Chân dung thơ Thọ Khương qua chữ, nghĩa.

19 Tháng Bảy 20164:46 CH(Xem: 714)
Chân dung thơ Thọ Khương qua chữ, nghĩa.

 

Từ khi phong trào Thơ Mới (còn được gọi là Thơ Tiền Chiến) rực rỡ chiếm lĩnh sinh hoạt thi ca Việt, đẩy lui dòng thơ cổ điển, xây dựng trên căn bản thơ Đường luật thì, tâm cảnh cũng như ngữ cảnh của thi ca chúng ta đã mở tới nhiều chân trời khác. Những chân trời gần cận với hình ảnh, ngôn ngữ đời thường của cuộc sống.

ThoKhuong


Nhờ ra khỏi được những quy luật khắt khe của thơ Đường luật, nên hàng ngũ những người làm thơ, cũng ngày một gia tăng không phải ở cấp số cộng mà là cấp số nhân. Sự phong phú, đa dạng đó, mang lại hình ảnh tấp nập, rộn ràng, nhộn nhịp ở hải ngoại cũng như trong nước, từ nhiều năm qua.

Một trong những nét chung, theo tôi, là mọi hiện tượng thiên nhiên đã được những người làm thơ ưu ái đặt vào “hàng ghế danh dự”, hay vị trí hàng đầu… Như mưa, nắng, trăng, sao, sông, nước, cỏ, cây, núi, rừng… Đồng thời hình ảnh thôn dã, thị thành, đường phố cũng được người làm thơ đem vào thơ, cùng với sự lên ngôi của “cái tôi”. Cái “tôi” đầy đủ thất tình: Hỷ, Nộ, Ái, Ố, Ai, Lạc, Dục (mừng, giận, thương, ghét, buồn, vui, muốn) (1)

Dẫu vậy, mỗi nhà thơ thời tiền chiến cũng vẫn được người đọc phân biệt qua một vài xu hướng nổi bật. Thí dụ, Huy Cận được ghi nhận như một nhà thơ nặng tinh thần hoài cổ - - Hướng về những đẹp xưa:

“Một chiếc linh hồn nhỏ

Mang mang thiên cổ sầu” (2)

Hay tình bạn qua nhiều thời kỳ. Đây là tình bạn thời niên thiếu, qua bài “Tựu trường”:

“Giờ náo nức của một thời trẻ dại 
Hỡi ngói nâu, hỡi tường trắng, cửa gương 
Những chàng trai mười lăm tuổi vào trường 
Rương nho nhỏ với linh hồn bằng ngọc. 

“Sắp hạnh phúc như chương trình lớp học 
Buổi chiều đầu, họ tìm bạn kết duyên 
Trong sân trường tưởng dạo giữa Đào viên 
Quần áo trắng đẹp như lòng mới mẻ. 
(…)

“Người bạn nhỏ! Cho lòng tôi theo ghé 
Không nỗi gì có thể vuốt ve hơn 
Đêm tựu trường mùi cửa sổ mới sơn 
Tủ mới đánh và lòng trai thơm ngát”.

Và, thời trưởng thành với:

“chiếu chăn không ấm người nằm một

Thương bạn chiều hôm sầu gối tay”

(Huy Cận, trích “Vạn lý tình”. Nđd)

Hay Xuân Diệu, người được Hoài Thanh phong là “Ông hoàng của tình yêu”, với cung cách diễn tả rất tây phương:

“Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm, 
Ta muốn ôm 
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn; 
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn, 
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu, 
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều 
Và non nước, và cây, và cỏ rạng, 
Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng 
Cho no nê thanh sắc của thời tươi; 
- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

(Xuân Diệu, trích “Vội vàng”. Nđd)

Hoặc Nguyễn Bính, nhà thơ được ghi nhận là có công làm sống lại hồn quê Việt Nam thời quá khứ:

“Hoa chanh nở giữa vườn chanh 
Thầy u mình với chúng mình chân quê 
Hôm qua em đi tỉnh về 
Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều”

(Nguyễn Bính, trích “Chân quê”. Nđd)

Vân vân…

.

Mới đây, ở hải ngoại, những người yêu thơ cũng đã được đọc “Ký ức” thi phẩm của Thọ Khương; với trên 50 bài thơ mà, đa số là thơ bảy hoặc, tám chữ. 

