VŨ ĐÌNH TRỌNG - Du Tử Lê, và một bài thơ bị xuyên tạc

03 Tháng Tư 201712:00 SA(Xem: 16758)
VŨ ĐÌNH TRỌNG - Du Tử Lê, và một bài thơ bị xuyên tạc

dtl-vudinhtrong-content
Du Tử Lê, ở một góc khuất sân bay Phoenix. Hình: Vũ Đình Trọng/Sống Magazine.


Mấy tuần vừa qua trên mạng, người ta gởi cho nhau đọc một bài thơ được cho là của Du Tử Lê, viết về ngày 30 tháng 4. Trong một email mà tôi nhận được, bài thơ được trích như thế này:

MỘT BÀI THƠ CỦA DU TỬ LÊ,

(viết về 30 tháng Tư/ 1975)

Ai nhớ ngàn năm một nỗi mừng


Tháng tư đã đến rừng chưa thức
Mưa vẫn chờ tôi ở cuối đường
Có môi, không nói lời ly biệt
Và mắt chưa buồn như mộ bia


Tháng tư nao nức chiều quên tắt
Chim bảo cây cành hãy lắng nghe
Bước chân giải phóng từng khu phố
Và tiếng chân người như suối reo


Tháng tư khao khát, ngày vô tận
Tôi với người riêng một góc trời
Làm sao ngưòi biết trời đang sáng
Và cánh chim nào sẽ bỏ tôi


Tháng tư sum họp người đâu biết
Cảnh tượng hồn tôi: một bóng cờ
Với bao chiêng, trống, bao cờ xí
Tôi đón anh về tự mỗi nơi


Tháng tư binh mã về ngang phố
Đôi mắt nhìn theo một nỗi mừng
Đêm ai tóc phủ mềm da lụa
Tôi với người chung một bóng cờ


Tháng tư nắng ngọt hoa công chúa
Riêng đoá hoàng lan trong mắt tôi
Làm sao anh biết khi xa bạn
Tôi cũng như người: Một nỗi vui


Tháng tư chăn gối nồng son, phấn
Đêm với ngày trong một tấm gương
Thịt, xương đã trả hờn sông, núi
Tôi với người, ai mang vết thương?


Tháng tư rồi sẽ ngàn năm nhớ
Rừng sẽ vì tôi nức nở hoài
Mắt ai ngu sẽ như bia mộ
Ngựa có về qua cũng thiếu đôi


Tháng tư nhắc nhở ngàn năm nữa!
Cảnh tượng hồn tôi những miếu đền
Trống, chiêng, cờ, xí như cơn mộng
Mưa đã chờ tôi. Mưa... đã... mưa


Mai kia sống với vầng sao ấy
người có còn thương một bóng ai
Góc phố còn treo ngời lãnh tụ
Ai nhớ ngàn năm một bóng ai?


Mười người đọc, tôi nghĩ cả mười người đoan chắc là đây là bài thơ của thi sĩ họ Lê, bởi câu cú, vần điệu, chữ nghĩa. Tôi cũng thấy trong bài thơ trên có “chữ của ông”, nhưng tôi không tin bài thơ đó là của ông. Tôi không tin, bởi tôi hiểu (chút nào đó) con người ông. Có thể ông không muốn sống trong đám đông ồn ào, có thể vì ông không muốn đôi co, có thể ông có nhiều thiếu sót,... Rất nhiều thứ “có thể” từ ông, nhưng tôi tin ông không thể là người từ bỏ quá khứ, gốc rễ của mình.

Tôi chia sẻ suy nghĩ trên với Khánh Hòa. Khánh Hòa nói rằng bài thơ này rất quen, những từ “tháng tư” được lặp lại, hình như cô đã đọc được, và (cũng) hình như, báo Sống đã đăng bài này rồi. Tôi nói, nếu Sống đã đăng thì dứt khoát không thể là nội dung như thế này. Thế là chúng tôi bàn với nhau tìm ra sự thật ẩn sau những dòng thơ đầy ác ý này.

Hôm mùng 2 tháng 1, báo Cali Today News đăng bài viết của tác giả Nguyễn Ninh Hòa, trình bày rất rõ nội tình, cùng lúc Khánh Hòa tìm ra bài thơ “gốc” mang tựa đề “Ai nhớ ngàn năm một ngón tay” của Du Tử Lê, được in trong tập thơ “Giỏ hoa thời mới lớn”. Và Khánh Hòa cũng tìm được bài thơ mà Sống Magazine đã đăng trong số 143, kỷ niệm Tháng Tư Đen năm 2014. "Em nhớ là đã đc bài thơ này. Nó quá hay và thích hợp trong số Tháng Tư Đen nên đã typing đ anh đăng trong số ấy." Khánh Hòa nhớ lại.

Bài thơ thích hợp với chủ đề, bởi những từ "tháng tư" được nhắc đi nhắc lại như dấu ấn buồn của một cuộc tình chia xa. Tháng Tư! Vận nước đã đen thì có cuộc tình nào sáng được đâu!

