TÀN CHIẾN CUỘC - Thử bàn về chữ “níu”…

29 Tháng Ba 201612:00 SA(Xem: 5022)
TÀN CHIẾN CUỘC - Thử bàn về chữ “níu”…

Tôi nghĩ đọc văn chương thì cái đầu phải hơi “điên điên” một tý. Thì nó mới hay. Văn chương không thể chính xác như toán học. Mà ngay cả toán học, cũng lắm chữ “nếu”! Nếu không đặt các điều kiện: x=0, x>0, x<0, hay x khác 0… Thì cái phương trình nó trở nên vô nghĩa! Thì có giải đúng bài toán, gặp ông thầy khó, vẫn có quyền cho… 0 điểm! 

Tôi giả định ông Hoàng Cầm hồi nhỏ tới nhà bạn mình chơi. Nhà bạn ông có cô em gái rất xinh, mới 13 tuổi, trong khi ông 19 tuổi. “Nể” bạn, ông không thể nói tao yêu em gái mày! Nhưng ông vẫn trò chuyện với cô em gái, thậm chí muốn “níu” cái tuổi 19 của mình xuống còn… 13 tuổi! 

Trời hôm ấy mười lăm hay mười tám?
Tuổi của nàng tôi nhớ chỉ mười ba
Tôi phải van lơn ngoan nhé, đừng ngờ...
Tôi phải dỗ như là... tôi đã nhớn 

(Tuổi 13 – Thơ Nguyên Sa) 

Tôi cũng giả định ông Hoàng Cầm hồi nhỏ tới nhà bạn mình chơi. Nhà bạn ông có người chị lớn hơn ông chục tuổi. “Nể” bạn, ông không thể nói tao yêu chị gái mày! Nhưng ông vẫn trò chuyện với người chị gái, thậm chí muốn “níu” cái tuổi 19 của chị xuống còn… 13 tuổi! Hay “nâng” cái tuổi 13 của mình thành 19 tuổi. 

Tức là phải bằng tuổi của ông!?... 

Nếu không thì nhà văn nữ Nguyễn Thị Hoàng đâu có viết cuốn Vòng tay học trò!? Hay khi đọc: 

Áo nàng vàng tôi về yêu hoa cúc
 nàng xanh tôi mến lá sân trường
Sợ thư tình không đủ nghĩa yêu đương
Tôi thay mực cho vừa màu áo tím... 

(Tuổi 13 – Thơ Nguyên Sa) 

Chẳng lẽ lại đặt câu hỏi: Tại sao lại không yêu “thẳng” vào nàng mà lại đi yêu… hoa cúc. Hay yêu lá sân trường!? Và kết tội “HẮN” là “thương vay khóc mướn”!!! 

Bài thơ "Gửi người phụ nữ" của Rasun Gamzatov (Daghestan) có ý thơ hơi giống bài "Lời cuối cùng" của Victor Hugo. Bài thơ đó có đoạn: 

 Nếu còn lại một nghìn thôi, tôi ở trong số đó.
 Nếu còn lại một trăm, tôi vẫn chống địch không rời
 Nếu còn lại có mười người, tôi là người cuối sổ
 Và nếu chỉ một người còn đứng đó-ấy là tôi! 

Còn bài của Gamzatov có đoạn: 

 Hỡi người phụ nữ, nếu có nghìn đàn ông yêu em, em có biết trong nghìn người ấy, có Rasul Gamzatov nữa mà
 Còn nếu như chỉ có, trăm đàn ông yêu em, em hãy nhớ rằng trong số trăm người đó, nhất định Rasul Gamzatov có tên
 Còn nếu như yêu em, đàn ông chỉ còn một chục, thì Rasul Gamzatov đứng thứ bảy hay tám trong hàng
 Nếu đàn ông chỉ còn lại một người yêu em, tôi xin thề người đó không ai khác, ngoài Rasul Gamzatov em ơi... 

Ông đã từng viết các câu thơ sau nói các vấn đề trong xã hội: 

 ...Tôi hoàn toàn không ngạc nhiên
 Từ xưa tới nay vẫn thế
 Thuốc độc, lòng tham và tiền
 Có thể giết người ta rất dễ
 Nhưng tôi không hiểu một điều
 Vì sao, tôi không biết:
 Rằng nhiều khi sự thật và tình yêu
 Cũng có thể làm cho người ta chết.. 

Phụ nữ và tình yêu luôn là đề tài chính trong các tác phẩm của ông. Gamzatov được nhiều bạn trẻ biết đến với câu thơ nổi tiếng: "Tôi đã yêu hàng trăm người phụ nữ. Nhưng trong mỗi người đều mang bóng dáng em", và câu "không có ai hát hay bằng những người mẹ...". 

