Huy Trâm, người chọn tận hiến đời mình cho chữ, nghĩa.(Kỳ 02)

26 Tháng Chín 20162:33 CH(Xem: 751)
Huy Trâm, người chọn tận hiến đời mình cho chữ, nghĩa.(Kỳ 02)

(Tiếp theo và hết)

Với trên 20 tác phẩm đủ loại ấn hành tại Hoa Kỳ, sau tháng 4-1975 thì, Huy Trâm / Nguyễn Nhuận Hồng Tam… đã có tất cả 8 thi phẩm (gồm cả một tác phẩm in chung với nhà văn, nhà thơ Nguyễn Thị Mắt Nâu).

Dường như chủ đề nào, người đọc cũng đều có thể tìm thấy trong cõi-giới-thi-ca Huy Trâm. Từ tâm thức lưu vong, tới quê hương, đất nước, tôn giáo, gia đình, tình yêu đôi lứa và, những năm tháng lao lung trong trại tù cải tạo…

Ở thể loại nào, họ Nguyễn cũng cho thấy tâm hồn bị những rung động chân thật, như những trận cuồng phong nhấc bổng ông lên cao, ném ông vào không gian riêng của từng thể tài. Như thể, nếu ông không nhanh chóng ghi lại thì, cảm xúc thi ca sẽ vội vã bỏ ông đi mà, không hẹn trở lại. Nhưng ở thể tài nào, họ Nguyễn cũng viết với tất cả tấm lòng thao-thiết-cô-đơn.

Về thể tài lưu vong, ông viết:


Buồn vu vơ – thêm nỗi rét tha phương!

Tôi ngồi đợi xe Brea chuyến chót

Có tiếng giầy khua – hè đêm nện gót

Ngoảnh đầu coi- À! Cô gái đồng hương

Dáng dấp kiêu sa, váy tím đai hường

Cô sóng bước bên ngoại nhân đồ sộ

Tôi ngẫm thân tôi, mình sao rị mọ!

Không giống ai ở xứ sở văn minh

Một trái tim khô – vắng bóng nhân tình

Còn thấp thỏm lo bao ngày mất việc

Hết cọ cầu tiêu, lại ra sàn quét

Tôi với em – hai cảnh sống lưu vong”… (5)

Về thể tài quê hương, đất nước, ông viết:

Trưa tỉnh giấc – trông nắng vàng ngai ngái

Sầu vu vơ- chợt nhớ những con đường

Quê mẹ nghèo xơ – chỉ có tình thương

Trải theo bước em đi – trưa ngõ nắng

Tre, trúc đong đưa – nỗi gì xa vắng

Trong hồn quê – quanh quất bụi tre già

Cánh kiến cam bay – bang giậu hoa mơ

Con đường nhỏ - dẫn mẹ già chân đất”…

(Trích “Những con đường quê hương”. Nđd)

Về thể tài tù cải tạo, ông viết:

Nối gót theo nhau bước nặng nề

Đoàn tù trong lửa hạ hôn mê

Cuốc không ăn đất kêu chan chát

Từng tiếng nghe lòng dội tái tê”… (6)

Về thể tài tôn giáo, ông viết:

Đèn khuya bên giáo đường

Soi bước em về trễ

Bước chân của tình thương

Qua bến đời dâu bể

Không buồn nữa Lara

Thánh ca làm ráo lệ”… (7)

Về thể tài tình yêu đôi lứa, ông viết:

Anh muốn về đây cùng sớt chia

Ánh đèn vàng vọt dưới sương khuya

Nhưng đời vốn dĩ là ngăn cách

Đành một dòng trôi với não nề!” (8)

Vân vân…

.