Bạn đọc cũng có thể tìm thấy nguyên văn bài này tại website của Du Tử Lê ở địa chỉ:

http://dutule.com/D_1-2_2-44_4-1573_5-10_6-1_17-5380_14-2_15-2/#nl_detail_bookmark

Đọc xong bài thơ “gốc” và đọc lại bài thơ đã bị sửa một số câu, chúng tôi thấy được sự ngụy tạo vô cùng ác ý, nhắm vào nhà thơ Du Tử Lê.

Ác ý như thế nào, mời quý vị đọc lại bài thơ "gốc" của Du Tử Lê, kèm theo những dòng bị thay đổi (in chữ đậm) để thấy:

ainho-content


Ai Nhớ Ngàn Năm Một Ngón Tay


(sửa thành Ai Nhớ Ngàn Năm Một Nỗi Mừng)

tháng tư tôi đen rừng chưa khóc
mưa vẫn chờ tôi ở cuối khuya
có môi chưa nói lời gian dối
và mắt chưa buồn như mộ bia

tháng tư nao nức chiều quên tắt
chim bảo cây, cành hãy lắng nghe
bước chân ai dưới tàng phong úa
(bước chân giải phóng từng khu phố)
mà tiếng giầy rơi như suối reo
(Và tiếng chân ngưi như suối reo)

tháng tư khao khát, đêm vô tận
tôi với người riêng một góc trời
làm sao em biết trăng không lạnh
và cánh chim nào không bỏ tôi?

tháng tư hư ảo người đâu biết
(Tháng tư sum hp ngưi đâu biết)
cảnh tượng hồn tôi: một khán đài
(Cảnh tượng hồn tôi: một bóng cờ)
với bao chiêng, trống, bao cờ xí
tôi đón em về tự biển khơi
(Tôi đón anh về tự mỗi nơi)

tháng tư xe ngựa về ngang phố
đôi mắt nào treo mỗi góc đường
(Đôi mắt nhìn theo một nỗi mừng)
đêm ai tóc phủ mềm nhung lụa
tôi với người chung một bến sông
(Tôi với người chung một bóng cờ)

tháng tư nắng ủ hoa công chúa
riêng đóa hoàng lan trong mắt tôi
làm sao em biết khi xa bạn
tôi cũng như chiều: tôi mồ côi?
(Tôi cũng như người: Một nỗi vui)

tháng tư chăn, gối nồng son, phấn
đêm với ngày trong một tấm gương
thịt xương đã trộn, như sông núi
tôi với người, ai mang vết thương?

tháng tư rồi sẽ không ai nhớ
rừng sẽ vì tôi nức nở hoài
mắt ai rồi sẽ như bia mộ
ngựa có về qua cũng thiếu đôi!

tháng tư người nhắc làm chi nữa
cảnh tượng hồn tôi đã miếu thờ
trống, chiêng, cờ xí như cơn mộng
mưa đã chờ tôi. mưa... đã... mưa

mai kia sống với vầng trăng ấy
(Mai kia sống với vầng sao ấy)
người có còn thương một bóng cây?
(người có còn thương một bóng ai)
góc phố đèn treo đôi mắt bão
(Góc phố còn treo ngời lãnh tụ)
Ai nhớ ngàn năm một ngón tay?
(Ai nhớ ngàn năm một bóng ai?)

Từ một bài thơ tình, qua cách thay đổi văn từ, đã biến thành bài thơ ca ngợi chế độ, lãnh tụ cộng sản. Cái Ác nằm ở chỗ đó. Gieo cái Ác vào trong từng con chữ, đó là cái ác của một tên ồ tể chữ nghĩa".

Vẫn trong bài viết của Nguyễn Ninh Hòa (Cali Today News), tác giả cho biết:

Tôi gọi anh Du Tử Lê, và được biết (1) bài thơ đã bị thay đổi một cách tệ hại đến mức mà người đọc nếu tinh ý thì hiểu ngay rằng ngôn ngữ bị thay đổi mang trình độ ngây ngô của một học sinh lớp 3, chứ không phải của Du Tử Lê. Ví dụ như không ai nói “vầng sao” cả, mà phải là “vầng trăng”. Bài thơ bị thay đổi với ý định rất xấu, (2) bài thơ này viết vào thời điểm 1 tháng 5, 1984, không phải là thời điểm 30 tháng 4, 1975 và (3) Email Du Tử Lê viết như sau “... bài thơ của anh - Từ câu đầu tới câu chót, không có một ý tưởng một hình ảnh nào liên quan tới biến cố 30 tháng 4 - Nó là một bài thơ tình thuần túy. Anh viết từ năm 1984. Chỉ có những kẻ óc bã đậu mới có thể nghĩ rằng, đó là bài thơ nói về ngày 30 tháng 4 thôi,...”

...

Tôi hỏi Du Tử Lê: Anh có muốn lên tiếng đính chính không?

Du Tử Lê trả lời: Không!

