Trò chuyện với nhà văn Trần Vũ (Kỳ 4)

24 Tháng Hai 201112:00 SA(Xem: 10822)
Trò chuyện với nhà văn Trần Vũ (Kỳ 4)

 

tranvukhanhtruong-content-content


4 - Nham Thạch: Ông có nghĩ mình bị ảnh hưởng bới cái "rơ" mượn lịch sử để "xiên xỏ" hiện tại của Nguyễn Huy Thiệp?

* Nhà văn Trần Vũ trả lời:

Không xiên xỏ,vì tôi không đi tìm điều này. Trong các truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp, tôi thích Những ngọn gió Hua Tát, Muối của rừng, Không có vua, Con gái thủy thần, Chút thoáng Xuân Hương, Giọt Máu, Những người thợ xẻ… nhiều hơn là các truyện lấy lịch sử làm nền như Kiếm sắc, Vàng lửa, Phẩm Tiết, Nguyễn Thị Lộ, Mưa Nhã Nam... Lý do là trong những truyện đầu khí hậu truyện đậm đặc, mà với tôi khí hậu truyện quan trọng hơn tất cả. Đọc một truyện ngắn, giống xem một cuốn phim trong một tiếng rưỡi đồng hồ, chính không khí phim cuốn hút mình vào bên trong. Trong truyện ngắn, chính khí hậu giúp người đọc sống với nhân vật, đi theo nhân vật và nhập vào suy nghĩ nhân vật. Khí hậu truyện của Nguyễn Huy Thiệp trong tập truyện đầu tay dằm sắc, đọc mà giống như ngón tay mình khi lật trang sách đâm phải dằm làm thốn nhức. Rồi sau khi gấp sách, mình cứ phải lui cui khợi dằm mỗi lúc một chui sâu vào da thịt mình làm thêm nhức. Mà không lấy ra được. Vì chữ nghĩa, không lấy ra được.

 

Với tập truyện đầu tay, Nguyễn Huy Thiệp đạt đến sự thành công này. Đã chặt nhân vật rồi bày ra phản: sụn ra sụn, xương ra xương, mỡ ra mỡ, thịt ra thịt, da ra da… Từ Thiên văn, Sang sông là một Nguyễn Huy Thiệp khác. Đến Chuyện tình kể trong đêm mưa, Không khóc ở California thì hoàn toàn khác.

 

Gọi là “Jeu” ― dùng lịch sử để minh họa đời nay ― thì đúng hơn là xỏ xiên. Minh họa một khoảnh khắc ngắn của xã hội trên nền lịch sử cũ kỹ của đất nước, với vài nhân vật đã thay đổi định mệnh của dân tộc vì mỗi một hành động của họ làm đảo điên số phận dân chúng. Nếu Nguyễn Sinh Cung thi đậu vào trường hành chánh thuộc địa, số phận của dân Việt đã khác. Nếu khi đảo chánh anh ruột là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ đã quyết liệt thay vì tha thứ, không dừng lại ở Bến Ván mà tiến xuống miền Tây tiêu diệt Nguyễn Ánh thì số phận của Đàng Trong đã khác. Nếu thất trảm sớ của Chu Văn An được chuẩn y và vua Trần trảm đầu bảy nịnh thần, số phận của vương triều Trần đã khác. Có nghĩa Hồ Quý Ly không soán được ngôi nên sẽ không có nhà Hồ đánh mất độc lập của Đại Việt vào tay Trung Hoa. Nỗi đau của Chu Văn An là nỗi đau của thời thế, vì ngày hôm nay sĩ phu tiếp tục đi dâng sớ Bô Xít và cũng thất bại như Chu Văn An. Vì ngoài kiến nghị, giai cấp khoa bảng không có một phương tiện nào để thay đổi mệnh nước. Lịch sử của 700 năm trước nhập trùng lại ở đây, vào hôm nay.

 

Đây là khía cạnh phóng chiếu từ quá khứ vào hiện tại. Còn những khía cạnh khác mà mỗi tác giả viết truyện tự tìm thấy: Khoác lên vai nhân vật lịch sử chiếc áo bào phẩm giá do chính tay mình kết lấy. Với tôi, tuy cảm phục thiên tài quân sự của Nguyễn Huệ, tôi vẫn thấy hoàng đế Quang Trung phạm nhiều lỗi lầm: Đã ra trước thành Quy Nhơn chửi mắng anh ruột là Nguyễn Nhạc đang là vua, là phạm đạo lý của xã hội Việt Nam, Nguyễn Huệ phải đi đến cùng hạnh động này thay vì nồi da xáo thịt rồi ngưng ngang lưng chừng không giải quyết được gì và tự chặn đường tiến xuống Gia Định của mình. Đối với bộ tướng, Nguyễn Huệ tự chặt hết tay chân, giết Vũ Văn Nhậm mà mưu phản chưa rõ, đẩy Nguyễn Hữu Chỉnh vào chỗ phản rồi giết đi nên đến khi Nguyễn Ánh mạnh lên thì Tây Sơn thiếu dũng tướng. Khi Huệ rời đất Bắc, Chỉnh đã chạy theo nhưng Huệ vẫn bỏ lại khiến Chỉnh phải nghĩ đến lập giang sơn riêng. Chính Huệ đẩy Chỉnh vào con đường phản. Đã biết Chỉnh nhiều mưu, Huệ nên giữ Chỉnh bên mình để dễ kiểm soát và dùng tài thủy chiến của Chỉnh, hoặc giết đi trừ hậu họa ngay tức khắc, nhưng Huệ lại chọn giải pháp nửa vời sinh họa là bỏ Chỉnh lại đất Bắc. Nhìn ở khía cạnh này, Nguyễn Huệ không biết dùng người. Cũng như Nguyễn Thiếp là một giá trị giả, một “trí thức trùm chăn”, nhưng Huệ bao lần cầu hiền để lấy tiếng chiêu hiền, là vay mượn giá trị giả làm giá trị của mình. Và dường như Nguyễn Huệ đã không thật tâm lắm trong cách thuyết phục La Sơn Phu Tử xuống núi. Huệ muốn được tiếng chiêu Hiền mà không thật sự muốn La Sơn Phu Tử làm cố vấn. Huệ cũng không yêu Ngọc Hân, khi cho đục thuyền của gia đình thân nhân Ngọc Hân chết chìm… Tôi đã viết Mùa Mưa Gai Sắc với những suy nghĩ này, khác với những gì bày trong tủ kính học đường.

