NGUYỄN NHÃ TIÊN - Tiếng vọng Trên Ngũ Hành Sơn

24 Tháng Bảy 20189:39 SA(Xem: 111)
NGUYỄN NHÃ TIÊN - Tiếng vọng Trên Ngũ Hành Sơn

Một buổi chiều bỗng dưng tôi nảy ra ý định trèo lên Ngũ Hành Sơn. Con đường dốc núi quanh co có hơn một trăm năm mươi bậc đá với tôi có gì là lạ. Tôi đã từng bao lần đến đây, từng tựa vào vách núi bên Vọng Hải Đài nhìn ra ngoài xa kia biển cả mênh mông vô hồi những con sóng, vô hồi những tháng ngày. Quanh tôi, đá và rêu xanh và cây lá ấy có khác gì ngày qua có khác gì ngày xưa. Thường những chuyến rong chơi như thế này có vẻ ngẫu hứng hơn là một cách điền dã để tìm kiếm khám phá. Chính những lúc bước chân cứ tùy hứng bước đâu tùy thích đấy, có khi mang lại cho ta một hoan lạc không ngờ, một cảm hứng bất ngờ.

Sau một ngày mưa hôm trước, núi non có vẻ lạnh lẽo hơn mọi ngày. Những con đường trơn ướt hoang vu, thưa bàn chân khách du lãng, tạo cho núi một dáng vẻ trầm tư lặng lẽ. Hình như gió biển tạt vào vách núi tạo ra một thứ âm thanh rối bời những tiếng vọng. Khi đối diện cùng sự cô đơn, thứ tiếng vọng ấy có khả năng trả lời cho ta cái điều mà ta cần hỏi, trả lời và có khi ta không thể nào hiểu hết, không tài nào giải mã được những ẩn ngữ, mật ngữ kỳ bí kia, và vì vậy bước chân như có một lực hút huyền nhiệm mê hoặc bước đi một cách lạc thần!

Đứng tựa vào vách đá bên Vọng Hải Đài, tuồng như chỉ mỗi cái cửa đá này là gió thổi qua ào ạt hun hút rõ tiếng nhất. Gió chen nhau từng ngọn, từng luồng, dào dạt những thanh âm, ném tung những chiếc lá lượn lờ bay về phía thăm thẳm mất hút. Hơn nửa thế kỷ trước thi sĩ Phạm Hầu đã từng qua đây, tạc vào ngọn Thủy Sơn này một Vọng Hải Đài thơ bên cạnh một Vọng Hải Đài đá núi lấp lánh ngọn thi sơn sừng sững như minh chứng về một sức sống thượng hằng trước non ngàn bể tận. Chợt những cành lá chao nghiêng chạm vào mặt tôi lướt nhẹ như bàn tay mềm mại ve vuốt vỗ về. Khoảnh khắc đó, thế giới mách bảo điều gì tôi không rõ, chỉ có điều từ đâu vô thức, tôi lại ngâm vang bài thơ “Y Lan” của Phạm Hầu như hòa âm cùng tiếng lá lao xao: Cái cây thi sĩ vô tình đã. Rơi những dòng “ thơ lá” bẽ bàng. Trời đất ! Cây cối mà còn làm thi sĩ huống là người, người đứng trước mông mênh biển cả, trước chon von núi đứng nghìn năm. Hình như Tagore có nói rằng: “Thi sĩ là tình nhân của nhân loại !”. Ôi chao, những tình nhân ! Không có những vị thần thi ca ấy cái đẹp sẽ bị tổn thương biết nhường nào. Ngay lúc này đây, tiếng vọng của gió mỗi lúc tưởng chừng ngân nga mơ hồ bài thơ “ Vọng Hải Đài” của thi sĩ Phạm Hầu. Và, bắt chước người xưa, tôi cũng thử Đưa tay ra vẫy ngoài vô tận. Chẳng biết xa lòng có những ai? Câu hỏi hư vô thả cho ngàn gió thổi, cho núi non càng thêm chót vót nỗi cô đơn, cho biển xanh thăm thẳm và mênh mông kia càng thêm nỗi ngàn trùng! Đứng trên Ngũ Hành Sơn nghe gió vọng qua chưa bao giờ cạn tiếng, dư ba ấy liệu có tiếng người xưa hòa trong gió bay theo về? Hỏi vậy có thể là từ vọng tưởng mà ra, nhưng người xưa thì quả đã từng qua đây, và thơ ấy đã khảm khắc vào thời gian, đã làm đẹp cho xứ sở, giúp cho con người hiểu ra mọi thẩm giá từ thực nghiệm đến siêu việt là gì.

