LÊ NGỌC TRÁC - Luân Hoán, một đời rất thơ.

01 Tháng Bảy 201710:39 SA(Xem: 785)
LÊ NGỌC TRÁC - Luân Hoán, một đời rất thơ.

... Từ năm 1970 tôi đã đọc bài thơ "Nén hương cho bàn chân trái" của Luân Hoán. Và, đó cũng là lần đầu tiên tôi tiếp xúc với thơ của nhà thơ Luân Hoán. Đến bây giờ đã qua hơn gần 50 năm, nhưng tôi vẫn không quên được những dòng thơ lục bát, vừa bồng bềnh, vừa miên man một nỗi đau tận con tim của một người bị mất đi vĩnh viễn một phần thân thể của mình:

 “Nằm im mà thấy bềnh bồng

Nghe như mây đảo vòng vòng trong tim

Tỉnh ra sửng sốt giật mình

Một đoạn chân đã tuyệt tình bỏ đi

… Núi Vàng, cõi đặt mộ bia

Cho bàn chân trái nằm kia, mơ hồ

Cái chân một thuở đánh rơi

Hình như đang nhớ đến tôi, khóc thầm…”

Chúng tôi đọc bài thơ giữa bối cảnh quê hương tang tóc vì chiến tranh. Thời bấy giờ, tiếng súng nổ, tiếng bom rơi không còn ở những nơi núi cao rừng sâu, mà đã nổ ra ngay trong lòng phố thị. Cảnh hàng ngàn người rời xa quê hương tản cư chạy nạn lánh bom đạn và chết chóc tang thương diễn ra hàng ngày! Điều thực sự làm cho chúng ta xúc động là có một nhà thơ vì chiến tranh phải mất đi một phần thân thể ở Quảng Ngãi quê hương tôi. Luân Hoán viết "Nén hương cho bàn chân trái" trong nỗi đau sau khi bị tai nạn ở Đức Phổ. Qua bài thơ, chúng ta thảng thốt trước nỗi đau chiến tranh gây ra. Tuyệt nhiên không thấy tiếng oán hờn, căm giận hay trách móc ai cả! Người đọc nhận ra một tâm hồn nhân hậu của tác giả.

Lê Ngọc Châu sinh năm 1941 tại Quảng Nam. Khi đi vào con đường văn chương, ông đã ghép tên của cha và mẹ mình làm bút danh: "Luân Hoán". Các văn thi sĩ, họa sĩ, nhạc sĩ... có người lấy tên làng quê nơi sinh ra làm bút danh; có người chiết tự tên thật của mình, chọn tên người yêu; cũng có người chọn những điển tích trong kinh sử mang những ý nghĩa cao đẹp để làm bút danh. Cách chọn bút danh của Luân Hoán cũng là một trường hợp hiếm, độc đáo, mang nhiều ý nghĩa cao đẹp. "Luân Hoán" cũng là tác phẩm lớn và là của quý của ông Lê Hoán và bà Nguyễn Thị Luân ở quê hương Quảng Nam.

Từ năm 1960, Luân Hoán đã là một trong những cây bút chuyên sáng tác thơ. Thơ của ông thường xuyên xuất hiện và thu hút được đông đảo người yêu thơ trên các báo, tạp chí văn học xuất bản ở Sài Gòn. Thơ Luân Hoán mới trong thể hiện, ngôn từ, nhịp điệu và ý tứ; gần gũi với cuộc sống. Luân Hoán có nhiều bài thơ viết về Quảng Ngãi quê hương chúng tôi - miền quê mà ông đã từng sống và gắn bó tình cảm:

"Đêm qua tôi mới về Quảng Ngãi

Hái trái mù u ở Nghĩa Hành

Gió từ Mộ Đức vây tôi lại

Rờ rẫm thăm từng gốc tóc xanh

Tôi gặp bàn tay ai rất mềm

Xâu từng chùm nắng xách hai bên

Thân thương vói níu tôi dừng lại

Xối rửa đôi lòng mắt trót quên

Tôi gặp đôi môi ai rất nồng

Như tuồng vét hết nước trong sông

Thiết tha mớm hết hương Trà Khúc

Cho trái tim già lại trổ bông

Tôi gặp mồ hôi ai rất hồng

Trải thơm từng múi thịt da non

Tấm lòng Đức Hải hay Sông Vệ 

Quán Lát theo về đến Cửa Đông?