Ghi nhận về cỡi-giới thi ca Huy Trâm, qua thi phẩm “Đồng Xanh”, xuất bản tại Orange County, California, 1993, họa sĩ, nhà văn Khánh Trường viết:

Trước hết và sau cùng, thơ Huy Trâm qua tập “Đồng Xanh” là điểm tụ hội của những trái tim cùng đập chung một nhịp đập Việt Nam trên buốt giá quê người. Không quặn xót vật vã, không than van yếm thế, không quằn quại đau khổ, thơ Huy Trâm như dòng sông nhỏ chảy hiền hòa qua những bãi bờ của một quê hương đã nghìn tùng khuất lấp.Nhưng chìm sâu dưới dòng chảy tưởng êm đềm kia, là ngổn ngang bao nhiêu trầm tích, kết tinh thành nỗi hoài nhớ khôn nguôi về một nơi chốn đã sinh ra, lớn lên đã sung sướng, đã đau khổ, và bây giờ, đã cách ngăn một đại dương vời vợi.

Và như thế, thơ Huy Trâm là cánh cò trôi chậm giữa bát ngát đồng xanh, lũy tre già, là bờ sông vắng, là rặng núi xa, là sợi khói mong manh vươn nhẹ trong chiều… Thơ Huy Trâm là nỗi buồn, nhưng đó là nỗi buồn đã thăng hoa, đã hóa kiếp, đã lẫn vào thịt xương máu huyết để làm thành hơi thở, đời sống Việt Nam”

(Bìa 4 “Đi vào lòng cuộc đời”. Nđd)

.

Ở lãnh vực báo chí, tôi nghĩ, người theo sát những buổi ra mắt tác phẩm của Huy Trâm / Nguyễn Hồng Nhuận Tam, có lẽ là nhà báo Nguyên Huy.

Một trong những bài tường thuật của Nguyên Huy về một thi phẩm của Huy Trâm, đã được giới thiệu năm 2015, có đoạn nguyên văn như sau:

“… Hầu hết các tác phẩm của ông, chứa đựng những tình cảm, những suy nghĩ súc tích dạt dào bằng giọng văn giản dị không có một chỗ nào ‘làm dáng văn chương’ hay kỳ bí trong những trăn trở cho dù Huy Trâm vốn là một trí thức, từng là thẩm phán công tố trước năm 1975.

“ ‘Dù Có Xa Xôi’ có lẽ là tác phẩm thứ 29 hay 30 của ông từ trong nước ra đến hải ngoại. Ông viết nhiều thể loại, từ biên khảo đến thơ, truyện ngắn, truyện dài. Một trong những tác phẩm này đã được trao giải Văn Chương Toàn Quốc năm 1969 thời Đệ II Cộng Hòa. Đó là cuốn biên khảo “Những hàng châu ngọc trong thi ca hiện đại.”


Sức sáng tác của nhà văn Huy Trâm dẻo dai, bền bỉ, cứ trung bình một hai năm ông lại gửi đến độc giả một sáng tác mới, khi là thơ khi là tuyển tập truyện ngắn khi là truyện dài.

Đọc Huy Trâm, người đọc thường thấy được sự thoải mái trong văn chương diễn tả bình dị nhưng lại thường băn khoăn về cảnh đời của lớp người ‘chót sinh ra nhầm thế kỷ’ (Thơ Vũ Hoàng Chương). Hình như Huy Trâm có phân định giữa nghề nghiệp và văn chương nên trong những tác phẩm của ông ít khi thấy ông đề cập đến nghề cũ, thẩm phán công tố, mà chỉ nhìn đến những cảnh đời thường rất thường ở chung quanh với những suy tư, nhận thức khiến người đọc không khỏi xót xa cho cuộc sống của mọi người…” (9)

Nói tới cõi-giới văn chương của Huy Trâm / Nguyễn Hồng Nhuận Tam mà, không đề cập tới đường bay văn xuôi của họ Nguyễn, tôi cho là một thiếu sót đáng trách.


