Trầm Tử Thiêng, với 2 ca khúc ‘Hương Ca Vô Tận,’ & ‘Kinh Khổ’

04 Tháng Hai 201012:00 SA(Xem: 13213)
Trầm Tử Thiêng, với 2 ca khúc ‘Hương Ca Vô Tận,’ & ‘Kinh Khổ’

blank(Tiếp Theo)
“Chuyện Một Cây Cầu Đã Gẫy” là ca khúc viết năm 1968, khi nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng đã 31 tuổi; cho nên, nó không phải là một trong những ca khúc đầu tay của ông. Theo một tài liệu được phổ biến trên mạng Bách khoa Toàn thư mở Wikipedia thì:

“Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng, tên thật Nguyễn Văn Lợi, sinh ngày 1 tháng 10, năm 1937, tại Đại Lộc, Quảng Nam, nhưng trên giấy tờ ghi ông sinh năm 1940. Lớn lên ở thôn quê miền Nam, Trầm Tử Thiêng bắt đầu ca hát từ năm lên 10 ở các thôn quê miền Nam Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh chống Pháp từ 1945 tới 1949. Sau đó ông lên Saigon tiếp tục việc học và tham gia hoạt động âm nhạc ở các học đường và các đoàn thể trẻ.

“Năm 1958 ông tốt nghiệp lớp Sư Phạm (1) và bắt đầu đi dạy, đồng thời cũng viết nhạc. Bài Hương Ca Vô Tận được sáng tác trong thời kỳ đầu; nổi tiếng qua giọng hát Thái Thanh.” (2)

Ở tuổi trên dưới 20, nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng đã hiến tặng cho đời một ca khúc tuyệt vời, như ca khúc “Hương Ca Vô Tận,” điều này cũng phải là hiếm hoi

Nhưng vào thời điểm cuối thập niên 1950, ông đã dám đưa danh từ riêng - Tên gọi một người con gái vào giữa nhan đề một ca khúc của mình, theo tôi, đó là một chọn lựa cho thấy sự tự tin, đảm lược, chủ tâm làm mới của ông thật đáng khâm phục.

Thật vậy, bởi vì tính tới tháng 4, năm 1975, trong sinh hoạt âm nhạc của miền Nam Việt Nam, vẫn còn một số nhạc sĩ từ chối dùng danh từ riêng trong tựa đề ca khúc của họ.

Không chỉ dùng danh từ riêng là “Hương” (tên thường được dùng cho một phụ nữ,) trong nhan đề ca khúc, nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng còn lập lại nhiều lần, tên riêng ấy, trong ca từ của ông.

Ngày đoạn mở đầu của ca khúc, người nghe đã thấy ông tha thiết kêu tên “Hương” tới ba lần:

“Hát nữa đi Hương, hát điệu nhạc buồn điệu nhạc quê hương - Hát nữa đi Hương hát lại bài ca tiễn anh lên đường - Ngày đao binh chưa biết còn bao lâu - Cuộc phân ly may mắn thì qua mau - Hát nữa đi Hương, hát để đợi chờ...”

Nếu ở ca khúc “Hương Ca Vô Tận,” Trầm Tử Thiêng/Nguyễn Văn Lợi còn cất lên câu hỏi như một khao khát bình thường của một người trẻ tuổi, sớm ý thức được thảm họa chiến tranh trên một nửa phần đất nước, qua câu hỏi “Ngày binh đao không biết còn bao lâu” - Với cầu mong “Cuộc phân ly may mắn thì qua mau” - Thì bước vào ca khúc “Kinh Khổ,” cũng là một trong những ca khúc được sáng tác ở thời kỳ đầu của sự nghiệp âm nhạc Trầm Tử Thiêng/Nguyễn Văn Lợi, đã cho thấy cái nhìn của ông về chiến tranh là một cái nhìn thẳng thắn. Không né tránh. Không lẩn trốn. Một cái nhìn nhân danh Việt Nam, đứng trên mọi chính kiến, mọi chủ thuyết chính trị...

Một cái nhìn mà cả hai phía, có thể cùng không đồng ý.

Cái nhìn của một nhạc sĩ trực diện với một cuộc chiến anh em tương tàn. Một cuộc nội chiến. Một cuộc chiến giữa trắng và đen. Giữa hận thù và thành kiến. Giữa mê muội và ảo tưởng...

Vì vậy, chúng ta không nên ngạc nhiên, nếu sau biến cố tháng 4, 1975, một số ca khúc của họ Nguyễn đã được một bộ phận thuộc chính quyền CSVN, mang về Hà Nội nghiên cứu; như nhà báo Nguyễn Ngọc Chấn đã tiết lộ trong bài viết nhan đề “Trầm Tử Thiêng; Người nhạc sĩ của thời cuộc.”

Trở lại với nội dung của ca khúc “Kinh Khổ,” dù họ Nguyễn sáng tác khi còn rất trẻ; nhưng với viễn kiến đi ra từ tấm lòng nhân bản, bao dung lớn, ông đã sớm cho thấy chỉ một vũ khí tình yêu thương chân thật, mới đủ nhiệm mầu đã giải cứu đất nước, giải oan những lời nguyền tồn đọng hằng nghìn năm qua trên sinh mệnh tổ quốc.

