ĐINH CƯỜNG - Đã Đến Lúc Người Thi Sĩ Ấy Phải Vẽ

12 Tháng Sáu 201212:00 SA(Xem: 14363)
ĐINH CƯỜNG - Đã Đến Lúc Người Thi Sĩ Ấy Phải Vẽ

 

dinh_cuong__dtl_1992_content

 

La présence dominatrice du peintre lui- même

( André Malraux- Les Voix du Silence )

 

Đã đến lúc người thi sĩ ấy phải vẽ, như người đã hằng tin chữ có khả năng gọi chữ, màu có khả năng gọi màu . Sắc màu mời gọi đến với không gian hai chiều của hội họa, nó tạo ra trong chúng ta sự gợi cảm huyền diệu, vừa thấy ngoại cảnh vừa thấy tâm hồn họa sĩ . Và ngày nay cánh cửa hội họa đã mở toang, còn lạc thú nào hơn được đắm mình trong cõi ẩn mật của sắc màu, nét cọ khi đứng trước giá vẽ, đó là một thế giới vô bờ bến…có thể trời màu xanh lá cây, bãi biển có thể hồng, thân người màu vàng tươi như Le

Christ Jaune của Gauguin, và chính Gauguin đã nói màu sắc vốn có tính cách huyền bí, cứ để cho những xúc động phát nguyên từ bản chất nó , từ sức mạnh huyền bí mà nó chứa đựng ( Gauguin- Charles Estienne-Skira ).

Sức mạnh huyền bí của màu xanh lá cây trong tranh Du Tử Lê đã cuốn hút tôi từ những bức đầu tiên, màu xanh ấy không thấy được trong thơ ông, mà chỉ nghe vang trong đêm xanh đen: những con sói cô đơn hú giữa đồi; trăng lạnh ( Niềm bí mật, gió- DTLê, 1994).

 vaichua-content-content

Để hiểu vì sao người thi sĩ ấy phải vẽ . Hình tượng ấy là của tạo hình, dù chỉ là những vệt đen, sắc , nhọn hay những chấm phá của màu đỏ tươi, vọng lại từ tiếng hú cô đơn, hay như: Đất nứt nở ra bầy quạ đỏ, câu thơ của Phạm Công Thiện cũng là tiếng hú rợn người ấy, khiến tôi nghĩ đến những thi sĩ khác nữa cùng thời với ông như Bùi Giáng, Nh. Tay Ngàn hay cả Trịnh Công Sơn được xem như thi sĩ của ca khúc… đều vẽ và vẽ rất trác tuyệt. ‘’ Người làm hội họa như một cốc nước đầy, tự nó tràn ra, muốn thành hình thể gì không biết. Cái quyết định cuối cùng của tác giả là xác nhận những hình thể đó. Hội họa có sự tình cờ ( sự tình cờ được xác định ) và có những

cái ngố của đường nét, màu sắc. Nếu ở một bức tranh tất cả màu sắc, đường nét đều vừa vặn, hợp lý, bức tranh sẽ biến thành công trình của người thợ khéo tay. Tôi thù ghét sự khéo tay. Danh từ này tự nó đã loại bỏ tính chất nghệ thuật .” ( Thảo luận, Ngôn Ngữ Mới trong Hội Họa, Sáng Tạo xuất bản 1965, Sài Gòn ). Tôi biết ông cũng như tôi, rất yêu mến người họa sĩ tài hoa mang tên Ngọc Dũng ngụ trên miền Đông Bắc này, anh đã bỏ bạn bè ra đi từ hơn mười năm nay, để lại một trong những bức tranh cuối : đôi tình nhân đi trong tuyết trắng mịt mùng.

ngua-content-content 

Và người thi sĩ ấy đã vẽ đã để lại trong tôi màu xanh lá cây, màu nguyên thuỷ mang một tính “primitive’’ độc đáo như màu xanh huyền bí trong bức Kẻ dụ rắn- Le charmeur de serpent- của Henri Rousseau. Màu xanh chiếu xuống studio tôi ghé thăm vội vàng buổi trưa, duới giàn hoa nơi khu vườn rộng của Hạnh Tuyền , tôi nhớ Tuyền nói tranh anh Lê chưa tạo được chất -matière - đắp dày nhiều mảng màu chồng lên nhau …nhưng đó chỉ là kỹ thuật. Hãy vẽ bằng cảm xúc, vẽ cho nhanh cho kịp cảm xúc của mình, hãy bỏ ra một bên những thành kiến cũ, hãy xua đuổi mọi lý thuyết, hay nói như họa sĩ bậc thầy Nguyễn Gia Trí : Giữ tâm linh trong sáng. Tâm linh người nghệ sĩ là ngọn lửa nuôi sống nghệ thuật, nuôi sống con người . ( Họa sĩ Nguyễn Gia Trí nói về sáng tạo – nhà xuất bản Văn Học 1998 ) . Đúng vậy, nghệ thuật luôn là đời sống của tâm linh, và tôi tin chắc rằng, trong tiếng thơ vô địch ( chữ của Mai Thảo) của Du Tử Lê và những cách tân sau này của những ký hiệu về dấu, làm mới thi ca ông , nay bắt gặp lại trong tranh ông những nhịp điệu ( rythme ) của tạo hình cũng rất mới không kém . Có thể ghi nhận như Frédérique Martin-Scherrer là Đọc tranh, nhìn thơ ( Lire la peinture, voir la poésie- editions imec 2004 ) , ở đó ta đọc được cả đớn đau và hạnh phúc .

