Văn xuôi Vũ Khắc Khoan và, sức nặng trên vai những con chữ (Kỳ 2)

27 Tháng Mười Hai 201112:00 SA(Xem: 11981)
Văn xuôi Vũ Khắc Khoan và, sức nặng trên vai những con chữ (Kỳ 2)

 

nxhong_mthao_vkkhoan_kchinh-content-content

 

Tôi vẫn nghĩ, một trong những đặc điểm của sinh hoạt văn xuôi miền Nam, 20 năm là sự đa dạng, phong phú ở cả hai phương diện: Hình thức và nội dung.

 

Về hình thức, người ta thấy xuất hiện rất nhiều cách viết khác nhau. Nếu có những nhà văn chủ trương đi tiếp con đường của Tự Lực Văn Đoàn thời tiền chiến là chú tâm hay, nỗ lực khai thác tâm lý nhân vật tới mức chi ly, nằm gọn trong bối cảnh xã hội - - Với căn bản bố cục được xây dựng trên cốt truyện rõ ràng với những nút thắt, nút mở, tạo thành những “đỉnh điểm tâm lý” gây xúc động cho người đọc - - Thì cũng có những nhà văn viết trên những khung nền mới, với tham vọng bắt kịp đà chuyển hóa của dòng văn chương thế giới.

 

Lại nữa, nếu có những người viết một cách khó khăn, cầu kỳ, thì cũng có những người viết một cách dễ dàng, đơn giản. Đó là chưa kể, nếu có những trang văn xuôi hiển lộng thơ mộng, lãng mạn thì, cũng có những trang viết như những nhát cuốc, nhát xẻng đào xới tới phần thẳm sâu của vô thức trần trụi, dựa vào những phát hiện của khoa Phân tâm học.

 

Nói cách khác, tùy khuynh hướng, tính cách riêng của mỗi nhóm, mỗi cá nhân mà, văn xuôi miền Nam thời trước 1975, được ghi nhận là một nền văn xuôi có nhiều game màu. Nhiều độ đậm / nhạt, tối / sáng khác nhau.

 

Tuy nhiên, dù các cho nhà văn ứng hợp với xu hướng nào thì, sáng tác của họ cũng có lấy cho họ một lớp độc giả riêng. Các sân chơi có thể kế cận nhau mà, không gây nên một lầm lẫn, nhập nhằng nào.

 

Cũng nhờ sự phong phú, hào hứng vừa kể mà, cố nhà văn Mai Thảo, đã có được cho ông một kiểu (style) viết riêng. Sự ra đời của phong cách văn xuôi Mai Thảo, từng đưa đến ít nhiều phản ứng trong văn giới, nơi dư luận. Nhưng không vì thế, phong cách văn xuôi của Mai Thảo bớt ảnh hưởng tới một số nhà văn lớp sau.

 

Vẫn theo ghi nhận của cá nhân tôi, dù cho các nhà văn ở giai đoạn kể trên, viết theo xu hướng hay, kiểu cách gì thì, có dễ không một nhà văn nào cho thấy sự rõ mỗi con chữ được viết xuống của mình, đều có cho nó một sức nặng của chọn lựa cẩn trọng, như những trang văn xuôi ký tên Vũ Khắc Khoan.

 

Đọc chậm, nghiền ngẫm cõi giới văn xuôi của Vũ Khắc Khoan, tôi có cảm tưởng, trên vai mỗi con chữ của ông, thường là những vấn đề chĩu nặng nghìn cân thế sự. Đất nước.

 

Bất cứ ai, từng đọc “Thần Tháp Rùa” của Vũ Khắc Khoan, hẳn còn nhớ, tác giả vào truyện với hai câu văn rất ngắn, gọn:

 

Năm loạn đầu hậu bán thế kỷ hai mươi dương lịch, có người trẻ tuổi họ Đỗ bán ruộng bỏ vùng quê lên Kẻ Chợ trọ học.


“Đỗ vốn thuộc lớp trung nông, thường sống bằng lợi tức ít mẫu hương hỏa cha mẹ mất sớm để lại.”


