LẠI TƯ MỸ - “Du Tử Lê, Tôi với Người, chung một trái tim”

20 Tháng Mười Một 201412:00 SA(Xem: 6993)
LẠI TƯ MỸ - “Du Tử Lê, Tôi với Người, chung một trái tim”

 

Kính thưa quý vị, và đặc biệt, kính thưa Nhà thơ Du Tử Lê, 

Một điều rất lạ lùng và rất đặc biệt khi tôi nhận được tác phẩm thứ 60 với chữ ký của tác giả gởi tặng: Du Tử Lê, do nhà xuất bản Sống ấn hành, được đánh giá là một tác phẩm quan trọng nhất để người đọc có cái nhìn tổng quát về ông. Theo lời tựa của Nhà xuất bản: Đây là một tổng hợp khá bao quát về sự nghiệp của một nhân thể, cả đời xốc xởi chữ nghĩa để cống hiến cho nền văn học nghệ thuật Việt Nam thêm màu sắc phong phú. 

Giáo sư Trần Thành, tức Nhà văn, Nhà thơ Trần Thu Miên lại yêu cầu tôi có đôi lời phát biểu trong buổi ra mắt tuyển tập quan trọng này: “Tôi với người, chung một trái tim” vào chiều hôm nay, Thứ Bảy, 08 tháng 11 năm 2014 tại Thành phố Boston này. Tôi với ông, Du Tử Lê, chưa một lần gặp gỡ, nhưng thơ của ông cũng như những vần thơ được phổ nhạc, đến với tôi và có lẽ với rất nhiều người trong chúng ta những lúc buồn vui trong cuộc sống. Và hơn thế nữa, ông đã thành danh khi tôi còn đang trong ghế nhà trường trung học hay lang thang trong các Giảng đường Đại học Sài Gòn. Hoặc sau đó, trong đời quân ngũ. 

Cám ơn Nhà xuất bản Sống, cám ơn tác giả Du Tử Lê, và đặc biệt cám ơn Nhà thơ Trần Thu Miên, hình như, ngoài việc ông muốn tôi tìm hiểu sâu sa hơn về một tài năng nghệ thuật lớn của văn học miền Nam Việt Nam, mà còn nhắc nhở tôi, như một kỷ niệm về nền văn học, nghệ thuật cực thịnh, nhưng vô cùng đa dạng của Miền Nam Việt Nam những thập niên 60, 70 của Thế kỷ trước. 

Tuyển tập Thơ-Văn-Nhạc-Họa Du Tử Lê: Tôi với người, chung một trái tim, được trình bày trang nhã, nghệ thuật như tất cả những tác phẩm của ông đã xuất bản trước đây, với tất cả tựa đề cho mỗi đầu sách đều rất Du Tử Lê. Chẳng hạn, tuyển tập mà chúng tôi có trên tay hôm nay, chẳng phải là một thắc mắc hay sao? Tôi với người, chung một trái tim, lạ nhỉ, nếu xét về khoa học, hay thuần lý, làm sao có thể, chắc nhiều người thắc mắc, tạm quên đi câu trả lời của Du Tử Lê với phóng viên đài SBTN trong buổi ra mắt sách tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn mấy tuần vừa qua. Hãy lần mở từng trang, từng trang của tuyển tập này, chúng ta sẽ có câu trả lời thỏa đáng. 

Bài đầu tiên, dưới dạng tùy bút: “Từ những góc khuất: Việt Dzũng” chúng ta tìm gặp những người, cùng với Ông, chung một trái tim, chung một nhịp đập, chung một dòng máu chảy, luân lưu... như vậy đủ biết ông trân trọng biết chừng nào những kỷ niệm mà ông gọi là: “Ở từng vị trí quá khứ, mỗi người khua thức trong tôi, những cảnh đời mà, họ đã có chung với tôi và Dzũng. Chúng như những hòn than dĩ vãng, cháy bỏng, và, nỗi muộn phiền là mặt bên kia của một thời rực rỡ”(DTL). Còn biết bao tùy bút của Ông trong tuyển tập này, với tâm hồn đa cảm và một trái tim nồng cháy yêu thương, bằng bút pháp nhẹ nhàng, Ông viết tùy bút như làm thơ. Để có một ý niệm rõ nét hơn về một con người mà theo Mai Thảo: chúng ta đọc, yêu Du Tử Lê vì viết văn như làm thơ, đều rất mực thi sĩ. 