 

* Thư từ, ý kiến, câu hỏi xin gửi về dutule@dutule.com

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
27 Tháng Mười Một 201512:00 SA(Xem: 1666)
Thưa ông, hôm nay tôi có mấy câu hỏi nhỏ gửi cho ông đây. Đó là tôi có đọc “Khói trắng thiên đường” của ông và thấy ông có ghi lại một vài đoạn thơ của ông. Tôi rất thích mấy đoạn thơ ngắn ấy. Vậy ông có thể vui lòng cho tôi biết:
05 Tháng Mười Một 201512:00 SA(Xem: 1977)
Hầu như mọi người đều nhận thấy tiểu thuyết hay truyên dài của ông thường dựa trên những dữ kiện thực. Phần hư cấu có rất ít. Vậy cá nhân ông đánh giá thế nào về những truyện hoàn toàn được xây dựng trên hư cấu?
06 Tháng Mười 201512:00 SA(Xem: 2283)
Tôi theo dõi gần như khá đầy đủ những tác phẩm ông đã xuất bản. Do đấy, tôi được biết ông từng gặp khó khăn với một vài tác phẩm của mình. Vậy thì đứng trước những khó khăn ấy ông đã có thái độ nào?
07 Tháng Tám 201512:00 SA(Xem: 2645)
ông sẽ nói đôi điều về tình ái với bạn đọc chứ? Nó xuất hiện, xoa dịu, chữa lành những bi kịch khác ra sao, nó có nhất thiết tồn tại trong một tác phẩm không, và liều lượng, vai trò của nó như thế nào góp vào thành công của tác phẩm
24 Tháng Bảy 201512:00 SA(Xem: 2595)
Có người cho rằng truyện ngắn là một mảnh của truyện dài ngắt ra. Ông có đồng ý với quan niệm này hay ông có quan niệm khác? Nếu ông có quan niệm khác thì xin ông trả lời rõ ràng cho tôi được hiểu.
09 Tháng Bảy 201512:00 SA(Xem: 2845)
Ông Du Tử Lê nói, ông là người rất giầu có về vốn sống. Từ đó tôi có 4 câu hỏi nhỏ mong ông trả lời đó là:
02 Tháng Bảy 201512:00 SA(Xem: 2369)
Tôi có mua và đã đọc cuốn “Khói trắng thiên đường” của ông. Câu hỏi của tôi là ông có thể cho tôi biết là có bao nhiêu phần trăm sự thật trong truyện này?
25 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 3793)
Nhà văn Đào Hiếu sinh tại Tây Sơn, tỉnh Bình Định. Tốt nghiệp cử nhân văn chương, đại học Văn khoa Sài Gòn 1972. Sau năm 1975, ông công tác tại báo Tuổi Trẻ và nhà xuất bản Trẻ... Cùng gia đình, ông hiện sống tại Sài Gòn
24 Tháng Năm 201512:00 SA(Xem: 2724)
Thưa ông: Những đề tài đó có xuất phát từ những cảm nghiệm cá nhân của ông không? Nếu có thì chừng bao nhiêu phần trăm?
04 Tháng Năm 201512:00 SA(Xem: 2912)
Kim Loan : Thưa anh, theo tôi nghĩ, người viết phiếm như ông thì bất cứ lúc nào, đi đâu cũng lắng tai nghe, thâu nhận...để rồi về viết. Như thế đời sống lúc nào cũng lăm lăm dòm ngó mọi chuyện để viết, thế thì chán chết. Chẳng lúc nào mình sống thoải mái, phải không thưa anh?
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 191)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
(Xem: 161)
Thanh Thúy, như một hiện tượng gom được cả thực và phi thực.
(Xem: 159)
Trong số hàng chục nghệ sĩ từng bày tỏ tình yêu một chiều với Thanh Thúy,
(Xem: 236)
Nhiều người nói, Trịnh Công Sơn không phải là người đầu tiên gieo cầu nhắm vào Thanh Thúy.
(Xem: 482)
Rất nhiều người vẫn còn nhớ 4 câu thơ tuyệt tác của nhà thơ Hoàng Trúc Ly, viết tặng Thanh Thúy
(Xem: 5373)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 634)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12037)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1469)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 6149)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 395)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 475)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20310)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15132)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12686)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15950)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13992)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12457)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10457)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9696)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9820)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9028)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8606)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9829)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15045)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21438)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27233)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18715)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19831)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24045)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21770)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18171)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,950,774