Trò chuyện với nhà văn Trần Vũ (Kỳ 12)

19 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 11526)
Trò chuyện với nhà văn Trần Vũ (Kỳ 12)

 

tranvu-hotruongan-content-content


Lữ Chân Vị

Chào nhà văn Trần Vũ, Nhà văn Hồ Trường An, trong một bài viết về Trần Vũ đăng ở Hợp Lưu 110, có nhận định "... Vũ không nhắm vào văn chương tư tưởng. Đó là những điều vượt cái vốn liếng kiến thức của anh. Vũ viết khơi khơi theo đà lôi cuốn của con quỷ bạo dâm và con quỷ loạn luân tiềm ẩn trong anh thôi thúc". Ông có đồng ý với phát biểu này của nhà văn Hồ Trường An? Xin cám ơn.


Nhà văn Trần Vũ trả lời: 

 

Trước hết, viết truyện ngắn có nhất thiết phải lập thuyết như Hồ Hữu Tường hay không? Trên Wikipedia định nghĩa: « Trong văn học phương Đông, danh từ tiểu thuyết xuất hiện khá sớm nhằm phân biệt với hai thể loại cơ bản khác là đại thuyết và trung thuyết. Đại thuyết là kinh sách của các thánh nhân viết như Kinh Thư, Kinh Thi của Khổng Tử, đó là loại sách mang nặng tính triết học gần như chân lý, kiểu khuôn vàng thước ngọc và rất khó đọc. Trung thuyết do các hiền sư, sử gia thực hiện như Sử ký của Tư Mã Thiên. Còn tiểu thuyết, vốn chỉ những chuyện vụn vặt, đời thường. Những truyện ấy cùng với cổ tích, ngụ ngôn là những mầm mống của tiểu thuyết phương Đông. »

 

Người viết truyện không nhất thiết phải là triết gia, tâm lý gia, hay phải am tường xã hội học hoặc phân tâm học. Thậm chí các lý thuyết phê bình văn học cũng không cần thiết. Hắn tạo ra vũ trụ của mình như họa sĩ vẽ tranh trừu tượng, lập thể, ấn tượng, dã thú, cổ điển, hữu hình… Tìm kiếm tư tưởng của họa sĩ trong tranh là bổn phận của người xem tranh, tìm thấy, là một may mắn. Không tìm thấy, họa sĩ không mất gì. Người viết truyện cũng vậy. Tôi không khác.

 

Tư tưởng của tôi thiên nhiều về chiến tranh như tôi đã viết một số tiểu luận về đề tài này, còn truyện ngắn và trung thiên truyện chứa những nhân sinh quan mang dáng dấp nổi loạn, khiến Hồ Trường An cho là chứa những con quỷ trong mình. Về những con quỷ tiềm ẩn này, Jésus Christ đã chất vấn đám đông: « Ai trong các người nghĩ mình không có tội, thì hãy ném đá vào người đàn bà này. » Viết về những con quỷ, là một cách đặt câu hỏi ― Ai ?

 

Có nhiều cách thể hiện tác phẩm và nhiều cách nhìn.

 

Nếu nhìn tác phẩm là một công trình xây cất: thì mỗi truyện ngắn phải có một suy nghĩ chủ đạo làm xương sống cho toàn truyện, rồi các nhân vật mọc ra từ xương sống đó như những xương sườn của xương sống đó. Suy nghĩ chủ đạo không nhất thiết là tư tưởng triết học cao siêu, nhưng phải có một tầm nhìn xuyên suốt nối liền các góc cạnh trong phạm vi sáng tác của mình.

 

Nếu hiểu Tư tưởng là Nhân sinh quan: Sau ba yếu tố Giọng văn, Khí hậu, Cấu trúc-kỹ thuật, chính nhân sinh quan quyết định mức độ cao thấp giữa những truyện cùng có kỹ thuật, tay nghề, giọng văn. Tôi tin cần thiết cho truyện của mình một chiều sâu tác phẩm, nhiều tầng đọc, sự phức tạp nhân vật và áp suất. Nén vào trong truyện những thông điệp mình cảm thấy cần thiết và mình muốn gửi đến. Rồi chọn góc nhìn nhân sinh như mình muốn.

 

Khác Nhất Linh tin tiểu thuyết chỉ cần tả thực bề trong lẫn bề ngoài, tôi tin tiểu thuyết cần bề dầy cốt truyện, cần mục đích đạt đến, cần cấu trúc bê tông cốt sắt và khung sườn đan lưới. Tâm lý có thể xem nhẹ, hiện thực có thể vất bỏ, nhưng Tứ truyện như Tứ thơ không thể vất bỏ. Nhân vật càng không. Tính chất lâm ly có thể gạt, nhưng cốt truyện nên xây dựng trên luận đề. Có vẻ ngược với Nhất Linh, tác giả của luận đề không còn tin vào luận đề, nhưng tôi dùng lại.