Tôi hỏi tiếp: Tại sao?

Du Tử Lê trả lời: Tôi bị nhiều lần như thế và luôn không trả lời!

(Hết trích)

Email trao đổi riêng giữa tác giả bài viết và nhà thơ Du Tử Lê được đưa lên báo Cali Today News là chuyện "chẳng đng đừng" của tác giả. Tôi không nghĩ Trần Ninh Hòa cố tình giải bày giùm Du Tử Lê, mà chỉ muốn trả lại cho bài thơ giá trị thật mà nó vốn có. Nó là một bài thơ tình thuần túy.

Tôi cũng chỉ kể lại câu chuyện, chúng tôi tìm bài thơ gốc như thế nào.

Chỉ vậy thôi!

Vũ Đình Trọng

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
04 Tháng Chín 20229:33 SA(Xem: 3877)
Sáng thứ tư 9/10/2019, thấy cái post của Hạnh Tuyền: “Ông ngoại đã lên trời”.
31 Tháng Tám 202212:00 SA(Xem: 10949)
Tôi không biết trước tôi, có người trẻ nào đã nói về thơ Du Tử Lê hay chưa. Riêng tôi, tôi rất vinh dự được mời phát biểu về thơ Du Tử Lê
17 Tháng Tám 202210:06 SA(Xem: 272)
Có phải chính vì lòng nhân ái, tính nhân văn của một nhà thơ lớn mà cả trong tác phẩm và nhân cách ngoài đời của họ càng làm cho chúng ta kính yêu và ngưỡng mộ.
25 Tháng Bảy 202212:57 CH(Xem: 299)
Ra hải ngoại ngay từ 1975, cho đến nay ông là tay bút cựu trào hiếm hoi vẫn còn viết, viết hay cho đến ngày tháng chót.
24 Tháng Bảy 20229:13 SA(Xem: 428)
Tôi cười. Đúng là dutule! Rõ ràng nhà thơ đã tự “chẩn đoán” ra cái bệnh của thơ mình.
21 Tháng Bảy 202211:59 CH(Xem: 14187)
Tôi là người lúc nào cũng ao ước rằng cộng đồng Việt Nam ở hải ngoại của chúng ta mỗi ngày một trù phú trên mọi phương diện,
19 Tháng Năm 202212:00 SA(Xem: 7579)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
23 Tháng Tư 20226:07 SA(Xem: 5096)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
02 Tháng Tư 20227:37 SA(Xem: 694)
Du Tử Lê là Thi Sĩ Một Đời. Thi Sĩ Viết Hoa, tôi viết và biết về thi sĩ như thế. Ông không chỉ làm thơ. Ông sống với thơ. Sống bằng thơ. Thơ với ông là một.
03 Tháng Giêng 20225:50 SA(Xem: 3835)
trong biết bao nhiêu lần âm thầm nói lời chia biệt từng thân thương, gia đình, bằng hữu,… lần này là thật.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 168)
Sau 1975, ở hải ngoại, Du Tử Lê tiếp tục hoạt động văn chương một cách sôi nổi
(Xem: 3700)
Theo tôi, một trong những “tín đồ sẵn sàng ‘tử đạo’ chữ nghĩa” có nhà văn Vĩnh Quyền
(Xem: 15239)
Năm 2007, nhờ công lao và sự hy sinh trời biển (theo tôi,) của nhà văn và, cũng là nhà thơ Trần Hoài Thư
(Xem: 14208)
Có thể nhiều người quên rằng trước khi trở thành họa sĩ nổi tiếng, có tranh được trưng bày tại nhiều bảo tàng viện quốc tế, họ Lê vốn là một nhà thơ.
(Xem: 12470)
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến
(Xem: 3877)
Sáng thứ tư 9/10/2019, thấy cái post của Hạnh Tuyền: “Ông ngoại đã lên trời”.
(Xem: 10949)
Tôi không biết trước tôi, có người trẻ nào đã nói về thơ Du Tử Lê hay chưa. Riêng tôi, tôi rất vinh dự được mời phát biểu về thơ Du Tử Lê
(Xem: 272)
Có phải chính vì lòng nhân ái, tính nhân văn của một nhà thơ lớn mà cả trong tác phẩm và nhân cách ngoài đời của họ càng làm cho chúng ta kính yêu và ngưỡng mộ.
(Xem: 299)
Ra hải ngoại ngay từ 1975, cho đến nay ông là tay bút cựu trào hiếm hoi vẫn còn viết, viết hay cho đến ngày tháng chót.
(Xem: 428)
Tôi cười. Đúng là dutule! Rõ ràng nhà thơ đã tự “chẩn đoán” ra cái bệnh của thơ mình.
(Xem: 15113)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 4612)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 4832)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5366)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5414)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 25757)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 19775)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17323)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 20833)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 18677)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17348)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 14819)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 13965)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 14092)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 12999)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 12640)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 19764)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 27020)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
Khách Thăm Viếng
860,815