PHẠM KIM - Khi tôi chết xin mang tôi ra biển: là một giấc mơ?

21 Tháng Sáu 201312:00 SA(Xem: 11121)
PHẠM KIM - Khi tôi chết xin mang tôi ra biển: là một giấc mơ?


“Đối với nhà thơ Du Tử Lê tôi trộm nghĩ có lẽ tới một lúc nào đó, khi đọc, chúng ta cần giữ một thái độ từ tốn, công bằng...tối thiểu. Tôi muốn nói những bài thơ của ông cần phải được soi rọi lại bằng những cái nhìn khác...”
PK

 

Một thiếu nữ Hoa Kỳ tại thành phố Saint Paul vừa thực hiện hoài bão cho ông thân sinh của cô: muốn được viễn du dọc theo dòng sông Mississippi. Đó là giấc mơ một đời ông chưa thực hiện được. Đó là con sông dài nơi ông sống kề cận với nó, tới sinh nhật lần thứ 73, tức là vào trung tuần tháng 5 sắp tới đây.

Để đáp lại ước mơ một đời của cha mình, cô Cheri King sau khi tiến hành những thủ tục hỏa thiêu, đã đóng gói cẩn thận tro than xác cha cô trong một chai coca nhựa, trước khi hạ thủy chai này để cho nó trôi nổi theo dòng Mississippi.

Người quá cố ôm ấp giấc mơ viễn du theo dòng sông suốt một đời mình tên là William Constandine, vừa qua đời vào ngày Lễ Phục Sinh mới đây.

Trên giường bệnh ông Constantine phải chống trả không ngừng với cơn bệnh, với nghèo túng, nhưng không bao giờ ông ngưng than thở, bày tỏ mơ ước mai kia, một ngày nào đó cuộc đời ông tươi sáng hơn, có rủng rỉnh tiền, ông sẽ tự thực hiện lấy cho mình một chuyến du ngoạn trên dòng sông quê hương một thời ấu thơ của mình.

Quả là gan liều khi cô Cheri King làm một điều hoàn toàn phạm luật: thả lọ đựng tro cốt thân xác cha cô xuống dòng sông lịch sử nổi tiếng đó. Với cảm quan và suy nghĩ thơ mộng của cô, cô nghĩ nếu có bị bắt chắc tòa án cũng sẽ khoan hồng, rộng lượng mà không bỏ tù cô.

Bằng vào suy nghĩ này, cô Cheri King đã đóng gói thật kỹ lưỡng tro cốt cha cô để nó sẽ không lọt vào miệng cá lớn. Nhờ thế, như dự tính của cô, độ khoảng 2 tháng sau, hy vọng sẽ có một ngư phủ nào đó ở cuối dòng Mississippi sẽ vớt được và thông báo cho cô nhận lại, mang về chôn cất để cha mẹ cô lúc cuối đời vẫn được gần gũi nhau dù nơi lòng đất lạnh. 

Đọc xong bản tin trên, tôi lại chợt nhớ đến bài hát trong một nghi lễ của những người thờ phụng Chúa tại Giáo đường Federal Way, một buổi ldễ đông kín người Việt Nam, do anh bạn Đỗ Văn Mỹ tổ chức tiễn biệt mẹ anh hôm chiều Chúa Nhật. Trong buổi lễ, mọi người cùng cất tiếng hát: "Trên con đường về quê, mà vắng bóng mẹ, con biết cậy nhờ ai, biết trông vào ai..."
 Ca khúc này dường như những người Công Giáo ai cũng có ít nhất đôi lần thổn thức, thường vào lúc cuối ngày, lúc Giáo đường sắp đóng cửa, lúc những ngọn nến bắt đầu được chụp lại cho tắt đi, để đón chờ bóng đêm và sự yên lặng u buồn...cùng những giây phút chợt thấy lòng mình mềm yếu.

Cũng lẫn trong nỗi nhớ mẹ và trong giấc mơ viễn du của một người sau bao nhiêu năm làm người, vẫn ôm ấp giấc mơ tầm thường, cảm động về một dòng sông quê hương, khiến tôi chợt nhớ tới những vần thơ của Du Tử Lê,:
"khi tôi chết hãy đem tôi ra biển – đời lưu vong không cả một ngôi mồ... "

Trong cuộc phỏng vấn năm vừa qua dành cho đài Tiếng Nói Hoa Kỳ, bất chợt, nhà thơ Việt Nam xa xứ này, đã nói rất thành thật về bài thơ" Khi Tôi Chết Hãy Đem Tôi Ra Biển" của ông.
Đó là giấc mơ chân chất của những người thuộc lớp đầu tiên, mới bỏ nước ra đi. Cuộc sống của họ lúc bấy giờ đúng là khó có thể có được một nấm mồ hiểu theo cả hai nghĩa đen và bóng.