Với một số chữ cực giới hạn, họ Vũ đã không chỉ giới thiệu được một cách rõ nét, dứt khoát về nguồn gốc thân thế nhân vật. Mà, ông còn xác định độ tuổi, phương tiện mưu sinh, tầng lớp xã hội; luôn cả định hướng tương lai của nhân vật: Bỏ miền quê lên “kẻ chợ” tức thủ đô để tiếp thu kiến thức.

 

Thời kiểm tác phẩm “Thần tháp rùa” được khởi công, là những năm 1953-1954. Giai đoạn chiến tranh Việt Pháp đi đến chỗ chấm dứt.

 

Phe Cộng Sản được coi là chiến thắng với biểu tượng cụ thể, sau cùng: Chiến thắng Điện Biên Phủ. Phe chiến thắng được các thế lực quốc tế chia cho một nửa Việt Nam, tính từ vĩ tuyến 17 ngược tới Ải Nam Quan. Phe thua trận, Quốc Gia, được trao phần còn lại, tính từ bên này sông Bến Hải, tới mũi cà Mâu.

 

Ở miền Bắc, thời điểm đó, theo chủ trương của nhà cầm quyền Cộng Sản Hà Nội, vấn đề giai cấp hay lý lịch mỗi cá nhân rất hệ trọng. Nó là yếu tố hay chìa khóa quyết định, mở vào tương lai huy hoàng hoặc đen tối của từng cá nhân.

 

Nhiều người hẳn chưa quên rằng, đó là thời “vàng son” của những cá nhân xuất thân từ giai cấp công, nông vô sản. Giai cấp lao động sản xuất. Họ là thành phần cốt cán, ưu tu nhất của chế độ. Do đấy, Họ là thành phần cốt cán, ưu tú nhất của chế độ. Ngược lại là thành phần trí, phú, địa hào. Những người không lao động Không sản xuất, ăn bám vào sức lao động của thành phần bần cố nông. 

 

Vì thế, họ Vũ đã cố tình cho thấy nhân vật của ông thuộc giai cấp trí thức, trung nông. Giai cấp không trực tiếp lao động sản xuất, mà “sống bằng lợi tức ít mẫu (ruộng) hương hỏa cha mẹ mất sớm để lại.”


Ngay tự khởi truyện, sự kiệm lời tới khô khốc của không gian truyện, tôi nghĩ, có thể đã làm nản lòng không ít những độc giả có thói quen tìm kiếm, chờ đợi một hứa hẹn hấp dẫn về tình tiết éo le, tâm lý khúc mắc hoặc, thơ mộng, lãng mạn của truyện… Nhưng theo tôi, tính khô khốc, đặc cứng ở phần mở vào “Thần tháp rùa,” là một thứ thời tiết cần thiết. Nhằm báo trước, một hay nhiều trận bão, không lâu sẽ ập tới.

 

Để thích hợp với không gian truyện là một hòa hợp huyễn ảo bí nhiệm giữa hiện thực xã hội và qúa khứ u linh. Đôi chỗ, tác giả cố tình dùng một số danh từ cổ, trộn lẫn với những dữ kiện, tin tức, nhân vật thời sự có thật…

 

Thí dụ, tai nạn gẫy cầu Thê Húc dẫn vào đền Ngọc Sơn, ở hồ Hoàn Kiếm, đêm giao thừa cuối cùng, trước khi Hà Nội được bàn giao cho chính quyền Cộng sản, đã được họ Vũ khai thác, làm nền móng cho sự xuất hiện của Thần Kim Quy…

 

Phải chăng, cũng nhờ vậy mà, dọc theo đường bay của truyện, người đọc bắt gặp khá nhiều trang văn đẹp. Như thơ. Như tơ lụa. Vàng son quá khứ. 

 

Tôi cho rằng, khi họ Vũ vào truyện bằng nhân vật tên Đỗ từ quê ra thủ đô Hà Nội trọ học, tựa như ông chủ tâm chọn địa bàn thích hợp nhất, để nhân vật của ông sẽ phải đối mặt, đương đầu với những nan đề lớn, nhưng thiết thân đối với thân phận trí thức, kẻ sĩ buổi giao thời.