Ký ức” của Thọ Khương không chỉ gần phong cách thơ tiền chiến qua hình thức mà, nội dung thơ ông cũng rất gần với cảm thức mang tính hoài niệm tha thiết, như những lời thủ thỉ, ước lệ nhẹ nhàng, ông muốn gửi một (hay nhiều) người tình, đã chia xa:

Ngay nơi bài thứ nhất, mở vào “ký ức”, tựa đề “Nét nhàu”,  Thọ Khương viết:

“Ngàn thu áo tím chiều ly biệt

Cạn chén tiêu sầu lệ tiễn nhau

Tình như trái phá đời hoang phế

Một thoáng hương tan một vết tàn

Ngàn thu áo tím người xa cách

Sẽ chẳng còn nhau chết nỗi đau

Tình đem chôn kín chiều hoen lệ

Một vết thương đau một nét nhàu.”

Tiếp theo là “Chia ly” vẫn được Thọ Khương chọn hình thức thơ 7 chữ, để diễn tả:

“Em nhủ mưa về che lối đi

Nắng buồn gieo nhẹ phút chia ly

Ngày xô giông bão vào chăn gối

Mắt ướt giăng sầu lệ đẫm mi”   
    

Và, vẫn 7 chữ được tác giả chọn cho bài thứ ba, tựa đề “Nắng Rủ”:

“Bức họa chiều nay anh vẽ em

Tay dài níu kéo bóng hình quen

Người tranh mộng tưởng đời như thật

Nhắm mắt vô tình lệ đã hoen

Bức họa chiều nay không có em

Mảng màu anh vẽ mãi tô đen

Vườn xưa khép nắng hàng hiên rủ

Em mãi xa rồi áo lụa quen.”

Hoặc:

“Phố núi chiều nay gió muộn màng

Em ngồi chải tóc đợi mùa sang

Mặc đời ngang trái tình gian dối

Vẫn áo xuân tươi vẫn đợi chàng

Phố núi chiều mai có gió sang

Đường xa lệ ứa ướt hai hàng

Người đem bụi nhớ về xa tít

Để áo xuân này em vẫn mang…”

(Trích “Ướt Vai”)

Hoặc nữa:

“Ngóng đợi mưa về trong phố đêm

Xin cho một góc vắng êm đềm

Tình anh ru mãi vào cơn mộng

Để giấc mơ thành gió lạnh thêm

Ngóng đợi mưa về trên phố quanh

Cuộc tình hoa nắng thoáng phai nhanh

Chiều đem mây tím về đan lụa

Đau đớn tình anh vẫn chẳng lành…”

(Trích “Đợi Mưa”)

Với những trích dẫn trên, người đọc thấy rõ mọi hiện tượng thời tiết, thiên nhiên, cũng được Thọ Khương ưu ái đặt vào “hàng ghế danh dự”; như bốn mùa, mưa, nắng, sông, nước, cỏ, cây, núi, rừng… Đồng thời hình ảnh thôn dã, thị thành, đường phố cũng được tác giả “Ký Ức” đem vào thơ, cùng với “cái tôi”, trung tâm của thất tình…

Mặt khác, Trong số hơn 50 bài thơ làm thành “Ký Ức”, không cần chú ý lắm, người đọc cũng dễ dàng cảm nhận được rằng, tác giả là một người rất yêu hoặc, trực tiếp tham dự vào sinh hoạt tân nhạc. Vì thế, có một số bài thơ, ông đã dùng tên một vài ca khúc phổ thông, để đặt cho tựa bài thơ của mình. Như các bài “Lệ Đá” trang 28, (2). “Dang Dở” trang 33. (3) Hoặc ông dùng một số cụm từ nằm trong câu thơ, như các cụm từ “ngàn thu áo tím” nằm trong bài “Nét nhàu”, trang 1. (4) “Tuổi đá buồn” nằm trong bài “Đá Buồn” trang 49. (5)

Tuy nhiên, tôi không biết vô tình hay cố ý, Thọ Khương trong một số trường hợp, đã có cho thơ của ông cách nói mới, rất bất ngờ.


Thí dụ trong “Ký Ức”, ông đã có những câu thơ như:

“Ngày xô giông bão vào chăn gối”

“Anh đứng lặng mình chân dép trái

Nốt gãy âm tàn cạn tiếng ru”

“Người xa ngày phủ hoen âm điệu

Người không xuống phố thù chân nạng

Vân vân…

Đó là những cách nói khác. Cách nói thi ca cho phép, dù nó không hợp lý hoặc, người đọc không cảm thông được! Nhưng với tôi, chính cách nói mới ấy, đã làm thành chân dung riêng của người làm thơ. Để nhà thơ này, không giống nhà thơ kia. 

Chỉ với chừng đó thôi, tôi nghĩ, thi phẩm “Ký Ức” của Thọ Khương, cũng đã đủ để những người yêu thơ, mở lòng, chào đón thi phẩm này.

