Nguyễn Quốc Thái và, những câu thơ đẹp

09 Tháng Tư 201412:00 SA(Xem: 3567)
Nguyễn Quốc Thái và, những câu thơ đẹp


(Tiếp theo và hết).
 

Cũng vẫn là câu hỏi mở vào bài thơ, như tia chớp dự báo trận bão lớn, ở bài thơ “Ngày về mừng tuổi mẹ”, Nguyễn Quốc Thái ghi lại thảm kịch Tết Mậu Thân, tháng 2 năm 1968, khi quân đội CS miền Bắc đồng loạt mở cuộc tấn công vào một số đô thị lớn ở miền Nam. Một bài thơ hiếm hoi ra khỏi không gian phản chiến (một phía), vốn quen thuộc trong cõi giới thi ca của ông: 

Nhà đây rồi mẹ trốn ở đâu?
Trưa vàng khô thõng tay buồn rầu
Mùa Xuân ngơ ngác trên rầm bếp
Người ngược xuôi xốc xếch thương yêu 

Từ khổ thơ đầu này, ông đẩy mạch thơ tới các cận ảnh là những gì ông ghi nhận được ở Saigon, Tết Mậu Thân 1968, bằng rất nhiều câu thơ hiện thực tới sần sượng: 

Thưa mẹ trên đường về nhà ta
Con thấy bao nhiêu người vội chết
Người chết như than , người chết co quắp
Người cụt tay và người bẹp đầu
(…)
Máu đầy xoong canh máu đầy nồi cơm
Đấy - anh em dùng cho no mộng ước 

Mẹ ơi bây giờ mẹ trốn ở đâu?
Mẹ gặp gốc cây cửa sổ mái lầu
Mẹ gặp người đi kẻ lại
Tay khẳng khiu nhớ giơ khỏi đầu 

Con len lỏi về đây mừng tuổi mẹ
Ánh sáng thiu đen trên những cột đèn
Mùa Xuân bứng mất từng chân trẻ em
Cây thơm lộc nao nao chùm thịt tím 

Đạn nổ ngoài đường đạn nổ trong tim
Mẹ ơi bây giờ mẹ trốn ở đâu? 

Tết Mậu Thân, tháng 2.1968
(Nguồn: Tạp chí Đất Nước số 4, năm 1968) 

Hai chữ “len lỏi” họ Nguyễn dùng trong câu thơ “Con len lỏi về đây mừng tuổi mẹ…” không thể hiện thực hơn trong hoàn cảnh chiến tranh ngay trên đường phố hồi Tết Mậu Thân ở Saigon và, cũng thể hiện tấm lòng của đứa con về số phận bất trắc của người mẹ, trong bối cảnh nguy khốn, tàn khốc này. 

Tuy nhiên, theo tôi, thơ Nguyễn Quốc Thái không chỉ có những hiện thực, chân thành, đơn giản. Đây đó, trên lộ trình thi ca họ Nguyễn, trong bối cảnh sinh hoạt chữ, nghĩa của miền Nam, hai mươi năm, ông cũng có nhiều câu thơ đẹp, dựng trên hai nền kỹ thuật căn bản của thi ca là liên tưởng và nhân cách hóa. Như: 

“…Sớm nay tiếng chuông nhà thờ ướt sũng nép vào những đám mây xám ngần ngại
Mưa gọi ngoài kia mưa dáo dác trên hè đá xanh mướt.
Trong rét mướt của ước mơ anh chợt biết thân thể em như biển cả
Mỗi hừng đông trong tiếng nắng rạn ngoài cửa sổ
Anh trôi lênh đênh trong mùi da thịt buồn rầu
Anh chợt biết ngưỡng cửa, khoảng ghế cạnh bàn, chiếc gáo sơn màu rất nhẹ đã ấm tha thiết như em
Đã rơi sớm nay như tiếng lá rơi trong vườn hy vọng.
(…)
Những vết mưa như những sợi chỉ buộc cổ tay
Những vết mưa như tà áo em bay
Tà áo em nhũn gió ngoài kia trong trí nhớ
Ôi trí nhớ thảng thốt tiếng chim sẻ ướt những bông sứ nhỏ
Những bông sứ nở bồi hồi trên cánh cửa
Em biết không
Anh thất lạc Tự Do từ sáng sớm”. 

(Trích “Bông sứ nhỏ gửi tự do xa xôi”). 

Hoặc: 

Em thức dậy trên giường
Sớm mai thức dậy trên chân em
Trên ngực em
Sớm mai thức dậy trên miệng em
Hờ hững
Mỉm cười
Sớm mai rùng mình…” 

(Trích “Đà Lạt”). 

