MẶC LÂM - Hội thảo "20 năm Văn học miền Nam"

07 Tháng Mười Hai 201412:00 SA(Xem: 5298)
MẶC LÂM - Hội thảo "20 năm Văn học miền Nam"

Trong hai ngày 6 và 7 tháng 12 năm 2014 một cuộc hội thảo mang tên "20 năm văn học miền Nam từ 1954 tới 1975" sẽ được tổ chức tại California quy tụ gần 20 cây viết người Việt sống tại nhiều nước tập trung lại trình bày các vấn đề liên quan mật thiết đến một thời kỳ hoàng kim của văn học Việt Nam từ năm 1954 tới năm 1975.

Mặc Lâm có cuộc trao đổi ngắn với nhà phê bình văn học Nguyễn Hưng Quốc, là người nảy ra ý tưởng tổ chức buổi hội thảo mang chủ đề này.

Nhà phê bình Nguyễn Hưng Quốc là chủ nhiệm Ban Việt ngữ và Việt học tại Đại học Victoria, Úc; đồng chủ bút trang báo mạng Tiền Vệ; tác giả của gần 20 tác phẩm phê bình và nghiên cứu về ngôn ngữ, văn học, văn hoá và chính trị Việt Nam. Ba cuốn mới nhất xuất bản trong năm 2014 này là: Văn học Việt Nam tại Úc, Viết vu vơ và Những ý nghĩ rời. Cả ba đều do Người Việt xuất bản. Xin mời quý vị theo dõi cuộc nói chuyện sau đây:



Nhiều thành tựu xuất sắc

Mặc Lâm: Thưa, xin anh cho biết bắt đầu từ suy nghĩ nào đã thúc đẩy anh nảy sinh ý tưởng tổ chức cuộc hội thảo quy mô này?

Nguyễn Hưng Quốc: Ý nghĩ nảy sinh ra đầu tiên là vào tháng 7 năm ngoái tôi có dự cuộc hội thảo tổ chức tại nhật báo Người Việt, California về phong trào Tự lực Văn đoàn và cuộc hội thảo này tôi thấy rất thành công. Thành công ở chỗ quy tụ rất nhiều diễn giả và có một số người tham dự rất đông đảo trong suốt hai ngày.

Ai cũng biết văn học miền Nam là một nền văn học có nhiều thành tựu xuất sắc thế nhưng gần 40 năm qua nó bị trù dập, bị nhà nước Việt Nam tìm mọi cách để tiêu hủy hay nhấn chìm vào quên lãng.
-Nguyễn Hưng Quốc

Từ sự thành công như vậy tôi lóe lên ý nghĩ tại sao không tổ chức một cuộc hội thảo về Văn học miền Nam? Đó là điều rất cần. Ai cũng biết văn học miền Nam là một nền văn học có nhiều thành tựu xuất sắc thế nhưng gần 40 năm qua nó bị trù dập, bị nhà nước Việt Nam tìm mọi cách để tiêu hủy hay nhấn chìm vào quên lãng.

Tôi đem ý nghĩ này nói với một số bạn bè và ai cũng đồng tình. Chúng tôi cho những điều đó không những cần thiết mà còn khẩn thiết bởi vì hầu hết các tác giả tham gia vào nền văn học miền Nam từ 1954 tới năm 1975 bây giờ đều khá lớn tuổi, có một số người khá yếu rồi nếu chúng ta không tổ chức bây giờ mà đợi vài ba năm sau thì sợ rằng thế hệ ấy không còn ai nữa cả.

Mặc Lâm: Vâng, thưa anh năm nay đúng 40 năm kỷ niệm ngày lịch sử của Việt Nam cuộc hội thảo này có nằm trong ý nghĩa nhìn lại những gì đã xảy ra có liên quan tới cái ngày này hay không?

Nguyễn Hưng Quốc: Thật ra chỉ là một sự tình cờ thôi anh ạ. Lúc đầu tôi nghĩ đến chuyện là mình phải làm gì để những người còn sống trong thế hệ làm thơ viết văn trước năm 1975 có thể phản biện được. Trong ý nghĩ của tôi tôi muốn dành 40 năm, tức là 40 năm sau ngày miền Nam sụp đổ tôi sẽ tổ chức một cuộc hội thảo về "40 năm văn học Việt Nam hải ngoại". Tôi không biết là có thể tổ chức được hay không tuy nhiên tôi nghĩ vào thời diểm đó mà có thể tổ chức được một cuộc hội thảo để đánh giá lại những thành tựu, những đặc điểm của nền văn học Việt Nam ở hải ngoại từ năm 1975 đến nay thì cũng là điều rất thú vị.

Mặc Lâm: Nội dung cuộc hội thảo "20 năm Văn học miền Nam" xem ra rất đa dạng và phong phú. Những chủ đề mà hội thảo đưa ra có liên kết với nhau thành một chuỗi những yếu tố có thể kết hợp được với nhau hay không thưa anh?

