Những lát cắt ngôn ngữ đa tầng của thơ Bình Địa Mộc.

13 Tháng Mười 201512:00 SA(Xem: 3712)
Những lát cắt ngôn ngữ đa tầng của thơ Bình Địa Mộc.

 

(tiếp theo)

dutule.com (ngày 13 tháng 10-2015): Như khí hậu của những truyện cực ngắn, thơ Bình Địa Mộc, không sáo ngữ, không mỹ từ rỗng tuếch. Ông ghi lại trong thơ mình, những mảnh đời đương đại, như bức tranh nhiều màu (mà, đa phần là màu xám).

Thí dụ, bài thơ “Có thể là tôi”, gồm 6 khổ, từ “hơi thuốc rê khét nghẹt”, đến “ly rượu gạo ngất ngư”...) dẫn tới nỗi lo “của người đàn bà mới đặt vòng sợ chồng manh động” đã tương tác cách nào đó, với hình ảnh “cô em vợ có đôi mắt bê con chẳng màng đeo nịt vú / cúi xuống bàn này đũa rớt bàn kia”... Ước mơ “nằm bất kỳ đâu miễn sao giấc mơ không bị đánh cắp / mai ra đường phấn khởi chào người quen”... Dù cho “ngọn gió cuối mùa hất tung lồng ngực / nhận ra mình ốm yếu tự trong nôi”... Rồi ông đi tới kết luận “tôi, có thể là tôi / nếu chịu khó làm lại từ đầu tất cả, từ khói thuốc thơm lừng mỗi chiều hun nơi quán nhậu / em chân dài váy ngắn đứng cụng ly...” (*)

Tôi không biết hình ảnh “em chân dài váy ngắn đứng cụng ly...” có phải là chủ tâm của tác giả muốn nói tới những người con gái được các hãng bia, thuê trong vai trò khuyến mãi, đang phổ cập tại VN?

Trường hợp nào, với tôi đó vẫn là những lát cắt xã hội hôm nay. Mà, khi Bình Địa Mộc, lách lát dao ngôn ngữ của mình, tới tầng ung bướu nào, dường ông cũng thấy ông trong đó. Một phát hiện không bất ngờ, nhưng quá buồn cho một hiện diện khó thể lẩn, trốn!

Bình Địa Mộc không chỉ cho thấy khả năng sử dụng ngôn ngữ “bóc mẽ” những tầng hiện thực xã hội quen thuộc đến trở thành đương nhiên, thản nhiên, trong hoàn cảnh một xã hội, một đất nước mà, ông cũng còn cho cho thấy khả năng sử dụng đặc tính lập lại một con chữ, nhờ 5 dấu khiến chúng vẫn là một (hay khác đi) trong bài thơ “Về đi tháng ba”.

Ở bài thơ vừa này, tôi rất thích những cụm lập lại chính nó, như “dửng dừng dưng”, đằng đẵng xa” hoặc “cầm tay nhớ thẽ thọt rằng” (mặc dù tôi không hiểu rõ nghĩa của hai chữ “thẽ thọt”).

Sự lập lại một con chữ, được tác giả khai thác vừa phải, nên tránh cho người đọc bị quá tải, “bội thực”.

Đây, nguyên bản bài thơ đó: 

“Anh về nhớ bước nhẹ thôi
Kẻo con nắng vỡ làm đôi ngập ngừng
Gió vài sợi dửng dưng dừng
Lạc tà áo một thuở từng tung tăng

“Cầm tay nhớ thẽ thọt rằng
Cuốc xe đời trót lỡ đằng đẵng xa
Mấy mươi lần hẹn người ta
Bấy nhiêu lần đứng xót xa phận mình

“Thật tình để khỏi vô tình
Cửa hờ hững khép ai hình như đang
Chút son môi quẹt dở dang
Cây trâm cài bỗng rớt ngang nỗi buồn

“Anh về nhớ dặn lòng luôn
Đứng thật lâu để chiều buông xuống chiều
Bể dâu trầm mặc liêu xiêu
Dẫu quay quắt cũng xin chìu lòng nhau

“Mây trời phiêu dạt trắng phau
Mùa Xuân gõ nhịp chuyến tàu thời gian
Tháng ba hoa gạo ngập tràn
Cháy lòng em những canh tàn đợi anh ...”

 

Hoặc:

“tháng tư lật đật đi tìm
trong bồ lúa bóng đêm chìm thực hư
trăng sau vườn thấp thoáng như
một người hẹn một người từ bấy lâu

“đãi đằng dưới lớp nông sâu
chiếc lu sành kiếp bể dâu lùa thùa
vòng quanh ảng nước gió đùa
nghe lành lạnh phía giao mùa năm xưa

“ngoài sân giọt nắng mới vừa
giấu ngọn cỏ mượt sương chưa vỡ òa
bàn tay vò nỗi xuýt xoa
tiếng chân giẫm tiếng chu choa người về

“tháng tư em nón lá quê
che ngang vai mái tóc thề tìm anh
dòng người xanh mải miết xanh
hoa lan rừng tím biếc nhành ca dao

“vịn đôi bờ dãy thông hào
bài thơ anh phổ nhạc lào xào bay
ru đời tình khúc đắm say
em ru em nốt nhạc đầy tháng tư”.

Và, một bài lục bát, được Bình Địa Mộc khai thác danh từ chỉ người (phiếm định) chữ “ai” – mà chữ“ai” dù ở vị trí nào, người đọc cũng sẽ nhận ra được ngay, “ai” là “ai” - - ( cũng như hai chữ “tôi”, “tớ” nơi khổ thơ chót - - Một đặc tính khác nữa của ngôn ngữ Việt.