Hoặc nữa: 

“…Tiếc quá, nếu có em nơi đây em đã thấy trái tim anh
Đong đưa như bông hoa trên dòng đời,
Buổi sáng khua hàng điệp thức dậy
Với tiếng reo nhỏ mùa xuân cựa mình
Trên những phiến lá non
Và buồn phiền, lại nó, tên vệ sĩ to con ấy
Nó vẫn khiêu khích anh mỗi lần gặp em.
(…)
Lần nào chuyến xe lửa còm cõi đi qua cũng say khướt và khóc
Lần nào biển cũng đến và dĩ vãng thức dậy
Lần nào cũng vậy, lần nào em cũng như chiếc gai trên đường đời anh
Chiếc gai - hiện tượng vật lý kỳ lạ - đã cho anh cùng lúc hân hoan và đau đớn
Mơ mộng và chán nản.
(…)
Đã bao lần cánh tay anh kể lại
Những lần tóc em mưa gió
Những lần hơi thở em rơi những ngọn lửa
Ngọn lửa quằn quại, ấm áp
Ngọn lửa có tay có chân
Ngọn lửa như dây leo bám lấy đời anh kiêu hãnh
Những lần trái đất bỗng dưng chật hẹp
Và trái tim trở thành giông bão
Những lần nước mắt em – sinh vật láu lỉnh – trang điểm vuốt ve cùng gươm sắc
Với bao chuyện nữa, cánh tay nhẫn nại ghi chép
Cánh tay đã bao lần ngủ thiếp trên trán anh
Vầng trán khỏa thân mỗi lần kỷ niệm đến…” 

(Trích “Khi yêu nhau chúng ta đã phụng sự nhân loại”). 

Và: 

mưa đã sôi trên những tấm tôn đau đớn”.
(…)
Mưa rách xơ xác suốt buổi chiều trên những mảnh chai tím
Tiếng mưa vỡ cồn cào như vó ngựa”.
(…)
Nhớ lại những miệng cười, ánh mắt, bàn tay
Êm như bước chân mèo trên rầm bếp…” 

(Trích “Mưa đã khóc trên những căn nhà dập nát đó”. Nguồn: Trình Bày số 5, ngày 1 tháng 10 – 1970). 

*

Tôi không biết có phải vì thơ là tiếng nói trực khởi đi ra từ cảm nghiệm của trái tim thi sĩ (?)- - Nên các nhà nghiên cứu, phê bình từ Tây qua Đông, khi cần tìm hiểu một giai đoạn lịch sử, xã hội một đất nước, thường tìm đến thi ca. Như thể đó là địa-chỉ-trung-thực, đáng tin cậy nhất, về những góc khuất lấp của thời kỳ đó?

Nếu điều này có phần nào đúng vậy thì, Nguyễn Quốc Thái cũng đã đóng góp được phần của ông, cho bức tranh hiện thực nhiều gam mầu mâu thuẫn, rối rắm trong giai đoạn chiến tranh leo thang cực điểm ở miền Nam. Dù người đọc có đồng cảm hay không, với thơ ông!?! 

Du Tử Lê,

(Jan. 2014)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
15 Tháng Giêng 201911:25 SA(Xem: 36)
Thiên nhiên trong thế giới thi ca Bùi Giáng là một thứ thiên nhiên được vẽ ra bởi lý trí và tiềm thức ấu thơ,
12 Tháng Giêng 20199:27 SA(Xem: 9)
Bùi Giáng là một trong những thi nhân cách biệt với đám đông.
02 Tháng Giêng 20192:32 CH(Xem: 341)
Ngay ở phần đầu của bài trả lời GS Trần Thái Đỉnh, nhà thơ Bùi Giáng đã có những câu hỏi mỉa mai:
26 Tháng Mười Hai 201810:12 SA(Xem: 231)
Bùi Giáng bắt đầu hoạt động văn nghệ từ năm 1953, năm ông 27 tuổi.
24 Tháng Mười Hai 20189:26 SA(Xem: 282)
Một dạo, tin Bùi Giáng mất tích đã gây xúc động cho một số anh em văn nghệ tại miền Nam
20 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 19750)
Ký sự văn nghệ dưới đây của nhà thơ Du Tử Lê, viết về thi sĩ Đinh Hùng, được trích từ tác phẩm “Năm Sắc Diện, Năm Định Mệnh” do nhà Tao Đàn Saigon, ấn hành tháng 6 năm 1965.
19 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 20486)
Nói đến những hoạt động của thi sĩ Đinh Hùng mà không nói tới ban Tao Đàn, theo tôi là một thiếu sót lớn.
12 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 19205)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
07 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 22279)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
05 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 22252)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 36)
Thiên nhiên trong thế giới thi ca Bùi Giáng là một thứ thiên nhiên được vẽ ra bởi lý trí và tiềm thức ấu thơ,
(Xem: 7)
Bùi Giáng là một trong những thi nhân cách biệt với đám đông.
(Xem: 341)
Ngay ở phần đầu của bài trả lời GS Trần Thái Đỉnh, nhà thơ Bùi Giáng đã có những câu hỏi mỉa mai:
(Xem: 231)
Bùi Giáng bắt đầu hoạt động văn nghệ từ năm 1953, năm ông 27 tuổi.
(Xem: 282)
Một dạo, tin Bùi Giáng mất tích đã gây xúc động cho một số anh em văn nghệ tại miền Nam
(Xem: 488)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5744)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 1007)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12245)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1715)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 72)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 620)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 666)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20536)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15318)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12919)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16189)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14228)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12679)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10653)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9827)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9974)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9143)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8718)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 10065)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15213)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21665)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27399)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18869)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19996)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24203)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21987)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18379)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,029,817