Du Tử Lê nói, theo ông, tình yêu quê hương như một thứ tín lý. Trong giai đoạn khởi đầu của đời tỵ nạn hoang mang, ngơ ngác, ông cảm thấy như vậy nên viết xuống như vậy. Điều đó không có nghĩa chỉ cuồng điên theo những mơ ước ngông nghênh, thuần túy cảm quan. Cũng như những bài thơ khác của ông, khi thương nhớ mẹ, ông trở thành một đứa bé ngốc nghế ngộc nghệch. Nó cũng giống như lúc chàng Quasimodo khờ khạo, khóc cho một cuộc tình. Dù chàng không là Quasimodo. Dù chàng không còn là cậu bé ngờ nghệch, lại càng không phải là người chỉ sống thuần bằng cảm quan. Bởi vì cái chính yếu sau những lời ca của tấn tuồng đời sống, chàng vẫn hiện nguyên hình là một người lính. 

Đối với Nhà thơ Du Tử Lê, tôi trộm nghĩ có lẽ một lúc nào đó, khi đọc, chúng ta cần giữ một thái độ từ tốn, công bằng...tối thiểu. Tôi muốn nói những bài thơ của ông cần phải được soi rọi lại bằng những cái nhìn khác. Cái nhìn bao dung của một người lính chưa hề biết mệt, dù đã bao lần gục ngã; bao lần tưởng tượng xác thân mình như xác thân đồng bào, ruột thịt chấp nhận đánh đổi sinh mạng thả trôi theo biển cuồng và cũng chẳng e ngại lọt vào miệng cá.

Người lính nào chăng nữa cũng có lần cần đến bà mẹ, cần đến sự che chở của đấng từ mẫu, ngay khi người mẹ kia còn sống tiều tụy đâu đó, hoặc đã khuất bóng, đã vĩnh viễn lìa xa cuộc đời.

Tôi thấy có lẽ cũng nên nhấn mạnh rằng, khi một người luôn cần tới mẹ, một người có thể khóc được khi nhớ mẹ, thì người đó mãi mãi là con nít ngây ngô. Cũng như một quân vương, khi yếu lòng, phút bi lụy đã muốn đập gương để tìm lại bóng, không có nghĩa lúc nào, bao giờ ông ta cũng ở trong tâm cảnh ấy. Cũng như khi một người nói lên tâm trạng được đem xác thân mình ra biển sau khi chết, không có nghĩa con người đó không còn có một điều gì khác hơn tâm nguyện, ước ao kia. Trong một con người luôn có rất nhiều con người.

Một con người thi sĩ cũng vậy. Không phải vì họ là nhà thơ thì định mệnh của họ phải mãi mãi là một nhà thơ mà không thể có thêm những phần đời khác. Những phần đời cũng định mệnh, cũng quyết liệt không kém.

Nói cách khác và dưới một cái nhìn khác, thì hãy mở ra những cánh cửa khác, hoặc chí ít cũng hãy là những khung bản lề như họ Lê từng nói với thính giả, với những người từng gặp gỡ ông ở khắp mọi nơi. Chúng ta cũng tìm thấy điều này đâu đó, trong tác phẩm "Sông Núi Người Thơm Nỗi Nhớ Nhà / Your Scented Garden, My Nostalgia." Như cô Cheri King dù có chiều theo ước mơ của thân sinh, tạo cơ hội một chuyến viễn du cho người quá cố, nhưng cuối cùng, cô cũng vẫn phải trở lại đời thường của cô.
Như Nhà thơ của chúng ta, một lúc nào đó, dù muốn dù không cũng phải chấm dứt đời du tử, để trở về chỗ đứng quen chân, bằng những đóng góp khác hơn nữa, như những đóng góp thời trai trẻ. 

PHẠM KIM

(Người Việt Tây Bắc, 26 tháng 4-96.) 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
24 Tháng Mười 20189:27 SA(Xem: 250)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
20 Tháng Tám 201812:00 SA(Xem: 5504)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
23 Tháng Sáu 20189:22 SA(Xem: 732)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
06 Tháng Hai 201812:00 SA(Xem: 12090)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
18 Tháng Mười 201710:34 SA(Xem: 1560)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
25 Tháng Chín 201712:00 SA(Xem: 6211)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
01 Tháng Chín 20176:02 SA(Xem: 1707)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
21 Tháng Tám 201712:00 SA(Xem: 10182)
nhà văn, nhà thơ Du Tử Lê là một trong những thi sỹ có khá nhiều bài thơ được phổ nhạc kể từ những năm trước 1975 đến nay
01 Tháng Tám 201712:00 SA(Xem: 6994)
Vì với Du Tử Lê, thấy vậy mà không chỉ có vậy. Còn nữa. Nhiều nữa. Nhưng đó là những thứ mà chính người coi tranh sẽ thấy
02 Tháng Sáu 201711:58 SA(Xem: 1595)
Hiếm có cây bút nào sung mãn như Du Tử Lê khi ở tuổi 75 ông vẫn bền bỉ viết, viết và viết. Khảo cứu, phê bình, tiểu luận, bút ký... và đương nhiên thơ, bởi đó là ký hiệu nhận biết ông - một nhà thơ.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 19006)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22142)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 21997)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 20144)
Cảm nghĩ của tôi về Đinh Hùng trước khi được tiếp xúc với ông, ở hai trạng thái thật dị biệt
(Xem: 385)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
(Xem: 250)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5504)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 732)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12090)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1560)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 463)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 544)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20390)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15202)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12763)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16022)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14063)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12521)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10505)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9731)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9876)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9063)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8641)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9931)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15086)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21506)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27291)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18769)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19879)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24099)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21849)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18237)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,977,050