 

Đó là những câu hỏi mang nặng tính thế sự. Ảnh hưởng trực tiếp đến vận mạng một dân tộc, một đất nước. Như sự tương tranh đổ máu giữa hai quan điểm vô thần và hữu thần. Những người cổ súy cho quan điểm vô thần, dựa vào khẳng định của Karl Marx, quả quyết tôn giáo là một thứ thuốc phiện, cần phải triệt tiêu! Ngược lại, những người chủ trương hữu thần, cho rằng, tín ngưỡng là một trong những quyền tự do, thiêng liêng căn bản nhất của nhân loại!


Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
17 Tháng Sáu 20206:58 CH(Xem: 1699)
Bố có nghe được những gì Roll nói?
19 Tháng Năm 20209:18 SA(Xem: 1771)
Tôi ước ao, trong giây phút này, giữa mùa cách ly, tôi được ôm bác Bích. Tôi sẽ nói với bác là:/ "Rồi thì tất cả sẽ nguôi ngoai."
28 Tháng Ba 202012:24 CH(Xem: 2975)
Thái Thanh, trong lòng tôi, không chỉ là tiếng hát vượt thời gian, Bác là hiện thân của trường ca Mẹ Việt Nam, kiên cường, dũng mãnh.
16 Tháng Ba 202012:00 SA(Xem: 2462)
bây giờ / tôi ngồi đây / nghe đời mình sắp cạn. / những con chữ / ho khan / bầu ngực người / khói ám?
14 Tháng Hai 202012:00 SA(Xem: 3037)
bông hoa mách một con đường ngắn nhất đem mùi hương vào tận giấc mơ người.
27 Tháng Giêng 20206:29 SA(Xem: 2090)
Giữa những giây phút cuối cùng của năm cũ sẽ vĩnh viễn khép lại và, một năm mới hớn hở mở ra, có một khe hở mà, chúng ta gọi là Giao thừa.
14 Tháng Giêng 202012:00 SA(Xem: 4234)
chiều thơm, tất tả đêm suy kiệt/ trí nhớ dậy hương từng vết thương/
08 Tháng Giêng 202012:27 CH(Xem: 2664)
sông hỏi suối. phụ lưu tìm hỏi tóc:/ - nụ hôn nào cư ngụ với mai sau?
01 Tháng Giêng 20203:52 CH(Xem: 2173)
thánh thần rời hai vai/ nhường ngôi người cứu rỗi.
18 Tháng Mười Hai 201912:00 SA(Xem: 5117)
có thể em không biết/ tôi đã trở lại nhiều lần vỉa hè/ nơi chúng ta từng ngồi với bạn bè,/ trên những chiếc ghế thấp
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 7214)
Những người theo dõi sinh hoạt âm nhạc ở miền Nam Việt Nam vào giữa thập niên 1960...
(Xem: 2259)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
(Xem: 15359)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
(Xem: 9599)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
(Xem: 699)
Trần Thanh Hiệp ghi nhận rằng “lịch sử” thơ Tự Do ở Việt Nam, đã chào đời khoảng cuối thập niên 1920, đầu thập niên 1930.
(Xem: 8729)
Có dễ một triệu năm, hay một triệu năm lẽ, tôi gặp. Không phải dáng núi. Dáng núi vòi vọi cao, ngất ngưỡng, ảm đạm, nghiêm minh.
(Xem: 925)
Anh Lê, những gì anh đã cho em, đã thương em, tấm lòng đó còn mãi mãi.
(Xem: 351)
Du Tử Lê tên thật là Lê Cự Phách. Tên sao người vậy. Anh đã sống và viết đến những giây phút cuối cùng.
(Xem: 1588)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 416)
Hôm 13-8-2016, Du Tử Lê từ Mỹ trở về Huế, xứ sở mà nhà thơ đã có dịp nhiều lần ghé đến trong hàng chục năm trước.
(Xem: 12049)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 1434)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 2486)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 2938)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 2843)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 22690)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 17165)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 14877)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 18159)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 16091)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 14660)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 12443)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 11430)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 11523)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 10757)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 10463)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 17246)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 24071)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 29056)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 20564)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 21934)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 25608)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 24491)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 20688)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,655,401