Thi ca, mồi lửa cứu rỗi Hà Duy Phương. Trước nhất.

14 Tháng Tám 201412:00 SA(Xem: 4527)
Thi ca, mồi lửa cứu rỗi Hà Duy Phương. Trước nhất.

 

Trong ghi nhận của tôi, hàng ngũ những nhà thơ nữ, thế hệ 8x, ngày một thêm đông đảo. Mỗi tiếng thơ thường xuất hiện với một đường kiếm, cùng nhiều chiêu thức, riêng.

Nếu có người chọn cho mình lộ trình thơ dung dị mà, cảm tính là hải đăng dẫn đường thì, cũng có người ném mình vào những cảm thức gập ghềnh, phức tạp. Một trong những nhà thơ nữ ở thế hệ 8x, chọn cho mình lối, nẻo thi ca phức tạp đó, với tôi, là nhà thơ nữ Hà Duy Phương.

 

haduyphuong
Nhà thơ Hà Duy Phương

Thế giới thi ca của Hà là một cánh rừng tâm cảnh rậm rạp. Nhiều cật vấn, hoang mang, đặt ra cho chính mình. Như thể thơ chỉ là cái cớ để Hà tìm gặp hư không. Tìm gặp cái “tôi”bí mật hoặc, một thượng đế, khác? Nhưng, “cái cớ” hay, nỗ lực “tìm gặp cái tôi bí mật hoặc, một thượng đế, khác” của Hà, luôn được phủ bóng bởi những ẩn dụ (metaphor) và, đôi khi luôn cả những hoán dụ (metonymy) nữa:

 

“Adam đã mở cổng cho đôi ta lẻn vào vườn địa đàng đêm ấy?
Tung tăng, anh dắt em đi tìm trái cấm
Eva giấu nơi nào?
Thầm lặng suối khe…
.

“Cơn mê chớm dậy thì
Chưa chín một mùa đau
Tình yêu trườn dậy như rắn hồng lột xác…”

(“Dắt em đi”)

Hoặc:

“Tôi chôn chân trên bờ như cây Thu đứng gió
Muốn trút một lần cho hết lá trăm năm”

(Trích “Giao khúc tháng 7”) 

Hoặc nữa:

“đêm qua giấc mơ tôi bạt gió
lở bồi thương yêu đồng bóng”

(Trích “Cỏ dại”)

Ẩn dụ hay hoán dụ, không chỉ là mũi nhọn trong cõi-giới thi ca mang tên Hà Duy Phương mà, tính siêu thực, theo tôi, cũng là chiếc bóng song hành của tiếng thơ này.

Qua rất nhiều câu thơ, Hà cho thấy cô không ngần ngại biến mình thành thí điểm. Nơi gặp gỡ, chốn hẹn hò của những siêu hình và hiện thực:

“Hoa xương rồng cánh non rũ rượi
Đâm gai vào đêm trắng
Vỡ sáng bóng mèo hoang
Mang tình tôi vượt ngục
Tình yêu đồng lõa với thời gian
Cầm tù xác chết

(Trích “Đồng lõa trắng”)

Hoặc:

“say tôi đi cạn chiều phát gíac
con nắng điên ánh xanh mồ hôi muối
khát lịm da người
tôi ngỡ đêm qua mình mới nuốt vì sao Venus
rong rêu ăn nằm giờ bạc sáng hồn nhiên.
.

biết làm sao vút cong lên đọt nắng
ai đặt vé khứ hồi cho giấc mơ tôi?”

(Trích “Vòng tay theo nắng”) 

Tuy nhiên, trong khu rừng thơ Hà Duy Phương, người đọc cũng thấy được khả năng trộn lẫn giữa thực / hư - - Như đời thường vốn quá nhiều hư / thực. Tựa đó là chính diện của thời gian, năm, tháng. Mà, Hà là nạn nhân của những thực / hư (vốn ảo ngay tự cội, gốc):

“Buổi sáng tắt đèn
Giật mình đêm trắng
Hồn chưa rót nắng
.

Thả gói trà túi lọc vào ấm nước sôi
Như thả tiếng chim vào khu vườn vắng
Rót nắng đợi trăng về
Đêm bật đèn
Hong mê”

(“Hong mê”)

Hoặc:

“Phước Tường nơi đây
niềm vui nhẹ trôi theo tiếng còi tàu
tiếng máy bay rì rào ngỡ hạnh phúc lướt gió
ai nổ mìn phá núi đánh rớt nỗi buồn trên cỏ
cánh chim giật mình mổ nắng lơ ngơ…”

(Trích “Gửi cánh chim nâu Phước Tường)

(Tôi nghĩ, có lẽ cũng nên nói thêm rằng, tôi thích lắm động tự “mổ” trong câu: “cánh chim giật mình mổ nắng lơ ngơ” của Hà).