Xin hãy đọc: “Hành trình tùy bút Du Tử Lê” của Lê Vương Ngọc, đăng từ trang 110 đến trang 115 tuyển tập này. Xuyên suốt những tùy bút của ông trong tuyển tập này là nhũng kỷ niệm, là những hoài niệm về quá khứ, là những trăn trở những ngày đầu tị nạn, là ước mơ phục hưng một Việt Nam khác, một Việt Nam Tự do, một Việt Nam hạnh phúc. Seattle là một trong những địa điểm dừng chân, nhưng như một định mệnh, như lời ông tâm sự “Thời điểm cuối thập niên 80 và đầu thập niên 90, trước và sau cái chết của mẹ, đời sống tôi là một loạt đổ vỡ, đổ vỡ gia đình, đổ vỡ tình cảm, đổ vỡ niềm tin, đổ vỡ đời thường. Tôi nhận chịu mọi tai ương, không một lời giải thích, tôi nhận mọi kết án, nguyền rủa, không một lời đính chính, và để chống trả những bủa vây trùng điệp những bất hạnh này, tôi đã tìm vào hai nguồn an ủi chính: Tôn giáo và thi ca”. Có lẽ, chính vì thế với Du Tử Lê, khen hay chê đã vượt khỏi mức của một tài hoa phong phú trong một con người đa dạng, như nhận xét của Tạ Tỵ 

Từ nhận xét của Nhà Xuất bản: “Văn chương của Ông không có lằn ranh của thể chế, không có giới hạn của thế hệ, không có hơi hướm của hận thù chiến tranh, chỉ có Tình Yêu”. Có lẽ chính vì vậy, chúng ta không thấy một dấu vết gì của một cuộc chiến tang thương trên quê hương, mà thế hệ chúng tôi và cá nhân ông gánh chịu. Chúng ta chỉ được biết ông cũng là một quân nhân gia nhập trường Bộ Binh Thủ Đức năm 1962 và phục vụ trong Cục Chính Huấn, rồi Phòng Thông tin báo chí thuộc khối kỹ thuật Cục Tâm Lý Chiến qua bài viết của Vương Hồng Anh đăng trên tuyển tập này từ trang 324 đến trang 332, cũng như đôi lời của Ông khi sáng tác bài thơ Khúc Thụy Du (Trang 244 đến trang 247), đó là nét lạ và cũng là một đặc biệt nơi Du Tử Lê. 

Một nét lạ khác, nơi Du Tử Lê, qua mẫu đối thoại với Nhà văn Vũ Thư Hiên khi được hỏi: Khi viết, ông có nghĩ tới người sẽ đọc thơ ông không? 

Trả lời: Hoàn toàn không. 

Vậy ông nghĩ gì khi làm thơ? 

Tôi chẳng nghĩ gì cả, một tứ thơ chợt đến và tôi cầm lấy bút. 

Ông làm thơ, không quan tâm đến đối tượng sáng tạo, không cần biết họ có hiểu được hay không hiểu được, cảm được hay không cảm được! Vậy mà biết bao người đã cảm được thơ ông, yêu mến thơ ông, ngay cả đến những nhạc sĩ tài hoa, những tâm hồn dễ rung động nhất, lại là những người cảm thơ ông nhiều nhất, và như một biệt lệ, ông là một thi sĩ có đến 300 bài thơ được phổ nhạc. 

Tạ Tỵ lại có một quan niệm khác, với ông, thơ là thơ, nhạc là nhạc, ông không chấp nhận những bài thơ phổ nhạc, dù rằng có nhiều bài phổ nhạc rất hay, ông cho rằng nếu như vậy thi sĩ chỉ là kẻ viết lời cho một bản nhạc! Nhưng với tôi, một bài thơ hay, không nhất thiết phải nguyên bài, từ câu đầu đến câu cuối, có khi chỉ một vài đoạn, một vài ý tưởng trong thơ làm cho ta rung động, làm cho ta ngâm nga khi đồng cảm, cũng là quá đủ rồi. Lấy ví dụ như bài Khúc Thụy Du do Anh Bằng phổ nhạc, người ta cho rằng, nhạc sĩ đã giản lược rất nhiều nguyên bản, nhưng có biết đâu, người nhạc sĩ tài hoa đã đọc được tâm sự, ấn dấu trong bài thơ ấy về mối tình mới khởi đầu của Thi sĩ với một nữ Sinh viên trường Dược, và biết đâu như một lời tiên tri: “Tôi là chim bói cá/ em là ánh trăng ngà/ chỉ cách một mặt hồ/ mà muôn trùng chia xa!” 

Buổi gặp gỡ chân tình tại phở Hòa, Boston, trong dịp NXB Sống và nhà thơ Du Tử Lê ra mắt tuyển tập “Du Tử Lê - tôi với người, chung một trái tim”.  