(Theo Wikipedia) 

Cho nên người làm thơ cũng phải hơi… “điên điên”! Huống hồ cuộc sống còn có lắm cái điên hơn?... 

Cũng theo Wikipedia: 

Nhiều người nhầm Gamzatov với Abutalib là người nói câu nổi tiếng: "Nếu bạn bắn súng ngắn vào quá khứ thì tương lai sẽ bắn súng thần công vào bạn" ("If you fire at the past from a pistol, The future will shoot back from a cannon."). Lưu ý nếu dịch "pistol" là "súng lục" hoặc "cannon" là "đại bác" sẽ không chính xác, còn nếu đem bổ ngữ ra sau như bản dịch: "Nếu bạn bắn vào quá khứ bằng súng lục, thì tương lai sẽ bắn vào bạn bằng đại bác" thì lại khiến cho ta cảm giác không trôi chảy, mất hay. 

Là tôi, thì tôi không dám “nổ súng” vào tiền bối Hoàng Cầm hay Nguyên Sa! 

Vì cái tựa đề đặt là “THỬ BÀN…”. Mà tò mò lại chẳng thấy ai… bàn! Nên tôi “liều mạng”, nhảy vào bàn chơi… thử cho vui! Chứ không hề có ý định “tranh luận” một bài thơ rất được nhiều người yêu thích của nhà thơ Hoàng Cầm (đã được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc thành bài hát Tình Cầm). Cũng như, tôi nghe người ta nói, nếu bây giờ mà ra ngoài chợ mua bó rau có… sâu! Thì lại càng mừng, vì chứng tỏ nó là rau sạch. Tội gì phải “vạch lá tìm sâu”! 

Chúc mọi người đọc xong, rồi quên!

 

Ý kiến bạn đọc
03 Tháng Tư 20167:00 SA
Khách
Cám ơn anh Lê Đình Đại. Tôi mỗi lần có bài đăng báo giấy, rất vui. Chở con gái đi lĩnh tiền nhuận bút, để nó thay mặt bố. Cố ý tạo cho nó mạnh dạn hơn khi ra đời. Tôi đứng đợi ở dưới, cách tòa soạn 10 mét. Vì phòng hờ, tôi sợ nếu tòa soạn có bắt bí con bé, thì mới… lộ mặt! Tôi dặn, nếu họ có hỏi bút hiệu sao “kỳ đặc” thế, con nhớ nói là tại bố mê cờ tướng, nhé con!

Cũng may, không có chuyện gì xẩy ra…

Tôi cũng cám ơn nhà văn Phạm Đức Nhì. Ông đã đặt ra vấn đề cho mọi người suy nghĩ. Cũng như tôi, phải đứng trước hai lựa chọn: Viết phê bình dù có dở, không viết phê bình còn dở hơn!? Vì mục đích cuối cùng cũng là để thưởng thức văn chương nghệ thuật được… thăng hoa!

Cám ơn cả trang web www.dutule.com!

01 Tháng Tư 20167:00 SA
Khách
Cái tên TÀN CHIẾN CUỘC của anh thật kỳ đặc ! Cảm ơn bài vở của TÀN CHIẾN CUỘC !
25 Tháng Tư 20167:00 SA
Khách
Tôi đã tốn khá nhiều thời gian để trả lời bạn đọc về chữ “níu” này. Hôm nay tình cờ đọc được bài thơ của Xuân Quỳnh cũng nói đến cái ý đó nên nhân tiện bàn thêm vài lời. Chúng ta hãy nghe nữ sĩ Xuân Quỳnh tâm sự:
Mái tóc xanh bắt đầu pha sợi bạc
Nỗi vui buồn cũng khác những ngày xưa
Chi chút thời gian từng phút từng giờ
Như kẻ khó, tính từng hào keo kiệt
(Có Một Thời Như Thế, thivien.net)
Khi “mái tóc xanh bắt đầu pha sợ bạc”, quỹ thời gian không còn nhiều nữa thì việc “chi chút thời gian từng phút từng giờ/ Như kẻ khó tính từng hào keo kiệt” là cần thiết; “níu xuân xanh” đưa vào hoàn cảnh ấy là hợp tình hợp lý, người đọc ai cũng có thể thông cảm và chấp nhận dễ dàng. Còn như Hoàng Cầm, mới 19 tuổi đã viết:
“Nếu anh còn trẻ như năm cũ”
nghĩa là xuân xanh còn dài đằng đẵng, không chịu ung dung hưởng thụ mà lại:
“Anh đàn em hát níu xuân xanh”
thì đúng là tính khí của anh nhà giầu keo kiệt - tiền đầy túi mà chi li từng xu, từng hào. Cách ứng xử ấy chẳng nên thơ tí nào nếu không muốn nói là rất xấu. Chữ “níu” không những không hay mà lại còn không đúng nữa.