Bài “Hành trình”: 

“ai quên 
ai nhớ 
ai còn
dưới chân cầu đứng mỏi mòn đợi em
ai thương 
ai ghét 
ai đem
sang sông câu hát ướt mềm bờ môi

“ai mới đó 
ai xa rồi
mái chèo khua gãy làm đôi nhịp thừa
ai đi 
ai đến 
ai chưa
làm người khách trọ ở vừa trần gian

“con sông dọc 
bến đò ngang
câu thơ lội ngược nước bàng bạc đau 
ai phía trước 
ai đằng sau
hai bên đường cả ngàn lau lách đùa

“trên đồi thông thốc gió lùa
một tôi 
một tớ 
một vua 
gối đầu …”

 Với tôi, đó là ba bài lục bát đẹp của cõi-giới thơ Bình Địa Mộc - - Những dòng lục bát chảy trôi về phía truyền thống thơ mộng, dịu dàng của cội nguồn thi ca Việt.

Du Tử Lê

(Oct. 2015)

..............................................................................................................................................................................................................

(*) Tất cả thơ trích dẫn trong bài viết này, có chung một nguồn: Web-site dutule.com

Ý kiến bạn đọc
14 Tháng Mười 20157:00 SA
Khách
Mộc xin cảm ơn Bác Lê. Cảm ơn các bạn bè thi hữu đã ủng hộ thơ văn Mộc. Chúc mọi người hạnh phúc. Trân trọng!
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
22 Tháng Năm 202212:37 CH(Xem: 276)
Cung Tích Biền là một biệt lệ. Càng bước gần tuổi tám mươi, bút lực của ông càng sung mãn
30 Tháng Tư 202210:43 SA(Xem: 479)
Còn chút nhớ về, xin hãy thử đến gặp ông, ở những giờ phút này, tại Gò Vấp, Sài Gòn.
17 Tháng Ba 202210:26 SA(Xem: 587)
Ngô Thế Vinh là một tên tuổi không xa lạ trên văn đàn miền Nam từ những năm 1960.
27 Tháng Hai 20224:27 CH(Xem: 662)
Sau này qua Mỹ, theo dò tin tức bạn bè, đồng môn, biết Trần Lư Nguyên Khanh chính là nhà báo, nhà văn Vương Trùng Dương
11 Tháng Hai 20229:44 SA(Xem: 619)
Nhà thơ Nguyễn Hoàng Anh Thư, từ Huế, gửi cho chúng tôi những bài thơ sau đây. Chị là một nhà thơ hiếm hoi ngay từ khi xuất hiện đã xác định cho mình lối đi riêng.
27 Tháng Giêng 202210:12 SA(Xem: 575)
Thơ Đinh Thị Như Thúy là cái nhìn vừa tỉnh táo vừa say mê đối với hiện thực.
15 Tháng Giêng 20229:24 SA(Xem: 639)
Không biết nên gọi Không Đứng Mãi Trong Tranh của Lê Chiều Giang là gì cho đúng?
19 Tháng Mười Hai 20213:25 CH(Xem: 663)
Lê Đình Tiến đã chọn thơ lục bát. Tôi nghĩ, nếu anh chọn một hình thức khác, anh có thể không hiện ra như anh đã hiện ra đầy ấn tượng.
15 Tháng Mười Hai 20212:55 CH(Xem: 704)
Ngô Tự Lập sinh tại Hà Nội. Tốt nghiệp Đại học hàng hải (Liên Xô, 1986), ông từng là thuyền trưởng Hải quân trước khi trở thành nhà văn.
12 Tháng Mười Hai 20217:22 SA(Xem: 650)
tôi kinh ngạc khám phá vẻ đẹp của tư tưởng Phạm Minh Châu qua Hiển Thị
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 11977)
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến
(Xem: 30661)
Bài thơ đầu tiên (?) của Tô Thùy Yên được giới thiệu trên Sáng Tạo, gây tiếng vang lớn và, dư âm của nó, kéo dài nhiều năm sau, là “Cánh đồng con ngựa chuyến tàu” viết tháng 4 năm 1956.
(Xem: 265)
Nhưng tôi vẫn yêu (yêu lắm,) việc làm của bạn. Bởi vì, với tôi, tự thân đời sống bạn tôi, đã là một trường khúc
(Xem: 12106)
Hay ước nguyện cuối cùng trước khi nhắm mắt, không chỉ của giới trẻ mà, của rất nhiều văn nghệ sĩ thời đó là, một lần được đứng dưới những ngọn đèn vàng của ga Lyon!
(Xem: 13795)
Trước khi theo đơn vị dư cư vào miền Nam, năm 1954, nhà văn Văn Quang bị động viên khóa 4 trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức.
(Xem: 7280)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
(Xem: 4711)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 422)
Du Tử Lê là Thi Sĩ Một Đời. Thi Sĩ Viết Hoa, tôi viết và biết về thi sĩ như thế. Ông không chỉ làm thơ. Ông sống với thơ. Sống bằng thơ. Thơ với ông là một.
(Xem: 3484)
trong biết bao nhiêu lần âm thầm nói lời chia biệt từng thân thương, gia đình, bằng hữu,… lần này là thật.
(Xem: 3181)
Tôi đã thảng thốt khi nghe tin Du Tử Lê qua đời, từ cú điện thoại một người bạn làm thơ và làm báo.
(Xem: 14693)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 4198)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 4579)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5136)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5136)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 25413)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 19536)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17065)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 20546)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 18295)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17018)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 14496)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 13649)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 13832)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 12740)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 12333)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 19450)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 26646)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 31408)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 22713)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 24765)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 27612)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 27099)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 22766)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
807,506