Thêm một bản nhạc tiêu biểu khác “Trên ngọn tình sầu” do Từ Công Phụng soạn thành ca khúc từ bài thơ “Khúc thêm cho Huyền Châu” theo Du Tử Lê, linh hồn của bài thơ là Lê Huyền Châu, là mối tình đầu nồng nàn và tha thiết nhất trong đời, vì lý do Nam-Bắc nên không thể tiến đến hôn nhân, là nỗi xúc động lớn lao của thi sĩ, nhất là biết rằng cho đến ngày từ trần, mồng một Tết Nguyên Đán 2011, Huyền Châu vẫn còn sống độc thân và vẫn cư ngụ tại căn nhà cũ ở bến Chương Dương. Bài thơ buồn, sâu lắng cùng những nốt nhạc thần kỳ của Từ Công Phụng, cộng với giọng ca Opera hiến quý của Lệ Dung vắn số, âm vực cao, xuống rất thấp, thực đã cực tả nỗi niềm của Thi sĩ! 

Còn rất nhiều điều thú vị khi đọc: “Du Tử Lê, tôi với người chung một trái tim”. Tôi có một thói quen xấu, là hay gấp lại một góc nhỏ trang sách khi thấy có điều gì ưng ý, vậy mà với tuyển tập này hơn 400 trang, ngồi lần dở, có lẽ cũng trên một trăm nếp gấp. 

Một trong những lý do để có được những bài thơ trác tuyệt, đó là cái số đào hoa, ông trải qua rất nhiều mối tình và rất thường hay sống cùng lúc với tình yêu đa phương, dĩ nhiên vì thế có quá nhiều hệ lụy ngang trái. Bài viết của Lê Vương Ngọc: “Đời tình Du Tử Lê” in trong tuyển tập này, hé mở cho ta về đời sống tình cảm quá nhiều phức tạp của ông. 

Vậy mà, cuối cùng, tôi lại thích nhất bài viết của con gái ông, Orchid Lâm Quỳnh: “Bố tôi, Ở chỗ nhân gian không thể hiểu!”. Bằng cách viết dí dỏm của cô, tôi đã biết được đôi phần Du Tử Lê đời thường. Trích một đoạn: “Bố tôi ở nhà và Ông Du Tử Lê ngoài đường là hai người khác hẳn nhau, khác đến nỗi, khó tin những bài thơ của ông là do Bố tôi...” làm sao chữ nghĩa hay ho, những câu thơ cao siêu và huyền bí đến thế, có thể đi ra từ một người ngây ngô, dại khờ và hồn nhiên đến như vậy? Và tâm sự vợ thi sĩ? 

“Chồng tôi là một nhà thơ
Ra vào ngẩn ngẩn, ngơ ngơ thế nào
Đến nay, tôi rất tự hào
Vì con tôi chẳng đứa nào làm thơ” 

Và rất nhiều điều thú vị về ông Lê Cự Phách, đời thường. 

Lại còn về phương diện hội họa, ông cũng rất thành công. Nhưng có lẽ, thời gian dành cho phát biểu của một độc giả đã quá dài, chỉ xin ngắn gọn nhắc lại lời nhận định của Cố Nhà văn Mai Thảo: Du Tử Lê, cùng với Vũ Hoàng Chương, Đinh Hùng, Bùi Giáng, Nguyên Sa, Thanh Tâm Tuyền, và Tô Thùy Yên là 7 vì sao Bắc đẩu của nửa thế kỷ thi ca Việt nam. Và đây là tuyển tập thứ 60 của ông, là tác phẩm quan trọng nhất để chúng ta có cái nhìn tổng thể về ông. Và mong rằng chúng ta tại Hội trường này khi ra về không thể thiếu “Du Tử Lê, tôi với người chung một trái tim” trên tay. Và có thể qua tuyển tập này chúng ta cùng với ông trên một phương diện nào đó chung một trái tim. 

Trân trọng kính chào Nhà Thơ Du Tử Lê, cùng toàn thể quý vị. 

Lại Tư Mỹ
(Boston, ngày 8 tháng 11-2014)
 