Lại nữa, ngay cả khi “diện mục” thi ca Hà Duy Phương, có là những mảnh gương vỡ của những cảm thức nổi loạn, tự bạo hành mình, để mỗi mảnh gương, hắt lại cho người đọc những chao chát lạc đường, dẫn tới những mảng không gian sượng trân, hay rung động rì rào hương, sắc lạ - - Thì, đâu đó, trong cánh rừng thi ca của Hà, cũng vẫn có chỗ cho những tình cảm thiêng liêng. Loại tình cảm huyết thống, những tưởng nhạt, nhòa, mà, thực ra nhức, buốt, chín, đằm nữ tính:

“Ba mươi tuổi con tìm lại mình trong những chuyến đi xa
Phong phanh nỗi buồn nơi thành phố lạ
Con viết tên Ba trên bờ cát
Đêm nằm nhớ Ba nghe biển nhớ mặt trời…

(Trích “Thư gửi Ba”)

.

Tôi nghĩ còn quá sớm để có thể đoán biết, rồi đây, Hà Duy Phương sẽ đẩy thơ mình đi thêm nữa, tới những bến bờ nào?!? Nhưng hiển nhiên, thơ của Hà, theo tôi, đã chính là mồi lửa cứu rỗi Hà Duy Phương. Trước nhất.

Du Tử Lê

(Garden Grove, Aug. 2014) 

 

Dăm bài thơ, Hà Duy Phương,

MẦM KINH.

Đêm bình yên nắng non

Phơi trên thành quách cổ

Gieo mầm kinh phổ độ

Khóc giọng cười Krishna…

.

Ngày chưa kịp xót xa

Đêm đã cuồng trăn trở

Dìm hôn mê nhịp thở

 Cười tiếng khóc Krishna?

 

NGÓN TAY ĐÊM

Em đưa tay vuốt mặt trời

Những ngón thon dài vờn trên ngực gió

lao xao bụng cỏ

níu vàng mùa trăng

.

Những ngón tay dài đêm lăn tăn thần thoại

Bấm gót Achilles

Xoãi bờ thực tại

Trăng bung hoa tình

trên năm ngón

.

thon bay

 

THƯ GỬI BA

Con mùa gió chướng thổi rát đời BA

Những lần trượt ngã tim Ba bầm rách

Con lớn trong nông nỗi

Bất lực ngọt ngào

Bất lực đòn roi

Từ đó lòng Ba hóa đá

.

Ba mươi tuổi con tìm lại mình trong những chuyến đi xa

Phong phanh nỗi buồn nơi thành phố lạ

Con viết tên Ba trên bờ cát

Đêm nằm nhớ Ba nghe biển nhớ mặt trời

 

Sự chọn lựa nào cũng dễ khiến chông chênh

Cần lắm thăng bằng cho lần quyết định cuối

Con ngủ ôm mặt trời lặn ngược

Nằm rất thăng bằng trong biển nhớ chông chênh

.

Ba ơi!

Mặt trời của con hay mặt trời của biển?

(Đà Nẵng 03/2012)

 

VÒNG TAY THEO NẮNG.

ôm tôi đi và đừng nói gì

ngày miền Trung hung nắng cháy da người

tôi bóng nhẫy mồ hôi đứng cười trên mép phố

ngó cây trần truồng lột lá dưới mưa mơ

.

mặt trời tháng 4 cuồng căm bốc cháy

tôi tháng 4 buồn khô cỏ dại

thiêu tôi đi

chiều nay trong nắng cay

.

nơi nào mùa này những cơn mưa đã đầy chưa lòng phố

có ngập lụt lòng xa nỗi nhớ gần

con nắng điên lập lờ nhiều phen đánh lận

giả dại ôm phố nằm nghiêng

tôi lần đầu ngù ngờ như ai rót men mưa vào lỗ rốn

đo lòng mình chếnh choáng nông sâu

.

say tôi đi cạn chiều phát giác

con nắng điên ánh xanh mồ hôi muối

khát lịm da người

tôi ngỡ đêm qua mình mới nuốt vì sao Venus

rong rêu ăn nằm giờ bạc sáng hồn nhiên

 

biết làm sao vút cong lên đọt nắng

ai đặt vé khứ hồi cho giấc mơ tôi?

.

ôm tôi đi vòng tay theo nắng trôi

Hà Duy Phương.

 

Ý kiến bạn đọc
06 Tháng Mười 20147:00 SA
Khách
Xin hỏi, nhà thơ Hà Duy Phương có phải là người Tiên Phước không ạ ?. Và có thể cho tôi địa chỉ email hoặc điện thoại của nhà thơ ko ạ ?. Xin cảm ơn
16 Tháng Tám 20147:00 SA
Khách

