Nam Dao, Cái đẹp, Ân Sủng Của Đời Sống?

18 Tháng Giêng 201512:00 SA(Xem: 2523)
Nam Dao, Cái đẹp, Ân Sủng Của Đời Sống?

 

Nếu được hỏi, chọn nhà văn nào sau biến cố tháng 4-1975, dùng văn chương để xiển dương sự sống một cách nồng nhiệt nhất? - Tôi sẽ không ngập ngừng, chọn Nam Dao, làm một trong số những nhà văn đó.

namdao-dtl_2012-content-content

Là người chỉ thực sự cầm bút sau thảm kịch 30 tháng 4-75, nhưng qua thơ / văn, Nam Dao đã liên lủy cho thấy ông đi tìm cái đẹp - - Như một hình thái ẩn sủng của đời sống.

Cách đây chưa lâu, nhà xuất bản Phương Nam, Saigon, đã ấn hành hai tuyện-vừa của Nam Dao. Đó là các cuốn “Ghềnh V” và “Vu Quy”. Nhận định về hai tác phẩm này, trong bài viết nhan đề “Nam Dao và 2 mảng phận người”, tác giả Lam Điền, báo Tuổi Trẻ viết:

“…Không gian truyện của ‘Vu quy’ bắt đầu sau chiến tranh. Mối đệm lịch sử tuy là phần nhỏ, nhưng đủ để làm câu chuyện thật hơn, và cũng chính cuộc sống khắc nghiệt của những người bước ra từ cuộc chiến, sẽ mang lại cho người đọc những chiều suy nghiệm không giản đơn về khái niệm phận người.

Đó là những lát cắt bén ngọt về cái xóm nghèo nơi Đất Mũi, với những đứa trẻ mồ côi trong thời bình như Thẻo và gia đình bé Tư con bà Sáu. Sự khốn quẫn trong mưu sinh đẩy từng cá nhân rời khỏi cuộc sống gia đình và rơi vào cạm bẫy đang chực chờ. Trong khi người mẹ ruột đang tâm móc nối bán rẻ bé Tư cho những người đàn ông nước ngoài, thì giấc mơ làm giàu từ vuông tôm của Thẻo - người yêu Tư - nhanh chóng tan theo mây khói cùng sự bế tắc của những hỗ trợ từ phía chính quyền. Có cảm giác tác giả phải rất kiệm lời, và nỗ lực trong dung lượng chữ ngắn nhất làm bật lên rõ nhất sự tha hóa, nguy cơ sập bẫy sớm nhất từ những thường dân cụ thể chân lấm tay bùn khi đất nước hội nhập.

“ ‘Ghềnh V’ lại là một hành trình đan trộn giữa hiện thực cuộc đời và thoát ly thực tại theo hướng duy mỹ để tìm sự cứu rỗi. Một nhà thơ bế tắc về tương lai nghệ thuật, một kỹ nữ mang mặc cảm giết mẹ, hai người yêu ly thân 30 năm để sám hối về tội giết người vì yêu... Tất cả gặp nhau ở ‘ghềnh V’, một địa danh ước lệ, không gian ước lệ với am cốc, người tu, quán trọ, và cả huyền thoại về người đời tìm lên ghềnh tự tử. Nhưng sự cứu rỗi không phải ở hành trình lên ghềnh, không phải ở lời giảng về đạo lý, không thuộc sự cảm nhận trước cái chết gang tấc của vực sâu, bất ngờ thay, sự cứu rỗi cũng không ở chỗ tình yêu như nhân vật tôi tưởng mình đã hiểu. Sự cứu rỗi chính là sự sống.

“ ‘Đời sống, tự thân đã là cứu rỗi những con người đang sống’, câu nói của cô kỹ nữ ở Ghềnh V thật hay, hay không chỉ ở quá trình trải nghiệm để nhận ra giá trị ấy, mà còn hay bởi chính sự lựa chọn sự sống mới làm nên giá trị cứu rỗi kia.

Cả hai truyện đều phảng phất triết lý Phật giáo, chấm phá thôi, nhưng có tác dụng giúp người đọc vỡ dần những gói ghém đầy ngụ ý của tác giả.” (1)

Nếu trong những trang văn của Nam Dao, là nỗ lực xiển dương đời sống thì, thơ của ông là một phó bản của tấm lòng thiết tha ngợi ca sự sống đó.

Tôi nghĩ, dường sự sống chính là lực đẩy mạnh mẽ nhất, dắt tay Nam Dao ngồi vào bàn viết. Mặc dù ông đã cho thấy sự xuống cấp hay phá sản thê thảm của đời sống tinh thần con người trong thời đại “on-line” - Một đại-dịch của nhân loại (?) :

“…giả như ta sống được ba chiều
và đẩy chiều thời gian ngược về thời thơ nhỏ
anh sẽ dịu dàng
cầm tay em
nhắc em dẫu trái đất chưa phải địa đàng
nhưng chúng ta vẫn có thể yêu chân thật
như thời đồ đá thời đồ đồng
trước thời đồ ảo
online…”

(Trích Nam Dao, “Cuối mùa 2010”) (2) Trước sự phân rã tinh tinh thần của cảnh-giới nhân sinh hiện tại, Nam Dao lần về thơ ấu mình, nơi tình yêu ở ông, bắt đầu rất sớm, với những dự cảm thương tích:

Lần trí nhớ
tôi bước theo mùi hương thiên lý
men góc tường vôi trắng
giàn hoa giấy mầu hồng

tôi đẩy cửa
a, nhà tôi đây
căn phòng lầu hai bỏ trống
chiếc bàn học gầy gò
trên mặt bàn ngày xưa tôi khắc trái tim và mũi tên xuyên ngang