Nguyễn Hưng Quốc: Tôi thấy cái cấu trúc của đề tài khá đa dạng anh ạ. Đầu tiên có một số người họ đặt vấn đề đánh giá lại những đặc điểm và thành tựu chung của văn học miền Nam từ năm 1954 tới 1975, sau đó thì một số người khác đi vào từng khía cạnh cụ thể và từng nhóm văn học cụ thể cũng như từng tác giả cụ thể. Ví dụ vào buổi cuối cùng sẽ có một số người nói về nhóm Sáng Tạo. Một số người nói về nhà thơ Thanh Tâm Tuyền. Một số người khác nói về hình ảnh người phụ nữ, người mẹ trong văn học miền Nam trước năm 1975.

Như vậy nói chung cấu trúc đề tài khá đa dạng bao trùm từ những vấn đề lớn, tổng quát như là đánh giá toàn bộ nền văn học miền Nam để rồi di vào một số chi tiết những đặc điểm đáng chú ý nhất.



Chiến tranh với văn học miền Nam

Mặc Lâm: Tuy miền Nam xuất hiện những cây viết cự phách nhưng hình như vẫn còn giới hạn bởi chiến tranh, rồi ý thức hệ cũng như hiện tượng phản chiến… trong hội thảo hình như thiếu cái nhìn về khía cạnh này? Anh có thể cho biết thêm…

 20_phachoavhmn-content

Nguyễn Hưng Quốc: Thật ra trong một cuộc hội thảo hai ngày với 16 diễn giả thì không hy vọng gì chúng ta có thể đề cập đến tất cả mọi vấn đề. Thế nhưng về khía cạnh chiến tranh ảnh hưởng đến văn học miền Nam thế nào thì tôi nhớ trong quyển Văn học Việt Nam tổng quan nhà văn Võ Phiến có đề cập đến khá nhiều. Có thể coi công trình nghiên cứu của Võ Phiến cũng như một số các nhà văn khác như Viên Linh, Du Tử Lê đóng góp soi rọi một số vấn đề mà trong một cuộc hội thảo chúng ta không thể nào đề cập tới được.

Mặc Lâm: Văn học miền Nam trong 20 năm từ năm 1954 tới 1975 ấy vượt hẳn nền văn học miền Bắc mặc dù trước đó miền Bắc có rất nhiều cây viết nổi bật hơn, anh chia sẻ hiện tượng này như thế nào?

Nguyễn Hưng Quốc: Tôi hoàn toàn đồng ý với anh. Ở miền Bắc sau năm 1954 thì một số rất lớn các nhà văn nhà thơ đã nổi tiếng trước năm 1945 chẳng hạn về thơ thì có Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Tế Hanh còn về văn xuôi thì có Nguyễn Tuân, Nguyên Hồng, Tô Hoài, Nguyễn Công Hoan... thế nhưng sau năm 1954 dưới áp lực chuyên chế của chính quyền Hà Nội thì tất cả những người đó không phát huy được tài năng của mình. Nhưng điều quan trọng nhất họ không những không phát huy tài năng của mình mà thế hệ trẻ hơn cũng không thể phát huy tài năng để vượt qua họ. Vì thế văn học miền Bắc cho đến năm 1975 thì những ngọn bút đầu đàn, những người xuất sắc nhất đều là người đã thành danh trước năm 1975 trong khi đó ở miến Nam chúng ta thấy ngược lại hẳn.

Sau năm 1954 thì miền Nam có một số cây bút đã nổi tiếng, thậm chí nổi tiếng một cách lừng lẫy trước năm 1945 như Nhất Linh, Vũ Hoàng Chương, Quách Tấn, Nguyễn Vỹ, Bàng Bá Lân nhưng không người nào phát huy tài năng của họ một cách đầy đủ. Lý do chính là vì có thế hệ trẻ hơn tiếp nối. Vào lúc ấy họ chỉ khoảng 20 tới 30 tuổi như Mai Thảo, Thanh Tâm Tuyền, Võ Phiến, Nguyên Sa tự nhiên xuất hiện và tài năng của họ lồng lộng lấn át hẳn các thế hệ đi trước.

Có thể coi công trình nghiên cứu của Võ Phiến cũng như một số các nhà văn khác như Viên Linh, Du Tử Lê đóng góp soi rọi một số vấn đề mà trong một cuộc hội thảo chúng ta không thể nào đề cập tới được.
-Nguyễn Hưng Quốc

Bởi vậy có thể nói trong 20 năm từ năm 1954 tới 1975 ở miền Nam có sự chuyển đổi giữa hai thế hệ. Thế hệ trẻ nổi lên và tài năng lừng lẫy đến nỗi che át thế hệ đi trước trong khi ở miền Bắc thì hoàn toàn không có một thế hệ trẻ như vậy. Nếu có thì may ra chỉ một nhóm nhỏ trong Nhân văn Giai phẩm, tuy nhiên tài năng của họ chưa phát huy đến độ rực rỡ thì đã bị trù dập trong suốt mấy chục năm trời.

Mặc Lâm: Cuộc hội thảo rất công phu và có nhiều người tham gia tuy nhiên tại Việt Nam rất nhiều người có quan tâm nhưng không thể tiếp cận được. Anh có nghĩ là ban tổ chức sẽ cho xuất bản một cuốn kỷ yếu về nội dung cuộc hội thảo để phân phối rộng rãi hơn hay không?