 trenngonw-content-content

Và bạn tôi, ông phải vẽ thôi (tôi hay kêu ông bằng tiếng kêu thân mật) khi xem bức tranh Trên Ngọn Buồn Thánh Thót, Treo cao, ghi tháng 5-2012 trên website của Hạnh Tuyền (người bạn đời hỗ trợ Du Tử Lê không ít về việc rẽ qua thế giới hội họa, tôi nghĩ vậy) tôi như gặp lại mối đồng cảm của sự cô đơn cùng tận, và phải chăng như tiếng hát đớn đau của Billie Holiday nghe lại những ngày này, qua bản nhạc Strange Fruit, là bài thơ của Abel Meeropol viết năm 1939, với câu cuối : Đây là trái lạ lùng cay đắng – Here is a strange and bitter crop. Bằng sự đắng cay hay niềm hoan lạc của cả đời người, tranh Du Tử Lê là một tiếng nói khác, nhưng ta vẫn dễ nhìn ra, cõi thơ và cõi họa của ông là một . Một Đấng Tài Hoa .

 

Virginia, 4 June 2012

Đinh Cường

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
02 Tháng Giêng 20211:32 CH(Xem: 180)
Ông Trần Khánh Triệu là con đẻ của nhà văn Nhất Linh (Nguyễn Tường Tam), và là con nuôi của nhà văn Khái Hưng (Trần Khánh Giư)
10 Tháng Mười Hai 20203:19 CH(Xem: 285)
Trùng Dương ở ngoài giòng sinh hoạt vẫn là Trùng Dương rực rỡ giữa dòng.
07 Tháng Mười Hai 202011:11 SA(Xem: 225)
Nhân dịp giáo sư, nhà văn Nam Dao về thăm quê, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông về văn chương và cuộc sống
28 Tháng Mười Một 20204:15 CH(Xem: 385)
Tôi gặp bà lúc nhà thơ Huy Cận còn tại thế. Hai lần gặp, bà như cái bóng bên cạnh chồng, lặng lẽ, ít nói, thảng hoặc cười, thì nụ cười của bà, cũng kín đáo, rụt rè.
24 Tháng Mười Một 20202:28 CH(Xem: 312)
Sau nhiều tháng bệnh nặng, sức khoẻ suy nhược dần như ngọn đèn hết dầu,
14 Tháng Mười Một 20201:01 CH(Xem: 394)
Nói đến quán cà phê Hoa Vàng các bạn yêu nhà thơ Phạm Thiên Thư thì ai cũng biết
10 Tháng Mười Một 202011:30 SA(Xem: 526)
Khoảng thời gian cuối thập niên 50 và đầu thập niên 60, phong trào văn nghệ tại Miền Nam Việt Nam lên cao.
03 Tháng Mười Một 202011:23 SA(Xem: 369)
Theo ông Lê Bá Kông, vào thời điểm cuối năm 1974 VNCH có khoảng 180 nhà xuất bản lớn nhỏ, tất cả được thành lập không cần xin phép chính quyền,
01 Tháng Mười Một 202012:00 SA(Xem: 3928)
Tôi gặp bà lúc nhà thơ Huy Cận còn tại thế. Hai lần gặp, bà như cái bóng bên cạnh chồng.
30 Tháng Mười 202011:39 SA(Xem: 288)
Văn xuôi và thơ đều diễn đạt ý tưởng và biểu lộ cảm xúc, để truyền cho người khác các “thông báo” (information), các “tin tức.”
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 15405)
Bây giờ đã 24 năm kể từ ngày dòng văn học nghệ thuật miền nam Việt Nam bị bức tử.
(Xem: 7875)
Những người theo dõi sinh hoạt âm nhạc ở miền Nam Việt Nam vào giữa thập niên 1960...
(Xem: 2920)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
(Xem: 15830)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
(Xem: 10323)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
(Xem: 162)
Tôi mượn câu thơ kết trong bài 'Đêm, nhớ trăng Sài Gòn' của Du Tử Lê để làm tựa cho bài viết này, bài viết về ông: Du Tử Lê - một nhà thơ có tầm ảnh hưởng lớn đối với văn chương Việt Nam.
(Xem: 613)
Tiểu luận của một học viên cao học (Giáo sư hướng dẫn:Phạm Ngọc Hiền)
(Xem: 606)
Có khi nào ông biết rằng những cuốn sách của ông luôn hiện diện trong không gian ấm áp thân thuộc của tôi?
(Xem: 561)
người buồn như thể chiều khô/ bờ im cỏ dại trời ô gió gần
(Xem: 506)
A Lê, sáng nay Sài Gòn mưa nên khá buồn, em cũng vừa đốt thêm cho anh điếu thuốc. Ngày mai ở Cali là ngày giỗ đầu, mộ anh chắc sẽ nhiều hoa và khói ấm.
(Xem: 12491)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 2024)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 2844)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 3320)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 3228)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 23108)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 17507)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 15253)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 18560)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 16470)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 15017)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 12759)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 11725)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 11793)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 11044)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 10747)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 17591)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 24526)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 29431)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 20873)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 22400)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 25914)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 24946)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 21064)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,723,788