Và, ghi nhận về cõi giới truyện Huy Trâm, vẫn theo tôi, không ai đủ thẩm quyền hơn nhà văn Nguyễn Thị Mắt Nâu. Bà không chỉ là bạn văn đồng hành với nhà văn / nhà thơ Huy Trâm, trong nhiều năm tháng dằn xóc nơi quê người…, thể hiện qua nhiều tác phẩm in chung - - Mà, bà còn là em kết nghĩa của tác giả “Những hàng châu ngọc” nữa. (10)


Nhân ngày ra mắt tác phẩm “Vời vợi nhớ thương” của họ Nguyễn, nhà văn Nguyễn Thị Mắt Nâu đã:


“… Đưa ra nhận định trên 5 điểm mà tác phẩm gợi ý cho bà. Thứ nhất tác phẩm đưa vấn đề tình trạng con hai chồng của người đàn bà. Thứ hai, đời sống như những chất xúc tác tác động lên tình cảm con người. Thứ ba, vấn đề môn đăng hộ đối trong xã hội người Việt. Thứ tư phân tích về những khác biệt trong hai mối tình của nhân vật nữ trong truyện ngắn mà tác giả chọn làm chủ đề của tập truyện. Và thứ năm, then chốt nhất theo Mắt Nâu là ‘trong đau thương mà con người trưởng thành được.’


Vẫn theo Mắt Nâu thì ‘đa số truyện ngắn của ông thường không có cốt truyện’. Đó là một đặc thù của cây bút Huy Trâm. Ông đã dùng đối thoại để thể hiện ý tình kể cả triết lý về cuộc đời. Trong tác phẩm này, người đọc nhận thấy có thấp thoáng nghề nghiệp cũ của tác giả mà tác giả không bao giờ trực tiếp đề cập đến.

Sau chót nữ văn sĩ Mắt Nâu kết: ‘Cái khao khát của nhà văn Huy Trâm là mong được để lại cho đời những tác phẩm văn học.’ ” (Nđd)

.

Xin bạn đọc coi nhận định của nhà văn Nguyễn Thị Mắt Nâu về cõi-giới văn chương Huy Trâm / Nguyễn Hồng Nhuận Tam, là phần kết của bài viết này.


Tương lai, nếu có cơ hội, chúng tôi sẽ trở lại với văn xuôi Huy Trâm - - Người chọn tận hiến đời mình, cho chữ, nghĩa Việt, nơi quê người.


(Garden Grove, Sept. 2016)

_________

Chú thích:

(5) Trích “Hè phố đêm”. Nguồn: Thi phẩm “Đi vào lòng cuộc đời”. Thời Điểm XB, Orange County, California, 1997.

(6) Trích “Nắng thương đau”. Nguồn: Thi phẩm “Thơ viết chưa xong giữa cuộc đời”. Hương Văn XB. California, 2008. (Tôi rất thích động từ “ăn” trong câu “Cuốc không ăn đất kêu chan chát” của tác giả).

(7) Trích “Niềm thương”. Nguồn: Thi phẩm “Vời vợi nhớ thương”. Hương Văn XB. California, 2014.

(8) Trích “Ngày lại ngày qua”. Nguồn: Thi phẩm “Sầu xứ tiếp sầu mây”. Hương Văn XB. California, 2000.

(9) Nguyên Huy, nguồn: Người Việt ngày 3 tháng 12 năm 2015)