tâm hồn của thi sĩ như một dòng sông, tuôn chảy và hòa nhập, thẩm thấu những gì nó đi qua, những gì nó ôm lấy, để cuối cùng thành một với biển. Tôi nhận thấy đặc biệt ở Hà Duy Phương là tâm hồn thơ của cô lại luôn trong trẻo, hồn nhiên như khi dòng nước phát xuất từ đầu nguồn của suối mạch; cho nên mọi tiếp xúc dù thụ động hay tích cực, những thẩm thấu đó vẫn không ảnh hưởng gì đến sự trong veo của tâm hồn, như thể vi khuẩn không tấn công được tế bào miễn nhiểm. Cho nên tâm hồn Duy Phương rất thoáng, rộng, bao la, nhìn thấy rõ qua thơ Duy Phương. Tôi nghĩ, nhà thơ Du Tử Lê nhận ra ngay cái chiếu sáng của viên kim cương, nhận ra sức thơ của Phương còn đi tới nữa. Chắc chắn nhất, tâm hồn Phương là một tâm hồn thi nhân thật sự, mà, ai có nó, sẽ đồng cảm ngay.
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
31 Tháng Tám 20204:01 CH(Xem: 350)
Ngoài tình yêu đôi lứa, NAB còn dành cho mẹ, cho quê hương, cho trường cũ tình yêu và nỗi nhớ cũng nồng nàn không kém
10 Tháng Tám 202010:52 SA(Xem: 343)
Đọc tác phẩm Hành trình Đất và Nước, chúng ta có thể theo chân anh qua các vùng miền, các địa danh mà anh có dịp đặt chân đến
05 Tháng Sáu 20202:59 CH(Xem: 791)
Qua những trang thơ, người đọc có thể tìm thấy khung cảnh, trạng thái, âm hưởng, tính chất, thời khắc, bằng thứ ngôn ngữ không thỏa hiệp, thậm chí hằn học, kinh tởm:
01 Tháng Năm 20203:56 CH(Xem: 779)
Sáng nay, 30 tháng 04.2020, đọc bài thơ TÔI của Phạm Đức Mạnh, nhà phê bình Nguyễn Xuân Dương đã chia sẻ trên dòng thời gian của ông
14 Tháng Tư 20206:02 SA(Xem: 777)
Độc giả nào muốn đọc thêm các sáng tác của Đỗ Lê Anh Đào, xin vào trang mạng Da Màu (damau.org): https://damau.org/author/dzoleanhdao
06 Tháng Tư 20207:43 SA(Xem: 828)
TRẦN YÊN HÒA hơn năm mươi lăm năm THƠ là tập thơ phản ánh tâm trạng của nhà thơ qua nhiều thể loại thơ khác nhau.
25 Tháng Hai 20203:24 CH(Xem: 842)
Chất Huế, tính Huế, vị Huế và hồn Huế bao trùm trong hầu hết các truyện, từ địa danh, nhân vật cho đến tâm tình và cung cách ứng xử.
19 Tháng Hai 202010:00 SA(Xem: 660)
MƠ KHÚC 40 NĂM được chọn làm tựa thi tập, là bài thơ dài theo thể tự do, bài thơ cuối cùng khép lại tập thơ, được hồi niệm từ năm 1978 đến 2018.
30 Tháng Giêng 20206:04 SA(Xem: 1750)
Mặc dù là một nhà-văn-không-thẻ, trong năm năm qua, có thể nói, Trần Bảo Định đã lập “kỷ lục” về viết và xuất bản sách.
23 Tháng Mười Hai 201912:04 CH(Xem: 1047)
Tôi biết và gặp nhà thơ Bùi Minh Vũ chưa lâu, chưa nhiều, rồi tình cờ tôi được cùng anh đi thực tế sáng tác tại Côn Đảo mấy ngày
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 7192)
Những người theo dõi sinh hoạt âm nhạc ở miền Nam Việt Nam vào giữa thập niên 1960...
(Xem: 2231)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
(Xem: 15341)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
(Xem: 9569)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
(Xem: 684)
Trần Thanh Hiệp ghi nhận rằng “lịch sử” thơ Tự Do ở Việt Nam, đã chào đời khoảng cuối thập niên 1920, đầu thập niên 1930.
(Xem: 8700)
Có dễ một triệu năm, hay một triệu năm lẽ, tôi gặp. Không phải dáng núi. Dáng núi vòi vọi cao, ngất ngưỡng, ảm đạm, nghiêm minh.
(Xem: 905)
Anh Lê, những gì anh đã cho em, đã thương em, tấm lòng đó còn mãi mãi.
(Xem: 337)
Du Tử Lê tên thật là Lê Cự Phách. Tên sao người vậy. Anh đã sống và viết đến những giây phút cuối cùng.
(Xem: 1567)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 400)
Hôm 13-8-2016, Du Tử Lê từ Mỹ trở về Huế, xứ sở mà nhà thơ đã có dịp nhiều lần ghé đến trong hàng chục năm trước.
(Xem: 12015)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 1412)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 2470)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 2921)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 2827)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 22665)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 17145)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 14862)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 18140)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 16066)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 14645)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 12422)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 11412)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 11502)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 10739)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 10444)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 17216)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 24048)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 29038)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 20542)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 21912)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 25591)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 24467)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 20674)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,653,226