 

Nhìn về Nam Mỹ, tôi thấy từ Horacio Quiroga, César Vallejo, Miguel Asturias đến Amado, Cortazar, Fuentès... đều xây dựng cốt truyện cực kỳ vững chắc. Họ không phá cốt truyện, không vất nhân vật như phái Tân Tiểu thuyết của Alain Robbe-Grillet. Họ xây dựng tác phẩm trên những chi tiết hoang tưởng làm thành một câu chuyện tưởng như hoang đường mà cuối cùng tạo lập hẳn một vũ trụ quan có nhân sinh, có ý nghĩa cuộc đời. Phía Tây Ban Nha từ Les Nouvelles Exemplaires (Những Ấn bản Mới) của Cervantès đến trào lưu La Nouvelle Narrative (Cách Kể Chuyện Mới) cũng vậy.

 

Thập niên 80 bùng phát một lớp văn sĩ Tây Ban Nha, thế hệ sinh sau nội chiến 1936-1939 quyết định lập ra dòng văn học mới La Nueva Narrativa, với phương châm: « Ecrire des romans, c’est écrire des histoires intéressantes / Viết tiểu thuyết là kể những câu chuyện hấp dẫn. »

 

Cách nhìn này khác hẳn với lối nhìn "Viết tiểu thuyết không phải là kể chuyện" của phái Tân Tiểu thuyết của Alain Robbe-Grillet. Tuy vậy, giai cấp sáng tác này thành công với những gương mặt như Bernado Atxaga (Một sợi tóc trên lưỡi), Christina Fernandez Cubas (Năm của ân sủng) hay Blanca Andreu (Cây gậy của Babel), đến những gương mặt khá trẻ thời kỳ này như Jésus Ferrero (Thuốc phiện), Sonia Garcia Soubriet (Một Sonia khác), Almuneda Grandes (Những kiếp đời của Loulou) đã làm vỡ tung văn đàn Madrid; họ được chấp nhận, được xem Dòng Văn Chương Mới đã ghi lại được thời kỳ Movida - thời kỳ hậu độc tài Franco - không còn bất kỳ một đoàn kết nào nữa giữa các thế hệ, giữa các khuynh hướng chính trị hay giữa các tầng lớp xã hội. Nếu viết những câu chuyện hấp dẫn là đi tìm thị hiếu, thì cách đi tìm thị hiếu của trào lưu Cách Kể Chuyện Mới đã khắc họa được thời đại của họ, tức thời đại của độc giả họ mà không rơi vào sự phi văn học.

 

"Viết tiểu thuyết là kể những câu chuyện hấp dẫn" — trong Cách Kể Chuyện Mới — chúng ta đã tách xa cách nhìn quen thuộc, cách rất xa suy nghĩ văn dĩ tải đạo, văn chương hướng thượng, hoặc tiểu thuyết phải có tư tưởng triết học hiện sinh như các tiểu thuyết của Sartre, Camus… Khẳng quyết của Hồ Trường An, do vậy, là khẳng quyết từ một điểm nhìn trên những tiên đề rất khác với nền tiên đề tôi dùng. Khẳng quyết như vậy, cũng giống chúng ta khẳng định là hai dòng văn chương Châu Mỹ La tinh và Tây Ban Nha tuy mang phong cách huyễn ảo hấp dẫn nhưng không có tư tưởng. Các tác giả La tinh này chắc chắn là không đồng ý.

 

Truyện ngắn, như một tựa sách của Yoko Ogawa: The Diving Pool — là một hồ nước cá nhân sâu thẳm mà chỉ những chủ nhân của hồ nước khi trầm sâu biết mình thật sự tìm được gì.

 