Cũng như ca khúc “Chuyện Một Chiếc Cầu Đã Gẫy” sau này; với “Kinh Khổ’ từ hàng chục năm trước, Trầm Tử Thiêng/Nguyễn Văn Lợi đã “dẫn truyện” bằng hình ảnh người Mẹ - Người Mẹ Việt Nam:

“Mẹ ngồi nguyện cầu hằng bao đêm - Lời kinh vọng xa thật êm đềm - Mẹ cầu cho con, vượt qua ngày tròn - Mẹ cầu cho em tuổi trời xanh còn nguyên đừng biến mất...”

Dù cho thực tế:

“Người về một ngày một lưa thưa - Người đi càng đêm càng đông dần - Từng dài âu lo - Từng đêm đợi chờ - Mộng thật cam go - Miễn là mai niềm tin thành nụ cười.”

(Người đi, người về ở đây, xin hiểu đó là sự bước qua vạch phấn phân chia hai chủ nghĩa.)

Và, cũng thực tế hay, khao khát trở thành hiện thực của họ Nguyễn là:

“...Người về một ngày một đông thêm - Người đi càng giây càng thưa dần - Rồi ngày sinh ly - Rồi đêm từ biệt - Còn lại đêm nay với vòng tay tình yêu người và người.”

Khi tình yêu là lời cầu nguyện chung cho cả một dân tộc, một đất nước thì kết quả đương nhiên sẽ phải là:

“...Lạnh lùng một ngày một qua mau - Lời kinh mù sương mờ trên đầu - Mộng chờ sau đêm - Ngày mai thật lạ - Thù hận anh em bỗng nhìn nhau gọi nhau thật đậm đà (...) Người về một giờ một đông hơn - Người đi càng giây càng không còn - Một thời điêu linh - Một phen hoạn nạn - Còn lại hôm nay những lời kinh tình yêu đầy nhiệm mầu.”

Trong một tùy bút về “Thầy Thiêng” (cách gọi thân mật của Khánh Ly dành cho nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng,) đã không quên nhắc lại một số ca từ trong ca khúc “Kinh Khổ” của Trầm Tử Thiêng. Cô viết:

“...Nhạc ông viết thật nhân bản. Đầy tình nghĩa. Dù bao nhiêu điêu linh hoạn nạn. Ông vẫn mong có một ngày được ở với “Vòng tay tình yêu người và người.” Dù tình người có tiêu hao qua bao loạn ly ông vẫn chờ một ngày “mai thật lạ - “Thù hận anh em bỗng nhìn nhau gọi nhau thật đậm đà.” Mơ ước không thành, ông đành ra đi, ôm theo một khối tình quê. Ông tự ví mình như một cậu bé mồ côi. Cố vui cuộc sống nhỏ nhoi. Cố quên ngày tháng lẻ loi để lớn. Để đêm đêm nhớ về Saigon...”

(Trích “Khánh Ly, Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng”)

Về phương diện hình thức, nếu ở ca khúc “Hương Ca Vô Tận,” Trầm Tử Thiêng là một trong những nhạc sĩ đầu tiên, đem tên người nữ vào ca từ của mình thì ở “Kinh Khổ,” ông cũng lại là một trong vài nhạc sĩ đầu tiên, sử dụng quãng ba, chỉ gồm có ba nốt Đô, Rê, Mi để hoàn thành tác phẩm của mình.

Rất nhiều nhạc sĩ cho rằng, một ca khúc thiếu những “cao trào” thường không thể thành công. Kinh nghiệm cho thấy, những ca khúc nổi tiếng, được lưu truyền từ đời này qua đời khác, thường có những quãng cách rất lớn.

Chính nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng, sinh thời khi so sánh tác phẩm “Kinh Khổ” của mình, với một vài ca khúc khác, cũng từng nói rằng:

“Đôi khi quãng cách đó là mười ba hay mười bốn quãng. Nó lên tới gần hai bát độ; như ca khúc “Đêm, Nhớ Trăng Saigon,” của Phạm Đình Chương ở phần Coda... Nó là một thách đố lớn cho một ca sĩ có âm vực giới hạn...”

Do đó, theo các nhạc sĩ như Trần Duy Đức, Nguyễn Đức Cường thì nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng là người duy nhất, tính tới hôm nay, đã gặt hái được sự thành công rực rỡ với một ca khúc trước sau, chỉ dùng quãng ba.

Nhạc sĩ Trần Duy Đức nói:

“Quãng ba của ông, dựa trên thang âm đều đặn của tiếng mõ...”

Phần nhà thơ kiêm nhạc sĩ Nguyễn Đức Cường thì thêm rằng:

“...Như tôi hiểu, tiếng mõ là phông nền ắt có và đủ của những thời kinh Phật. Nói cách khác, nó chính là trái tim từ bi, yêu thương mở rộng của dân gian. Và cố nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng khi cố ý sử dụng quãng ba, căn cứ trên tiếng mõ này, chắc cũng không nằm ngoài ý niệm ấy.”