(California, July 2016)  

_________

Chú thích:

(1) Theo Wikipedia-Mở. Cũng có nguồn ghi là: Hỷ, Nộ, Ái, Ố, Ai, Cụ, Dục.
(mừng, giận, thương, ghét, buồn, sợ, muốn): Thay “lạc” bằng “cụ”

(2) Ca khúc “Lệ đá”, nhạc Trần Trịnh, lời Hà Huyền Chi.

(3) Ca khúc “Dang dở” - tức “Tà áo xanh” của Đoàn Chuẩn – Từ Linh.

(4) Ca khúc “Ngàn thu áo tím” của Hoàng Trọng – Vĩnh Phúc.

(5) Ca khúc “Tuổi đá buồn” của Trịnh Công Sơn.

 

   

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
11 Tháng Mười 20189:54 SA(Xem: 54)
Trong phong trào Thơ Mới nói riêng và dòng chảy văn chương Việt Nam thời tiền chiến nói chung, nhiều cây bút miền Nam thường ít được nhắc đến.
10 Tháng Mười 20189:15 SA(Xem: 115)
Duy Trung là một con người từng trải, dẫu còn trẻ nhưng không vì thế mà anh dễ dãi, viết vội, đặc biệt là với thơ, anh chọn cho mình một con đường riêng, chắt lọc mà sâu sắc, hàm súc mà đầy đủ, mộc mạc mà thanh thoát.
06 Tháng Mười 20189:33 SA(Xem: 96)
Tôi muốn gọi “một nét thơ Trần Quốc Thực” vì lẽ: người thơ ấy chỉ chọn từng nét trong số phận, từng nét nhỏ trong đời người-những nét khía vào ta lặng thầm mà nhói buốt.
19 Tháng Chín 20188:34 CH(Xem: 479)
Nhưng dù “tóc xanh giờ điểm bạc” thì, tôi vẫn cầu mong và, hy vọng “Mùa Thu Xanh” của Phan Lan Hương sẽ mãi… xanh với thời gian. (*)
17 Tháng Chín 201811:42 SA(Xem: 174)
Ái Duy là cây bút nữ đã thành danh trên văn đàn từ thập niên 80 của thế kỷ 20, hiện sinh sống tại thành phố Nha Trang.
27 Tháng Tám 20189:15 SA(Xem: 276)
Với 62 bài trong gần 200 trang in, chủ yếu là thơ tự do và thơ văn xuôi,
31 Tháng Bảy 20189:12 SA(Xem: 1170)
Trong ghi nhận của tôi, chúng ta có nhiều người làm thơ hôm nay, cho thấy tính quyết liệt (nếu không muốn nói là dẫy dụa), để thoát khỏi bóng rợp, phủ rêu nhiều chục năm của thể thơ ấn tượng, tượng trưng, trừu tượng…
24 Tháng Bảy 20189:10 SA(Xem: 261)
Nhà thơ Bình Địa Mộc, tên thật Đỗ Thanh Toàn, một tác giả thơ quen thuộc xứ Quảng vừa mới ra mắt tập thơ đầu tay “Ăn trộm mùa thu” (NXB Hội nhà văn quý II, 2018).
16 Tháng Bảy 20189:27 SA(Xem: 366)
Bùi Minh Vũ qua thi phẩm “Tình Yêu Muộn” mới ấn hành, theo tôi, đã sớm có cho thơ họ Bùi một chọn lựa khác. Không tượng trưng. Không trừu tượng. Mà siêu thực.
25 Tháng Sáu 20189:24 SA(Xem: 299)
Tác giả: Bùi Mỹ Hồng, sinh năm 1963, sinh và sống ở thành phố Đà Nẵng,
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 106)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
(Xem: 143)
Thanh Thúy, như một hiện tượng gom được cả thực và phi thực.
(Xem: 138)
Trong số hàng chục nghệ sĩ từng bày tỏ tình yêu một chiều với Thanh Thúy,
(Xem: 226)
Nhiều người nói, Trịnh Công Sơn không phải là người đầu tiên gieo cầu nhắm vào Thanh Thúy.
(Xem: 459)
Rất nhiều người vẫn còn nhớ 4 câu thơ tuyệt tác của nhà thơ Hoàng Trúc Ly, viết tặng Thanh Thúy
(Xem: 5351)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 625)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12029)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1462)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 6139)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 386)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 465)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20307)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15132)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12679)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15933)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13988)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12456)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10452)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9685)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9816)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9026)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8601)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9822)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15039)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21432)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27226)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18710)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19830)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24042)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21766)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18169)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,947,730