PHAN NAM - Về những viên ngọc biết hát...

05 Tháng Chín 20179:27 SA(Xem: 3830)
PHAN NAM - Về những viên ngọc biết hát...

Trong bài viết “thơ là gì”, nhà phê bình Đặng đã dẫn quan điểm về thơ của Jakobson mà theo tôi, ông rất tâm đắc: “Thơ giúp ta khỏi trở thành máy móc, bảo vệ chúng ta chống lại sự han rỉ đang hăm dọa những công thức về tình yêu và thù hận, về phản kháng và hòa giải, về đức tin và phủ nhận”. Đọc lại những bài thơ của tác giả Hào Thiện Chân (tên thật: Hà Duy Tỉnh, sinh năm 1987 tại Quảng Ngãi), tôi càng thêm cảm nhận về sức mạnh kỳ diệu của thi ca, ở tiếng nói của tâm hồn, hình như đã vượt ra khỏi mọi đường biên để hòa nhập vào cõi giới rộng lớn vô cùng. Những dòng thơ “kỳ lạ” như giăng ra hàng hàng trước mắt, chạm vào thức cảm độc giả một cách tự nhiên nhất, chắc chắn là không gò bó, ép buộc. Thú thực, tôi đã đọc đi đọc lại những bài thơ tưởng chừng như không điểm đầu điểm cuối, không có mở đầu chẳng cần kết thúc, cứ thể tạo dựng cho mình một hình hài riêng biệt mà tôi tin chắc, ai rồi cũng sẽ tò mò, khám phá với những cảm nhận cho riêng mình. Thơ anh cất lên tiếng hát của một người trẻ, lắm ưu tư sầu não, đầy cô độc buồn bã, nhiều đau đớn bao dung...

Thực khó để diễn tả dụng ý của anh qua mỗi con chữ, mỗi hình ảnh, mỗi bài thơ. Khi chính tác giả đã hoàn toàn nhường chỗ cho sự liên tưởng, tưởng tượng của bạn đọc. Có nội dung không? Có mơ hồ không? Có khó hiểu không? Cho những con đường, những dòng sông, những bông hoa, những chiếc lá, những giọt sương, những đám mây, những mầm sống.... luân phiên nhau chuyển động đi qua cuộc đời, với đầy đủ: mùi vị, âm thanh, màu sắc. Trong sâu thẳm những câu thơ anh viết, có một chút gì đó vang vọng từ trong tiền kiếp, chảy tràn vào ký ức, trong tiếng hát nhạt nhòa và nặng trĩu: “Nếu bạn bảo tôi hát/ tôi sẽ hát cho bạn nghe/ một bài hát về những viên ngọc/ biết hát” (Trích bài thơ Ngọc hát). Nhà thơ Nguyễn Hồng Nhung, khi đọc thơ Hào Thiện Chân, đã cho nhận xét, mà tôi cũng lấy làm thú vị: “Bởi vậy, không thể bảo tâm hồn này đang bế tắc, bởi vì tiếng nói bên trong của bạn ấy mới vững chãi, điềm đạm và dịu dàng biết bao. Những thảng thốt qua từng cảm xúc tinh tế như từng phân tử nước li ti tạo nên làn hơi sương trong các bài thơ này phản ánh một điều khác”. “Điều khác” ở đây là gì, có lẽ chỉ đọc mới biết, ví như bài thơ “sự chân thật của một bông hoa”, tác giả viết:


Tôi biết ngày hôm nay mình tàn

cánh hoa của tôi xẹp xuống

héo rũ

Kẻ biết khóc về cái chết của tôi

sẽ không bao giờ dùng Hoa Nhựa.