(10) Nhà văn Nguyễn Thị Mắt Nâu đã xuất bản 4 tập truyện, 2 tập thơ (1 in chung với Huy Trâm). Nguồn Wikipedia- Mở.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
22 Tháng Năm 20183:24 CH(Xem: 27)
Trong sinh hoạt âm nhạc tại miền nam VN, 20 năm (1954-1975) rất nhiều người biết tên tuổi nhạc sĩ Ngọc Chánh.
15 Tháng Năm 20189:46 SA(Xem: 101)
ở truyện ngắn cuối cùng tập truyện của mình, Đinh Phụng Tiến đã hiển lộng khả năng dựng truyện, làm chảy nước mắt người đọc một-cách-tài-ba-trong-nhói-đau-từng-khúc-ruột của cá nhân ông, trước nhất?!?
09 Tháng Năm 201812:58 CH(Xem: 113)
Thời đại ngày nay là thời đại của ba dòng thác cách mạng. Từ châu Á, châu Phi đến châu Mỹ la-tinh đang sôi sục tiến lên chủ nghĩa xã hội. Cái dạ dày bỏ qua mọi xu thế tất yếu này mà đòi được ăn đủ… "
02 Tháng Năm 20189:28 SA(Xem: 145)
.Khi đọc tới dòng chữ cuối cùng của tác phẩm, được tác giả đặt tên là 'Hồi kết không có hậu', tôi chợt nhận ra 9 truyện ngắn trước đó, sự thực chính là 9… 'hồi' chứ không phải 9 truyện ngắn mà, 'hồi' nào cũng là 'hồi kết không…có hậu!'.
24 Tháng Tư 20181:37 CH(Xem: 217)
Gấp lại tập “Ký” dầy 200 trang của họ Đinh, tôi cũng thấy tôi muốn ngỏ lời cảm ơn tác giả.
17 Tháng Tư 201810:47 SA(Xem: 367)
Tôi nghĩ, thật hạnh phúc cho những độc giả của Đinh Quang Anh Thái qua tác phẩm “Ký”,
11 Tháng Tư 201810:23 SA(Xem: 393)
Khi biến cố 30 tháng 4 -1975 xẩy ra, DHC không di tản vì thời gian này, vợ ông, bà Vương Thị Oanh, cựu nữ sinh Trưng Vương, mang thai đứa con thứ 6
03 Tháng Tư 201811:23 SA(Xem: 380)
Được hỏi tại sao không trốn luôn? Trở lại trại giam làm gì? Thì tác giả “Lính Thành Phố” cho biết, ông sợ liên lụy cho vợ con.
28 Tháng Ba 20189:34 SA(Xem: 367)
Người thân cận nhất với tác giả “Buồn Vui Phi Trường” ở giai đoạn này là nhà văn Trần Ngọc Tự, Thư Ký tòa soạn cuối cùng của nguyệt san Lý Tưởng,
21 Tháng Ba 201810:51 SA(Xem: 478)
Nếu không kể những văn nghệ sĩ được CSVN cho về nhà vài ngày để chờ chết thì, Dương Hùng Cường là một trong những nhà văn bị chết trong tù.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 27)
Trong sinh hoạt âm nhạc tại miền nam VN, 20 năm (1954-1975) rất nhiều người biết tên tuổi nhạc sĩ Ngọc Chánh.
(Xem: 100)
ở truyện ngắn cuối cùng tập truyện của mình, Đinh Phụng Tiến đã hiển lộng khả năng dựng truyện, làm chảy nước mắt người đọc một-cách-tài-ba-trong-nhói-đau-từng-khúc-ruột của cá nhân ông, trước nhất?!?
(Xem: 112)
Thời đại ngày nay là thời đại của ba dòng thác cách mạng. Từ châu Á, châu Phi đến châu Mỹ la-tinh đang sôi sục tiến lên chủ nghĩa xã hội. Cái dạ dày bỏ qua mọi xu thế tất yếu này mà đòi được ăn đủ… "
(Xem: 145)
.Khi đọc tới dòng chữ cuối cùng của tác phẩm, được tác giả đặt tên là 'Hồi kết không có hậu', tôi chợt nhận ra 9 truyện ngắn trước đó, sự thực chính là 9… 'hồi' chứ không phải 9 truyện ngắn mà, 'hồi' nào cũng là 'hồi kết không…có hậu!'.
(Xem: 217)
Gấp lại tập “Ký” dầy 200 trang của họ Đinh, tôi cũng thấy tôi muốn ngỏ lời cảm ơn tác giả.
(Xem: 11705)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 922)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 5753)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 1282)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
(Xem: 9834)
nhà văn, nhà thơ Du Tử Lê là một trong những thi sỹ có khá nhiều bài thơ được phổ nhạc kể từ những năm trước 1975 đến nay
(Xem: 77)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 230)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 19995)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 14870)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12381)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15532)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13663)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12157)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10193)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9473)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9552)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 8795)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8422)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9531)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 14816)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21059)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 26987)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18453)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19565)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 23834)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21468)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 17949)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,813,577