Chú thích:

(1) Nhà báo Vương Hồng Anh, tức Nguyễn Chí Khả cho biết, nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng tốt nghiệp khóa Sư Phạm Cấp Tốc, Saigon. Thời gian đó miền Nam thiếu giáo chức, nên khóa học chỉ kéo dài 9 tháng.

(2) Đầu thập niên 1990, ở quê người, nữ danh ca Thái Thanh một lần nữa, ghi âm ca khúc này trong bộ đĩa “Thái Thanh Hải Ngoại,” do trung tâm băng nhạc Diễm Xưa thực hiện và phát hành.

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
08 Tháng Năm 201810:43 SA(Xem: 456)
chúng ta đã gặp nhau giữa lồng lộng đất / trời chữ, nghĩa/ mặc dù tôi và, bạn,/ cách gì,/ cũng đã vác trên vai/ tấm bao tải nát, nhầu nhân sinh;/ ngập ngụa máu, xương thế sự - -/ là chiếc bóng một thời // non sông thống khổ!.!
02 Tháng Năm 20189:25 SA(Xem: 224)
tôi sẽ tìm em giữa hư không/ khi thiên thu cuộn tròn trong dấu chấm.
16 Tháng Tư 201810:05 SA(Xem: 309)
"như mặt trời nằm ngoài mọi viễn vọng kính hiện đại nhất/ (những mặt trời nhân loại chưa từng được hân hạnh biết tới),/ là giấc mơ bốc khói,"
02 Tháng Tư 20189:24 SA(Xem: 541)
Thưa anh, hơn nửa thế kỷ trước, anh không chỉ là cha đẻ của “Hận Nam Quan” mà, anh còn là hình ảnh Phi Khanh trong tôi và các bạn của tôi nữa.” .
08 Tháng Ba 20182:11 CH(Xem: 542)
nuôi người: trang sách thơm / trái tim từng con chữ/ vết răng gửi trên lưng/ sang sông cùng cổ tích
19 Tháng Hai 20189:24 SA(Xem: 590)
"ký ức. sầu đông,/ thở bằng tim-kỷ-niệm./ tôi ôm và, hôn em từ phía sau./ thấy lưng buồn như dòng sông tuổi nhỏ, bị đánh cắp..."
05 Tháng Hai 20189:39 SA(Xem: 425)
những con chữ như mây,/ trên vai đời thất lạc./ lao lung những đường bay,/ tận cùng đêm: thương-lắm.
03 Tháng Giêng 20189:28 SA(Xem: 928)
mưa-tôi lạnh, rúc áo người ấm áp/ vết thương buồn, em đắp bột trăm năm./ tôi già khốc vẫn đợi, chờ chăm sóc -/ người không quên tôi bé dại vô cùng.
02 Tháng Giêng 20189:48 SA(Xem: 780)
"(rồi),cũng em / cho tôi một chân trời mới / (để) giọt lệ sẽ tìm được nhau / nghìn năm sau / dù thương, nhớ có thể đã rơi theo một chiều kích khác."
01 Tháng Giêng 20182:17 CH(Xem: 1437)
không thể biết bao giờ chúng ta được gặp lại nhau? trên quê hương, đất nước của mình?
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 90)
ở truyện ngắn cuối cùng tập truyện của mình, Đinh Phụng Tiến đã hiển lộng khả năng dựng truyện, làm chảy nước mắt người đọc một-cách-tài-ba-trong-nhói-đau-từng-khúc-ruột của cá nhân ông, trước nhất?!?
(Xem: 94)
Thời đại ngày nay là thời đại của ba dòng thác cách mạng. Từ châu Á, châu Phi đến châu Mỹ la-tinh đang sôi sục tiến lên chủ nghĩa xã hội. Cái dạ dày bỏ qua mọi xu thế tất yếu này mà đòi được ăn đủ… "
(Xem: 131)
.Khi đọc tới dòng chữ cuối cùng của tác phẩm, được tác giả đặt tên là 'Hồi kết không có hậu', tôi chợt nhận ra 9 truyện ngắn trước đó, sự thực chính là 9… 'hồi' chứ không phải 9 truyện ngắn mà, 'hồi' nào cũng là 'hồi kết không…có hậu!'.
(Xem: 210)
Gấp lại tập “Ký” dầy 200 trang của họ Đinh, tôi cũng thấy tôi muốn ngỏ lời cảm ơn tác giả.
(Xem: 357)
Tôi nghĩ, thật hạnh phúc cho những độc giả của Đinh Quang Anh Thái qua tác phẩm “Ký”,
(Xem: 11698)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 910)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 5745)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 1268)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
(Xem: 9828)
nhà văn, nhà thơ Du Tử Lê là một trong những thi sỹ có khá nhiều bài thơ được phổ nhạc kể từ những năm trước 1975 đến nay
(Xem: 66)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 225)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 19992)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 14861)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12372)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15525)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13657)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12149)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10191)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9467)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9547)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 8793)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8421)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9526)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 14813)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21054)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 26981)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18447)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19561)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 23831)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21461)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 17946)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,810,867