(Sự chân thật của một bông hoa)

Những dòng thơ rất ấn tượng của tác giả Hào Thiện Chân, tác giả lấy sự thật từ những điều đang diễn ra để gửi gắm thông điệp đầy nhân văn, sâu sắc. Ở đời, dường như, có một mơ hồ nào đó về ranh giới mong manh giữa thiện-ác, xấu-tốt, thật-giả mà nhiều khi trong cõi mê, người trong cuộc cũng không thể nào dứt ra được. Bông hoa không thể điều khiển sự sống của mình, cũng như không thể nào biết được bao biến đổi khôn lường tác động lên vẻ đẹp đã từng kiêu hãnh, vô biên. Đến đây, hai câu kệ trong bài Cáo tật thị chúng của thiền sư Mãn Giác (1052-1096) hiện ra thật rõ, thật gần: “Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận/ Đình tiền tạc dạ nhất chi mai” (Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết/ Đêm qua, sân trước một cành mai). Ở cõi nhân sinh, thật khó để lường trước tương lai sẽ diễn ra như thế nào, chỉ còn vẻ đẹp thanh khiết ươm mầm, sinh sôi giữa đời. Có một sự đồng điệu của người đời sau đối với chân lý của người muôn năm cũ đã khắc sâu tâm khảm, để rồi chính vẻ đẹp ấy long lanh ánh huyền: “Đêm qua, sân trước một cành mai”. Và đến bài thơ “hoa” tiếp tục khai mở những ánh nhìn khác: “Đời trăm năm, hoa bao lần tàn nở/ kiếp làm hoa chẳng có lợi ích gì/ mua vui nhân thế/ Tôi không nghĩ, đời mình là hoa/ Có những cuốn sách, những vần thơ/ được chiết xuất từ hoa” (Hoa). Tôi tìm được, sự biến chuyển trong tâm tưởng của tác giả, ở vẻ đẹp của những bông hoa, liệu ở đời những lọc lừa, dối trá, phản trắc có chiến thắng được sự yêu thương, lòng chân thành?

Cuộc đời phù phiếm gõ vào từng chiếc “lá mơ” vô cùng kỳ lạ nhưng ẩn chứa một khát khao vươn tới những điều tốt đẹp: “Sau nhà tôi/ có một khu vườn mơ/ Đằng sau khu vườn/ Có một ngọn đồi/ mơ/ Trên ngọn đồi/ có một cây/ mơ/ Trên cây/ có một chiếc lá/ mơ/ Tôi đứng dưới đất/ chạm tay/ hái lá mơ” (Lá mơ). Và rất nhiều những ảo hình, luân chuyển, tái tạo trong thơ Hào Thiện Chân, đưa người đọc như lạc vào cõi thiên thai, băng qua khu vườn tràn đầy sắc màu được phối trộn một cách hài hòa, có chủ đích. Những biến ảo bắt nguồn từ con tim nhân hậu, niềm dịu dàng và cõi mơ đến tận cùng của cô độc, liệu có quá bi lụy? Nhưng tôi tin, những kẻ mơ mộng nhiều, thường không bao giờ đánh rơi giấc mơ của mình. Chính vì thế, anh đã đến với thơ, trong một nỗi xúc động dịu dàng. Rất khó, để tìm câu trả lời về những thiên biến vạn hóa của đời sống, bởi vì tất cả đã chuyển hóa vào thơ Hào Thiện Chân, như chính cốt cách, tâm hồn tác giả:


Nhiều người ăn hạt gạo thành cơm

chưa từng nhìn thấy thân cây lúa

họ ảo tưởng về một thế giới không cần người làm ruộng

còng lưng mưa nắng

Đời người

một loài cây cần những lần rụng lá...

(Những kẻ ảo tưởng)

Anh vẫn còn viết tiếp, viết cho chính mình, viết cho cơn mơ bắt đầu tượng hình, khai phá mọi ngóc ngách đời sống. Nếu thế gian thực sự hoàn hảo, chắc câu thơ chẳng thể thành dòng, không một vẻ đẹp nào còn ẩn hiện. Tất cả chúng ta rồi sẽ đắm chìm và giải thoát. Như một thiền sư đã viết: “Thời gian với lộ trình vô tận mà sự đổi thay là một thuộc tính bất di bất dịch, sự triển chuyển là cơ sở để có sự phát sinh và cả hoại diệt, sự tăng trưởng sinh sôi cũng đồng thời tàn tạ mỏi mòn” (Thiên Hạnh). 