Cũng như, tôi nghe người ta nói, nếu bây giờ mà ra ngoài chợ mua bó rau có… sâu! Thì lại càng mừng, vì chứng tỏ nó là rau sạch. Tội gì phải “vạch lá tìm sâu”!

Rau có sâu mà mừng (vì nó là rau sạch) thì cũng được đi. Nhưng nếu không “vạch lá tìm sâu” mà cứ nhắm mắt ăn đại thì kể cũng … hơi điên đấy. Cám ơn anh Tàn Chiến Cuộc đã góp lời bàn.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
24 Tháng Giêng 20233:21 CH(Xem: 68)
Nhà văn hóa Nguyễn Vỹ đã gắn bó, hoạt động năng nổ, đầy tâm huyết nên có con đường mang tên Nguyễn Vỹ!
06 Tháng Giêng 20239:23 SA(Xem: 120)
Năm 1943, Nguyễn Bính cùng Vũ Trọng Can và Tô Hoài rủ nhau làm một chuyến giang hồ từ Hà Nội vào Sài Gòn.
30 Tháng Mười Hai 20222:00 CH(Xem: 130)
Nói về chuyện mê đồ cổ thì chắc không ai bằng Vương Hồng Sển
05 Tháng Mười Hai 202210:08 SA(Xem: 155)
Có khi nào chúng ta tự đặt ra câu hỏi: đời sống văn học cần nhà phê bình để làm gì?
28 Tháng Mười 202211:40 SA(Xem: 333)
làm thơ mà không có chất liệu sống, thì khác gì muốn nấu cơm nhưng hết gạo
15 Tháng Mười 20224:05 CH(Xem: 385)
Sau 1954, tôi sống nhiều năm ở Hà Nội, nhưng lúc này tôi lại biết một ông Lưu Trọng Lư khác:
10 Tháng Mười 202210:37 SA(Xem: 504)
Trần Tuấn Kiệt là một nhà thơ lớn. Không chỉ vì anh từng hai lần đoạt giải Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Toàn quốc (VNCH) - thường được gọi là “Giải thưởng Tổng Thống” vì do Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu khởi xướng thành lập năm 1967. Trần Tuấn Kiệt đoạt Giải nhất bộ môn Thơ năm 1967 - 1969,
24 Tháng Chín 20229:49 SA(Xem: 481)
Đêm Việt Bắc vào mùa đông rất lạnh. Cái lạnh của rừng nguyên sinh không giống bất cứ cái lạnh nào.
21 Tháng Chín 20225:38 CH(Xem: 400)
Lúc sinh thời, Phạm Duy rất tâm đắc tác phẩm “Thuyền viễn xứ” mà ông phổ nhạc từ bài thơ của một thi sĩ ẩn danh - bút danh Huyền Chi.
17 Tháng Chín 20221:40 CH(Xem: 498)
Khi một nhà thơ rời bỏ chúng ta, người đó mang theo tuốt tuột những bài thơ chưa được viết ra.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 5432)
Trong sinh hoạt âm nhạc tại miền nam VN, 20 năm (1954-1975) rất nhiều người biết tên tuổi nhạc sĩ Ngọc Chánh.
(Xem: 8057)
Họ Phạm còn được nhìn nhận là người khai sáng môn Thể dục Khí công Hoàng Hạc, ở miền nam California.
(Xem: 1088)
Sau 1975, ở hải ngoại, Du Tử Lê tiếp tục hoạt động văn chương một cách sôi nổi
(Xem: 4207)
Theo tôi, một trong những “tín đồ sẵn sàng ‘tử đạo’ chữ nghĩa” có nhà văn Vĩnh Quyền
(Xem: 15805)
Năm 2007, nhờ công lao và sự hy sinh trời biển (theo tôi,) của nhà văn và, cũng là nhà thơ Trần Hoài Thư
(Xem: 9920)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 4366)
Thi ca lan tỏa không chỉ trong từng ngóc ngách của căn nhà ông ở
(Xem: 244)
Họ Lê viết ra với tất cả thành thực, không mầu mè, không dùng ngôn ngữ để lòe đời. Tôi cho đó là tấm lòng tử tế của Du Tử Lê đối với chữ nghĩa.
(Xem: 9394)
Tuy không phải làm bất cứ công việc nào trong nhà, nhưng Bố tôi bận lắm.
(Xem: 19053)
Bài thơ là ao ước của một người muốn được biển đón nhận thân xác mình một mai khi ông bước ra khỏi cuộc đời.
(Xem: 15547)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 5094)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 5244)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5710)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5898)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 26237)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 20230)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17817)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 21339)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 19100)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17889)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 15306)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 14383)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 14585)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 13575)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 13078)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 20257)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 27545)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
Khách Thăm Viếng
922,033