Nguyễn Hưng Quốc: Đó là điều mà chúng tôi rất mong muốn. Sau cuộc hội thảo thì tùy theo tình hình chất lượng thuyết trình như thế nào thì chúng tôi sẽ tính đến việc tập hợp những bài thuyết trình đó lại để in thành một tập kỷ yếu phát hành một cách rộng rãi để độc giả nào ở xa không thể tham dự được thì vẫn có thể đọc được nội dung cuộc thảo luận.

Mặc Lâm: Xin cám ơn nhà phê bình văn học Nguyễn Hưng Quốc.

(Trích đài RFA)


Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
01 Tháng Bảy 20222:42 CH(Xem: 295)
Cuộc họp đã thành công mỹ mãn sau khi ông Tố Hữu đọc một bản báo cáo dài: Bọn Nhân Văn - Giai phẩm trước toà án dư luận.
27 Tháng Sáu 20229:39 SA(Xem: 248)
Câu hỏi, “Độc giả của Xuân Diệu là ai?” hóa ra lại không dừng lại ở câu chuyện văn chương hay thương mại, mà đó là một chất vấn về hệ giá trị của một cộng đồng, một thời đoạn lịch sử.
23 Tháng Sáu 20221:01 CH(Xem: 262)
Thưa ông, đâu là ranh giới giữa ca khúc phổ thông và ca khúc nghệ thuật?
04 Tháng Sáu 20226:34 CH(Xem: 309)
Ông Tăng Duyệt say mê âm nhạc, tính tình hào hoa phong nhã, và thích giao du với giới ca sĩ, nhạc sĩ thời ấy.
04 Tháng Sáu 20222:37 CH(Xem: 489)
Cõi nhạc của Cung Tiến đã là một cõi riêng. Kiếp sau của Cung Tiến vẫn còn là một bí ẩn. Nhưng chắc chắn, ông đã có một nơi chốn vĩnh cữu trong trái tim của những người yêu nhạc Cung Tiến
24 Tháng Năm 20223:56 CH(Xem: 365)
Ông sống với anh em bằng cả tấm lòng, không hề phân biệt lớn nhỏ, đã thành danh hay chưa.
18 Tháng Năm 20223:18 CH(Xem: 325)
Tuy làm thơ từ năm 1947, nhưng phải đến thập niên 50, khi sống và học tập ở Paris thi ca Cung Trầm Tưởng mới hình thành đường nét với cá tính riêng biệt.
12 Tháng Năm 20223:47 CH(Xem: 413)
Nghĩ cho cùng, không có cái rủi nào lại không chứa sẵn ít nhiều cái may.
11 Tháng Năm 202210:40 SA(Xem: 358)
Vấn đề mà bài viết này đặt ra không nhằm khuyến khích sự khó hiểu hay không thể hiểu
30 Tháng Tư 202210:56 SA(Xem: 530)
Mỗi cuốn sách một số phận, trôi nổi qua biết bao biến cố, bỗng một hôm trở về với người sưu tầm, người đọc như những báu vật của thời gian…
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 15121)
Năm 2007, nhờ công lao và sự hy sinh trời biển (theo tôi,) của nhà văn và, cũng là nhà thơ Trần Hoài Thư
(Xem: 14058)
Có thể nhiều người quên rằng trước khi trở thành họa sĩ nổi tiếng, có tranh được trưng bày tại nhiều bảo tàng viện quốc tế, họ Lê vốn là một nhà thơ.
(Xem: 12226)
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến
(Xem: 30857)
Bài thơ đầu tiên (?) của Tô Thùy Yên được giới thiệu trên Sáng Tạo, gây tiếng vang lớn và, dư âm của nó, kéo dài nhiều năm sau, là “Cánh đồng con ngựa chuyến tàu” viết tháng 4 năm 1956.
(Xem: 420)
Nhưng tôi vẫn yêu (yêu lắm,) việc làm của bạn. Bởi vì, với tôi, tự thân đời sống bạn tôi, đã là một trường khúc
(Xem: 143)
Ra hải ngoại ngay từ 1975, cho đến nay ông là tay bút cựu trào hiếm hoi vẫn còn viết, viết hay cho đến ngày tháng chót.
(Xem: 195)
Tôi cười. Đúng là dutule! Rõ ràng nhà thơ đã tự “chẩn đoán” ra cái bệnh của thơ mình.
(Xem: 14050)
Tôi là người lúc nào cũng ao ước rằng cộng đồng Việt Nam ở hải ngoại của chúng ta mỗi ngày một trù phú trên mọi phương diện,
(Xem: 7418)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
(Xem: 4903)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 14922)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 4364)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 4716)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5263)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5285)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 25617)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 19664)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17196)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 20693)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 18442)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17205)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 14668)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 13843)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 13973)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 12845)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 12468)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 19601)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 26822)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 31550)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 22930)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 24936)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 27751)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 27269)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 22910)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
840,377