Ý kiến bạn đọc
03 Tháng Mười Hai 20148:00 SA
Khách
LẠI TƯ MỸ - “Du Tử Lê, Tôi với Người, chung một trái tim”. Toi hoi ngan ngai khi cu muon viet loi cam on tren blog, nhung neu khong thi cung kho chiu - vi dieu nen lam ma khong lam. Cam on Lai Tu My bai nhan dinh tren. Voi DTL, toi luon yeu thich tho va hoa cua ong ay, du toi chi la mot doc gia rat tam thuong, khong hieu nhieu ve thi van. Qua nhan dinh cua ong, toi doc thay thu vi...vi co nhung gi do, phon phot trong tam hon mot su dong cam giua nguoi viet va nguoi doc, ma that su thi kho ma phan tich ranh rot duoc 'vi sao toi thich?'. Toi doc nhieu tho cua DTL, luon tim thay tu tuong moi la trong tho van ong ay, va nhieu khi rat kho hieu, nhung phan lon, toi van rat thich. Nhung toi khong giu duoc lau trong ky uc, tai sao toi thich....nhung roi, nghi moi dieu do khong quan trong lam! Toi rat thich doc nhung loi phe binh, khen, che, va rat cam kich nhung nguoi da chan tinh danh thoi gian va tam huyet de chia se...mac dau toi ..cung khong giu lau trong tri nhung nhan dinh du co gia tri dac biet cua no - vi nhung dieu thich da thich, nhung dieu khong thi cung da quyet dinh san trong dau roi. Khong biet do chi la y cua rieng toi, hay cung duoc chia se cung cac ban doc khac? Lan nua, thanh that cam on LTM da chia se chut ve van tho cua DTL. Nhat Thuy Vi
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
06 Tháng Hai 201812:00 SA(Xem: 11703)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
18 Tháng Mười 201710:34 SA(Xem: 919)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
25 Tháng Chín 201712:00 SA(Xem: 5748)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
01 Tháng Chín 20176:02 SA(Xem: 1272)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
21 Tháng Tám 201712:00 SA(Xem: 9831)
nhà văn, nhà thơ Du Tử Lê là một trong những thi sỹ có khá nhiều bài thơ được phổ nhạc kể từ những năm trước 1975 đến nay
01 Tháng Tám 201712:00 SA(Xem: 6687)
Vì với Du Tử Lê, thấy vậy mà không chỉ có vậy. Còn nữa. Nhiều nữa. Nhưng đó là những thứ mà chính người coi tranh sẽ thấy
02 Tháng Sáu 201711:58 SA(Xem: 1358)
Hiếm có cây bút nào sung mãn như Du Tử Lê khi ở tuổi 75 ông vẫn bền bỉ viết, viết và viết. Khảo cứu, phê bình, tiểu luận, bút ký... và đương nhiên thơ, bởi đó là ký hiệu nhận biết ông - một nhà thơ.
30 Tháng Năm 201712:00 SA(Xem: 9705)
Tôi kính trọng những nhà thơ. Trong mắt tôi, họ là những người dũng cảm bậc nhất. Hoặc gan lì, cũng bậc nhất luôn.
13 Tháng Năm 201712:42 CH(Xem: 859)
Thơ kết nối tất cả chúng ta.
10 Tháng Năm 20171:14 CH(Xem: 1028)
Năm 2003, khi có dịp ghé Paris, tôi đã được đọc trường ca này ở nhà một người bạn và tôi đã khóc.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 93)
ở truyện ngắn cuối cùng tập truyện của mình, Đinh Phụng Tiến đã hiển lộng khả năng dựng truyện, làm chảy nước mắt người đọc một-cách-tài-ba-trong-nhói-đau-từng-khúc-ruột của cá nhân ông, trước nhất?!?
(Xem: 106)
Thời đại ngày nay là thời đại của ba dòng thác cách mạng. Từ châu Á, châu Phi đến châu Mỹ la-tinh đang sôi sục tiến lên chủ nghĩa xã hội. Cái dạ dày bỏ qua mọi xu thế tất yếu này mà đòi được ăn đủ… "
(Xem: 135)
.Khi đọc tới dòng chữ cuối cùng của tác phẩm, được tác giả đặt tên là 'Hồi kết không có hậu', tôi chợt nhận ra 9 truyện ngắn trước đó, sự thực chính là 9… 'hồi' chứ không phải 9 truyện ngắn mà, 'hồi' nào cũng là 'hồi kết không…có hậu!'.
(Xem: 217)
Gấp lại tập “Ký” dầy 200 trang của họ Đinh, tôi cũng thấy tôi muốn ngỏ lời cảm ơn tác giả.
(Xem: 363)
Tôi nghĩ, thật hạnh phúc cho những độc giả của Đinh Quang Anh Thái qua tác phẩm “Ký”,
(Xem: 11703)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 919)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 5748)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 1272)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
(Xem: 9831)
nhà văn, nhà thơ Du Tử Lê là một trong những thi sỹ có khá nhiều bài thơ được phổ nhạc kể từ những năm trước 1975 đến nay
(Xem: 73)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 228)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 19994)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 14868)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12378)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15529)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13659)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12153)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10193)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9471)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9552)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 8795)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8421)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9529)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 14814)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21057)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 26984)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18449)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19564)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 23833)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21465)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 17948)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,812,039