Thư từ, ý kiến, câu hỏi xin gửi về dutule@dutule.com

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
27 Tháng Mười Một 201512:00 SA(Xem: 1611)
Thưa ông, hôm nay tôi có mấy câu hỏi nhỏ gửi cho ông đây. Đó là tôi có đọc “Khói trắng thiên đường” của ông và thấy ông có ghi lại một vài đoạn thơ của ông. Tôi rất thích mấy đoạn thơ ngắn ấy. Vậy ông có thể vui lòng cho tôi biết:
05 Tháng Mười Một 201512:00 SA(Xem: 1933)
Hầu như mọi người đều nhận thấy tiểu thuyết hay truyên dài của ông thường dựa trên những dữ kiện thực. Phần hư cấu có rất ít. Vậy cá nhân ông đánh giá thế nào về những truyện hoàn toàn được xây dựng trên hư cấu?
06 Tháng Mười 201512:00 SA(Xem: 2212)
Tôi theo dõi gần như khá đầy đủ những tác phẩm ông đã xuất bản. Do đấy, tôi được biết ông từng gặp khó khăn với một vài tác phẩm của mình. Vậy thì đứng trước những khó khăn ấy ông đã có thái độ nào?
07 Tháng Tám 201512:00 SA(Xem: 2612)
ông sẽ nói đôi điều về tình ái với bạn đọc chứ? Nó xuất hiện, xoa dịu, chữa lành những bi kịch khác ra sao, nó có nhất thiết tồn tại trong một tác phẩm không, và liều lượng, vai trò của nó như thế nào góp vào thành công của tác phẩm
24 Tháng Bảy 201512:00 SA(Xem: 2565)
Có người cho rằng truyện ngắn là một mảnh của truyện dài ngắt ra. Ông có đồng ý với quan niệm này hay ông có quan niệm khác? Nếu ông có quan niệm khác thì xin ông trả lời rõ ràng cho tôi được hiểu.
09 Tháng Bảy 201512:00 SA(Xem: 2797)
Ông Du Tử Lê nói, ông là người rất giầu có về vốn sống. Từ đó tôi có 4 câu hỏi nhỏ mong ông trả lời đó là:
02 Tháng Bảy 201512:00 SA(Xem: 2325)
Tôi có mua và đã đọc cuốn “Khói trắng thiên đường” của ông. Câu hỏi của tôi là ông có thể cho tôi biết là có bao nhiêu phần trăm sự thật trong truyện này?
25 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 3064)
Nhà văn Đào Hiếu sinh tại Tây Sơn, tỉnh Bình Định. Tốt nghiệp cử nhân văn chương, đại học Văn khoa Sài Gòn 1972. Sau năm 1975, ông công tác tại báo Tuổi Trẻ và nhà xuất bản Trẻ... Cùng gia đình, ông hiện sống tại Sài Gòn
24 Tháng Năm 201512:00 SA(Xem: 2632)
Thưa ông: Những đề tài đó có xuất phát từ những cảm nghiệm cá nhân của ông không? Nếu có thì chừng bao nhiêu phần trăm?
04 Tháng Năm 201512:00 SA(Xem: 2877)
Kim Loan : Thưa anh, theo tôi nghĩ, người viết phiếm như ông thì bất cứ lúc nào, đi đâu cũng lắng tai nghe, thâu nhận...để rồi về viết. Như thế đời sống lúc nào cũng lăm lăm dòm ngó mọi chuyện để viết, thế thì chán chết. Chẳng lúc nào mình sống thoải mái, phải không thưa anh?
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 64)
Trong sinh hoạt âm nhạc tại miền nam VN, 20 năm (1954-1975) rất nhiều người biết tên tuổi nhạc sĩ Ngọc Chánh.
(Xem: 103)
ở truyện ngắn cuối cùng tập truyện của mình, Đinh Phụng Tiến đã hiển lộng khả năng dựng truyện, làm chảy nước mắt người đọc một-cách-tài-ba-trong-nhói-đau-từng-khúc-ruột của cá nhân ông, trước nhất?!?
(Xem: 119)
Thời đại ngày nay là thời đại của ba dòng thác cách mạng. Từ châu Á, châu Phi đến châu Mỹ la-tinh đang sôi sục tiến lên chủ nghĩa xã hội. Cái dạ dày bỏ qua mọi xu thế tất yếu này mà đòi được ăn đủ… "
(Xem: 148)
.Khi đọc tới dòng chữ cuối cùng của tác phẩm, được tác giả đặt tên là 'Hồi kết không có hậu', tôi chợt nhận ra 9 truyện ngắn trước đó, sự thực chính là 9… 'hồi' chứ không phải 9 truyện ngắn mà, 'hồi' nào cũng là 'hồi kết không…có hậu!'.
(Xem: 222)
Gấp lại tập “Ký” dầy 200 trang của họ Đinh, tôi cũng thấy tôi muốn ngỏ lời cảm ơn tác giả.
(Xem: 11708)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 926)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 5755)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 1288)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
(Xem: 9836)
nhà văn, nhà thơ Du Tử Lê là một trong những thi sỹ có khá nhiều bài thơ được phổ nhạc kể từ những năm trước 1975 đến nay
(Xem: 79)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 233)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 19997)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 14872)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12383)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15535)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13673)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12159)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10197)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9474)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9561)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 8796)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8423)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9532)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 14818)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21060)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 26990)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18454)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19567)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 23835)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21469)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 17950)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,814,755