Tôi gặp tôi qua núi với rừng

Trà Bồng Thạch Bích cõng trên lưng

Đêm qua tôi mới về Quảng Ngãi

Một đoạn chân lìa xưa đến thăm"


Với bút danh Hà Khánh Quân, Lê Bảo Hoàng, cùng với sáng tác thơ, Luân Hoán còn viết tùy bút, hồi ký, phê bình văn học và biên soạn sách. Luân Hoán biên soạn tác phẩm:
"Tác giả Việt Nam" đã được tái bản nhiều lần (2005, 2016 và 2017). "Tác giả Việt Nam" giới thiệu gần 1.000 chân dung và tiểu sử văn học của các tác giả văn, thơ, nhạc, họa, danh ca của Việt Nam từ năm 1905 đến 2015. Đây là một tác phẩm đồ sộ, kỳ công đã được phát hành toàn thế giới, rất có ích cho những ai nghiên cứu văn học sử Việt Nam trong thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 (Dĩ nhiên công trình lớn này, Luân Hoán có sự cộng tác, hỗ trợ nhiệt tình của các bạn ông là nhà thơ Lê Hân, họa sĩ Khánh Trường và Tạ Quốc Quang...).

Điểm nổi bật đáng trân quý của Luân Hoán và những người bạn của ông là: Khi biên soạn công trình Tác giả Việt Nam là đã vượt qua những "định kiến thường tình". Luân Hoán chỉ chú trọng nêu những tác giả không phân biệt "phe ta hay phe địch", không phân biệt xuất thân hay xu hướng chính trị của cá nhân từng tác giả, miễn là tác giả có tác phẩm và công trình có giá trị và có đóng góp vào nền văn học nghệ thuật của đất nước thì Luân Hoán đều đưa vào công trình của ông. Ngược lại, có nơi người ta dùng tiền thấm đẩm mồ hôi nước mắt của nhân dân mà khi làm tuyển tập thơ văn thì chỉ đưa những tác giả là "phe ta", "cùng cánh hẩu". Có nhiều người dù tác phẩm hay nhưng không có chân trong Hội cũng không được nhắc đến dù một chữ. Thậm chí, khi tổ chức đêm thơ, người ta bỏ tiền ra in chân dung tác giả và tác phẩm như tờ phướn của phường chèo thả bay lên trời hay như những tờ sớ của thầy cúng làm phép cúng đình. Nhưng nếu là người ngoài Hội hay lý lịch không đỏ thì cũng không được chọn.Chỉ thường được nghe câu trả lời : “Nhạy cảm lắm! Tay ấy "lề trái"! . Với kiểu làm như thế mà có người thường gào lên: "Tại sao mấy chục năm rồi chúng ta không có tác phẩm lớn !?". Nêu lên sự việc này để chúng ta thấy việc làm của Luân Hoán một lòng vì văn học nghệ thuật của đất nước và cảm phục những người viết và sống vì văn chương một cách vô tư.

Biến cố lịch sử 30/4/1975 của đất nước, người yêu thơ không còn được đọc những tác phẩm mới của Luân Hoán cũng như của nhiều nhà thơ tài hoa của miền Nam. Khoảng trống và đứt khúc này kéo dài gần 25 năm. Mãi đến sau năm 1990 người đọc trong nước mới có điều kiện đọc thơ của Luân Hoán cũng như những tác phẩm mới của các nhà thơ tài hoa mà mình đã từng yêu mến. Luân Hoán vẫn hấp dẫn người yêu thơ với những bài thơ viết về tình yêu:

"Tóc xưa thôi bỏ đuôi gà

Môi xưa thôi bỏ mặn mà tay che

Mắt cười con biếc ngọn tre

Lòng ai thôi đã vàng hoe nắng chiều

Trong tay đầy nỗi tiêu điều

Choàng vai nghe lạc niềm yêu thương người

Lời sầu dài biết bao nguôi

Ai vun quên để ngậm ngùi lòng nhau

Xin trời một thoáng mưa ngâu

Vườn xanh lá chuối che đầu trao hôn

Chút hơi phù phiếm trong hồn

Dâng làm kỷ niệm héo hon một đời

Người về sầu lẫn trong tôi

Em về sầu lẫn trong lời thơ bay."

(Bài thơ: "Sầu biếc")

Luân Hoán là một trong những người gắn bó hết mình với thơ ca. Người đọc bắt gặp những câu thơ Luân Hoán viết cho bạn ông - nhà thơ Hà Nguyên Thạch:

"... Ta nghe nói người bây giờ rách lắm

Rách áo cơm, rách nát cả tâm hồn

Nhưng chắc chắn hồn thơ người chưa rách

Xin giữ giùm hơi thở đó muôn năm

..."