đánh dấu một cuộc tình thơ dại…”

(Trích Nam Dao, “Tấu khúc cho những bước lạc”)

Khí hậu trong thơ Nam Dao là loại khí hậu lạnh tanh. Cái lạnh zero độ. Cái lạnh như phần thưởng duy nhất mà, cuộc đời có “ưu ái” đãi ngộ ông - - Một nhà thơ đau đáu nỗi cô đơn vì bẩm sinh, trái tim quá lụy tình người:

“…đàn sẻ bây giờ lại nhớn nhác
chim bắc cầu năm xưa rụng
như những quả ung
chân tôi đạp hụt – dưới là khoảng không
tôi cũng rơi như một lần quá lứa

thế nhưng sao
trong căn phòng trống
tôi thấy trên mặt chiếc bàn vẫn còn trái tim
với mũi tên xuyên ngang
máu bây giờ nhỏ thật…
” (3)

 

Dù đã chạm mặt sự thật thô nhám, sần sùi của cuộc đời, nhưng không vì thế mà Nam Dao có thể đổi thay cảm, nghiệm gần như bất biến của ông về sự sống. Đó là, sống không thôi, cũng đã là một ân sủng rồi:

“…Quơ tay lau nước mắt
người thủy thủ
hồi sinh
nghe trong tim máu trào như sóng biển
theo ánh bình minh

cùng mặt trời xuống núi

*

Thì ra
Thì ra
Sự Sống
ta viết hoa
muôn đời,
vẫn vùng lên từ những tro than
vẫy đôi cánh tình yêu lừng lững.

*

Cảm ơn em, sẻ nhỏ
đã nhắc ta
Sự Sống
ấy chan hòa”.

(Trích Nam Dao “Chuyện cùng sẻ nhỏ”) (4)

Phải chăng, rốt ráo, như ghi nhận của tác giả Lam Điền về Nam Dao thì: “Sự cứu rỗi chính là sự sống”vậy?

 

Du Tử Lê,

(July 24-2013)

___________

Chú thích:

(1) Wikipedia - tiếng Việt.
(2) Trang nhà Nguyễn Trọng Tạo.
(3), (4) Nđd.

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
28 Tháng Mười Một 20189:49 SA(Xem: 159)
Nhà văn Vĩnh Quyền là người khó tính, nhất là với chữ nghĩa, cho nên đọc và học từ tác phẩm văn chương của anh là một việc rất đáng.
14 Tháng Mười Một 20189:32 SA(Xem: 168)
Đọc thơ Nguyễn Ngọc Hạnh, tôi không đọc bằng lý trí mà đọc bằng con tim, đọc ngất ngây say đắm, đa tầng..
05 Tháng Mười Một 20189:20 SA(Xem: 238)
Gần đây, tôi mới được đọc thi phẩm “Tôi Là Một Kẻ Khác” của nhà thơ Nhật Chiêu, kiêm dịch giả nổi tiếng hiện nay.
03 Tháng Mười Một 20189:27 SA(Xem: 176)
Tác giả Nguyễn Hoài Ân (hội viên hội VHNT Quảng Ngãi) vừa ra mắt tập thơ đầu tay Đi tìm ký ức
11 Tháng Mười 20189:54 SA(Xem: 184)
Trong phong trào Thơ Mới nói riêng và dòng chảy văn chương Việt Nam thời tiền chiến nói chung, nhiều cây bút miền Nam thường ít được nhắc đến.
10 Tháng Mười 20189:15 SA(Xem: 245)
Duy Trung là một con người từng trải, dẫu còn trẻ nhưng không vì thế mà anh dễ dãi, viết vội, đặc biệt là với thơ, anh chọn cho mình một con đường riêng, chắt lọc mà sâu sắc, hàm súc mà đầy đủ, mộc mạc mà thanh thoát.
06 Tháng Mười 20189:33 SA(Xem: 205)
Tôi muốn gọi “một nét thơ Trần Quốc Thực” vì lẽ: người thơ ấy chỉ chọn từng nét trong số phận, từng nét nhỏ trong đời người-những nét khía vào ta lặng thầm mà nhói buốt.
19 Tháng Chín 20188:34 CH(Xem: 637)
Nhưng dù “tóc xanh giờ điểm bạc” thì, tôi vẫn cầu mong và, hy vọng “Mùa Thu Xanh” của Phan Lan Hương sẽ mãi… xanh với thời gian. (*)
17 Tháng Chín 201811:42 SA(Xem: 248)
Ái Duy là cây bút nữ đã thành danh trên văn đàn từ thập niên 80 của thế kỷ 20, hiện sinh sống tại thành phố Nha Trang.
27 Tháng Tám 20189:15 SA(Xem: 384)
Với 62 bài trong gần 200 trang in, chủ yếu là thơ tự do và thơ văn xuôi,
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 19567)
Ký sự văn nghệ dưới đây của nhà thơ Du Tử Lê, viết về thi sĩ Đinh Hùng, được trích từ tác phẩm “Năm Sắc Diện, Năm Định Mệnh” do nhà Tao Đàn Saigon, ấn hành tháng 6 năm 1965.
(Xem: 20337)
Nói đến những hoạt động của thi sĩ Đinh Hùng mà không nói tới ban Tao Đàn, theo tôi là một thiếu sót lớn.
(Xem: 19093)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22203)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 22158)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 349)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5585)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 816)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12140)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1634)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 521)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 597)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20440)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15240)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12807)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16074)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14126)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12574)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10578)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9765)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9928)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9098)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8677)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9986)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15137)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21575)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27333)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18813)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19930)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24135)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21904)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18297)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,996,558