Tiên Phước, 05.09.2017
PHAN NAM.
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
22 Tháng Mười Hai 20225:54 CH(Xem: 179)
Trịnh Bửu Hoài đã mang trọn hành trang thơ như một người giữ vườn nhặt suốt đời chưa hết mùi hương.
19 Tháng Mười Hai 20222:48 CH(Xem: 230)
Ngoài là bác sĩ, Đỗ Hồng Ngọc còn là một nhà thơ (Đỗ Nghê), một họa sĩ của những bức ký họa được bạn bè yêu thích.
04 Tháng Mười Hai 202210:42 SA(Xem: 277)
Cuộc hành trình sáng tạo và chia sẻ của Đỗ Nghê/ Đỗ Hồng Ngọc quả là sinh động và đích thực chân dung Đỗ Hồng Ngọc- một người thông tuệ,
15 Tháng Mười Một 20229:05 SA(Xem: 340)
Khi tôi viết những dòng này, ông đã về với cát bụi.
14 Tháng Mười Một 20229:59 SA(Xem: 286)
Tháng 10/2022 tới đây là kỷ niệm 31 năm kể từ khi tạp chí Hợp Lưu ra đời.
19 Tháng Mười 202210:19 SA(Xem: 329)
Tôi nghiệm nhà văn Trần Thùy Mai có lý khi cho rằng mỗi lần ra đời một tác phẩm mới, Vĩnh Quyền lại làm ta ngạc nhiên vì sắc màu mới.
09 Tháng Mười 202212:00 SA(Xem: 5192)
Có thể có người không đồng ý, nhưng theo tôi, Nguyễn Ngọc Tư là hiện tượng tiểu biểu, nổi bật nhất của sinh hoạt văn xuôi Việt, 40 năm qua, kể từ 1975 tới 2015 trong số những người viết trẻ.
05 Tháng Mười 202210:44 SA(Xem: 640)
Phùng Quang Thuận, kỳ vọng và gửi gắm điều gì qua những con chữ chắt chiu ắp ủ bao năm?
28 Tháng Tám 20224:06 CH(Xem: 690)
Tuổi đời, chắc tôi chỉ tuổi em gái ảnh. Tuổi văn, tuổi viết này viết nọ, tôi chỉ cỡ môn đệ, hoặc có tự mình đánh giá cao hơn, thì cũng chỉ là lớp cầm viết hậu sinh, đúng nghĩa.
26 Tháng Tám 202211:21 SA(Xem: 528)
Không có nếp không có nghĩa là không gấp.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 5495)
Trong sinh hoạt âm nhạc tại miền nam VN, 20 năm (1954-1975) rất nhiều người biết tên tuổi nhạc sĩ Ngọc Chánh.
(Xem: 8098)
Họ Phạm còn được nhìn nhận là người khai sáng môn Thể dục Khí công Hoàng Hạc, ở miền nam California.
(Xem: 1102)
Sau 1975, ở hải ngoại, Du Tử Lê tiếp tục hoạt động văn chương một cách sôi nổi
(Xem: 4233)
Theo tôi, một trong những “tín đồ sẵn sàng ‘tử đạo’ chữ nghĩa” có nhà văn Vĩnh Quyền
(Xem: 15819)
Năm 2007, nhờ công lao và sự hy sinh trời biển (theo tôi,) của nhà văn và, cũng là nhà thơ Trần Hoài Thư
(Xem: 9753)
Du Tử Lê, quả nhiên vẫn là một nhà thơ hiếm hoi. Anh vẫn một mình một cõi. Đó là một điều đặc biệt. Và đối với một thi sĩ, thì đó là một sự thành công.
(Xem: 9950)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 4387)
Thi ca lan tỏa không chỉ trong từng ngóc ngách của căn nhà ông ở
(Xem: 256)
Họ Lê viết ra với tất cả thành thực, không mầu mè, không dùng ngôn ngữ để lòe đời. Tôi cho đó là tấm lòng tử tế của Du Tử Lê đối với chữ nghĩa.
(Xem: 9459)
Tuy không phải làm bất cứ công việc nào trong nhà, nhưng Bố tôi bận lắm.
(Xem: 15579)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 5111)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 5267)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5733)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5936)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 26264)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 20277)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17857)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 21384)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 19124)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17930)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 15335)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 14412)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 14609)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 13601)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 13104)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 20289)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 27614)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
Khách Thăm Viếng
926,403