẽ duy nhất đó là thơ. Thơ chính là sự kết nối, ràng rịt tất cả lòng người Việt Nam lại với nhau, cho dù tận chân trời góc bể nào, xa xôi hẻo lánh nơi đâu chăng nữa.

 Nếu trả lời câu phỏng vấn của Nguyễn Đức Tùng thêm một lần nữa, tôi sẽ nhắc lại lần nữa, dù rất cũ rích, loài người đã nói ngàn năm trước, rằng, thơ đến từ lòng người. 

Bởi khi tôi chưa gặp các nhà thơ, tôi đã đọc họ, ở đấy tôi gặp được họ, tôi thấy họ rất rõ. Những trái tim văn học sẵn sàng mở rộng cửa và dung chứa nhau, sau những tháng ngày thất lạc, cũng trong một thư khác, sau này, Du Tử Lê đã nói như thế.

 Văn học Việt Nam nói chung, thơ Việt Nam nói riêng đã thất lạc quá lâu, đã xa nhau quá dài, đã chối từ nhau như những kẻ đối nghịch. Điều ấy như tay chối bỏ chân, như răng chối bỏ miệng, nó trở nên bi hài trớ trêu.

 Không gì có thể phủ nhận, vùi dập văn hoá, văn học nghệ thuật. Nền văn học Việt Nam đích thực, tựu trung phải hội tụ đủ cả mọi miền Nam, Bắc, trong nước, hải ngoại, không phân biệt chính kiến chính trị, tôn giáo, tín ngưỡng, sắc tộc. Văn hoá là tinh hoa, tinh tuý, phản ánh đúng bản chất lịch sử xã hội, thể hiện khát vọng muôn thuở của con người. Văn hoá cao hơn tất cả, nằm ngoài dòng chảy quy định của xã hội. Văn hoá, văn học nghệ thuật phi biên giới.

 Bởi vậy Thơ Đến Từ Đâu là một cuốn sách, đồng thời là một thang thuốc đầu tiên ràng rịt vết thương văn hoá Việt Nam sau hàng chục năm thương tổn. Thang thuốc ấy có thể còn thiếu những vị thuốc cần có, người kê đơn và người bốc thuốc có thể chưa thật thoả mãn, nhưng vẫn là thang thuốc quý, kịp thời cho người bệnh. 

 Và tôi không thể không nói lời cám ơn Nguyễn Đức Tùng, cũng như các nhà thơ khác có mặt trong tập sách và những người tôi quen biết hay chưa quen biết hạnh ngộ ở đây, lúc này, trong tiếng vọng muôn thuở thơ đến từ đâu.

Mùa Giáng Sinh 2009 

 

 

 
 
 

 

 

 

  

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
12 Tháng Mười Một 20189:34 SA(Xem: 39)
Thơ của Lê Kim Thượng, Biển Cát, Ánh Nguyệt
07 Tháng Mười Một 201810:22 SA(Xem: 147)
Thơ của Nguyên Lạc, Phạm Hồng Ân
06 Tháng Mười Một 20189:49 SA(Xem: 53)
chạm vào nỗi đau/ mong thức giấc một bình minh/ chiếc lá úa màu trở mình
01 Tháng Mười Một 201812:23 CH(Xem: 182)
Thơ của Khaly Chàm, Hiếu Phùng, Huỳnh Sơn Vũ
30 Tháng Mười 201810:06 SA(Xem: 118)
Ta hát khẻ, kinh tình trong Chánh Điện/ Phật không vui nên Phật đã chối từ…
29 Tháng Mười 20189:27 SA(Xem: 88)
Giờ hẹn của nhau là khi mặt trời chênh chếch đông bắc,/ Hai góc bàn đã nặng trĩu nhân gian này
27 Tháng Mười 20189:15 SA(Xem: 164)
Thơ của tác giả Nguyễn Minh Phúc, Phan Thanh Bình, Nhật Quang, Lê Kim Thượng
22 Tháng Mười 201810:09 SA(Xem: 632)
Thơ của tác giả A Vũ , Quảng Tánh Trần Cầm, Phạm Hồng Ân
16 Tháng Mười 20189:09 SA(Xem: 434)
Thơ của Khaly Chàm và Nguyên Lạc
15 Tháng Mười 20189:26 SA(Xem: 156)
mai mốt em về nhớ thăm tuổi phượng/ dù nét kiêu sa năm tháng dần phai/ đốm lửa thắp không còn hồng trong mắt
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 18976)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22130)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 21975)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 20131)
Cảm nghĩ của tôi về Đinh Hùng trước khi được tiếp xúc với ông, ở hai trạng thái thật dị biệt
(Xem: 357)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
(Xem: 222)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5486)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 711)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12072)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1525)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 455)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 531)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20375)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15187)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12752)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16008)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14048)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12508)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10491)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9724)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9856)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9057)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8637)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9905)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15078)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21494)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27280)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18762)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19868)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24090)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21835)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18220)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,972,647