(Trích: "Tâm sự với Hà Nguyên Thạch")


Tâm tình với bạn. Đây cũng là lời Luân Hoán tự nhủ với chính mình:
"Giữ hồn thơ như hơi thở đến muôn năm". Phải chăng đây chính là phương châm, mục đích của cuộc đời nhà thơ? Quả đúng như vậy. Đến hôm nay Luân Hoán đã qua cái tuổi "thất thập cổ lai hy". Gần 50 năm sống và viết, Luân Hoán đã có một gia tài đồ sộ. Kể từ tập thơ đầu tay "Về trời" xuất bản năm 1964, đến cuối năm 2016, với tập thơ "Khói tỏa nguồn hương", Luân Hoán đã xuất bản được 17 tập thơ. Thơ của ông còn xuất hiện trong 22 tuyển tập đã xuất bản trong và ngoài nước. Chân dung văn học của Luân Hoán còn hiện diện trong 20 đầu sách giới thiệu tác giả, tác phẩm đã được xuất bản trong và ngoài nước. Một con số mà ai yêu văn chương đều phải bái phục sức lao động và sự sáng tạo của Luân Hoán. Theo chúng tôi, với con số trên chưa phải là cuối cùng. Hiện nay Luân Hoán vẫn thường xuyên sáng tác thơ văn và vẫn hấp dẫn người yêu thơ:

"...

Đêm nay lại thức nữa, hình như

Có ai đổ rượu vào ngôn ngữ

Ta nói ra toàn thơ rất thơ

..".

(Trích: "Đưa nhau về đến đâu" của Luân Hoán)

Qua thơ của Luân Hoán và nhiều nhà thơ nổi danh, chúng ta nhận ra: Những bài thơ sống mãi với thời gian được viết ra từ cảm xúc chân thật, tác giả đã tài tình dùng ngôn ngữ diễn đạt đến đỉnh cao nghệ thuật, thì tác phẩm sẽ neo lại trong tâm hồn người đọc. Chính vì vậy, người yêu thơ nhận ra cuộc đời của Luân Hoán "thơ và rất thơ".


Lê Ngọc Trác

Phố biển La Gi đầu tháng 7/2017

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
21 Tháng Mười Một 201810:51 SA(Xem: 21)
Tạp chí Văn (trước 1975), ngoài là bệ phóng / bệ nâng của nhiều tên tuổi văn chương Việt, còn là một gallery thu nhỏ
19 Tháng Mười Một 201810:28 SA(Xem: 32)
Trong thơ tình, tình yêu là kẻ chiến thắng sau cùng. Chứ không phải lý trí, đạo đức, chính trị hay lịch sử. Bao giờ và ở đâu cũng thế.
13 Tháng Mười Một 20189:20 SA(Xem: 67)
Trong số những tên tuổi ngời sáng đó, tôi chú ý đến Hoàng Lộc
05 Tháng Mười Một 20189:47 SA(Xem: 172)
Ngoài sự khiêm cung ra, tôi đoán ông cũng muốn bày tỏ lòng yêu mến ngôi trường mà ông đã sống trong đó gần 5 năm như một sinh viên bình thường.
03 Tháng Mười Một 20189:33 SA(Xem: 83)
Trần Doãn Nho, tôi không biết gì nhiều về anh, ngoại trừ những truyện ngắn trên Văn đọc được trước năm 75. Và chỉ biết mang máng anh đã từng là nhà giáo như chúng tôi.
22 Tháng Mười 201812:58 CH(Xem: 182)
Cá nhân, tôi muốn mượn câu thơ trên của cụ Nguyễn Du, để chỉ cõi-giới thi ca, một người tên: Thanh Thảo
16 Tháng Mười 20189:43 SA(Xem: 203)
Bây giờ còn có người mà kể lại (chuyện Tao Đàn); mai đây không biết còn kể lại với ai?
09 Tháng Mười 20183:43 CH(Xem: 598)
Con đường anh đi đã thành đường, mới hơn những gì mới nhất trong tiến trình thơ ca Việt Nam.
01 Tháng Mười 20189:55 SA(Xem: 135)
Khoa Hữu được bạn đọc hải ngoại yêu mến suốt mười năm nay
24 Tháng Chín 201810:24 SA(Xem: 232)
Chúng ta là ai, chúng ta sẽ làm gì? Sách của Thái gửi những câu hỏi đó, ngay khi bạn nhắm mắt lại.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 19473)
Ký sự văn nghệ dưới đây của nhà thơ Du Tử Lê, viết về thi sĩ Đinh Hùng, được trích từ tác phẩm “Năm Sắc Diện, Năm Định Mệnh” do nhà Tao Đàn Saigon, ấn hành tháng 6 năm 1965.
(Xem: 20237)
Nói đến những hoạt động của thi sĩ Đinh Hùng mà không nói tới ban Tao Đàn, theo tôi là một thiếu sót lớn.
(Xem: 19018)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22149)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 22023)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 259)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5509)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 747)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12094)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1577)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 472)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 550)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20394)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15203)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12766)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16031)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14074)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12529)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10521)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9734)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9892)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9066)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8646)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9943)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15095)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21516)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27299)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18775)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19886)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24105)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21856)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18242)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,979,082