Từ Vọng Hải Đài trên Ngũ Hành Sơn tôi lại nghĩ xa hơn, mông lung hơn. Ví như cái thôn Vỹ của xứ Huế, nếu như không có bài thơ Hàn Mạc Tử, lẽ đương nhiên thôn Vỹ Dạ vẫn cứ là thôn Vỹ Dạ. Nhưng chắc rằng cái địa danh đó sẽ như hàng trăm hàng nghìn thôn xóm làng mạc khác, chẳng ai ngâm nga lên hoặc tưởng ra trong lời gió thoảng Lá trúc che ngang mặt chữ điền mà nhớ mà quên! Thi sĩ có là “Tình nhân của nhân loại” hay không, mỗi lần qua đây cho dù kẻ yêu thơ hay đến là người vô tâm cũng đều có thể trả lời.

Lang thang qua mọi con đường ngóc ngách giữa núi non này, nhìn lên bốn bề vách núi, không biết tự bao giờ mọc ra lắm lắm những câu thơ, những chữ nghĩa ngoằn ngoèo. Thơ chữ Hán, chữ Nôm, chữ Quốc ngữ, thượng vàng hạ cám. Xuất thần đôi câu cũng có mà lăng nhăng lít nhít cũng có. Cũng có thể người du lãm tức cảnh sinh tình, cũng có thể là lời tỏ tình muốn nhờ núi ngàn năm làm nhân chứng, lại cũng có thể là giây phút tào lao thiên địa, bốc đồng bông phèng cợt nhã làm vui.

Từ Ngũ Hành Sơn, tôi lại nhớ đến vùng biển Quảng Ninh trên đất Bắc, nơi ngọn núi Truyền Đăng còn lưu lại bút tích bài thơ chữ Hán bất hủ của vua Lê Thánh Tông khắc vào vách núi. Từ bài thơ huyền thoại này, núi được thay tên đổi họ thành núi Bài Thơ. Hình như trên thế giới này, ít có nơi đâu có một tượng đài thơ độc đáo như thế. Ngũ Hành Sơn không như núi Truyền Đăng, tên gọi này có từ thời vua Minh Mạng, xưa kia còn gọi là núi Non Nước. Chính các vì vua triều Nguyễn đã từng vãn cảnh nơi đây và đã góp sức cùng thiên nhiên xây dựng tôn tạo cảnh quang nơi này. Truyền thuyết về một con rồng biển sinh nở một nàng công chúa bay về trời, những mảnh vỡ của quả trứng rồng đã hóa thành năm ngọn núi: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ tạo dựng nên một Ngũ Hành Sơn ngọc ngà cẩm thạch. Hơn năm trăm năm về trước, trên đường mở đất phương Nam, cũng chính vì vua đã khắc thơ mình trên vách núi Truyền Đăng - ông vua thi sĩ ấy, một lần dừng chân ở phía Nam đèo Hải Vân đã hướng mắt về phía Đồng Long (mà ngày nay là Đà Nẵng) rồi ngẫu hứng ngâm tràn những dòng thơ xuyên suốt ngàn năm lung linh con đường mở cõi: “Tam canh dạ tỉnh Đồng Long nguyệt. Ngũ cố phong canh Lộ Hạc thuyền” (Đêm khuya trăng rọi Đồng Long. Thuyền buôn Lộ Hạc chập chùng gió lay – NNT dịch). Không hiểu tên gọi Đồng Long trong thơ của vua Lê có tương quan nào đến truyền thuyết về con rồng biển hay không, có điều chắc rằng đây là bài thơ xưa nhất viết về vùng đất Đà Nẵng, rộng ra là cả vùng đất Quảng mênh mông trải dài về phương Nam.

Từ cái Đồng Long xa xưa mịt mù trong lau lách, lưa thưa đôi chiếc thuyền buôn Lộ Hạc cho đến Đà Nẵng bây giờ ai nhớ ai quên. Dường như khi đối thoại cùng sự lặng im thâm nghiêm của núi non thăm thẳm, ta có cảm giác như nghe được tiếng lao xao trong gió đưa, có cả hồn nước bao la dào dạt chạm vào tận sâu thẳm tâm hồn! Cái thời khắc uy linh trầm hùng đó, huyết quản chợt bùng lên những cảm xúc vừa mạnh mẽ, vừa sâu lắng mênh mang một tình yêu lặng thầm đất nước quê hương. Như một huyền nhiệm chợt ẩn chợt hiện, chợt từ trong ta, chợt quanh ta tạo ra một niềm cảm khái cuồn cuộn xô bờ rạo rực đến từng tế bào da thịt. Không cảm nhận được huyền nhiệm đó mọi sự vật quanh ta không hề lên tiếng, tâm hồn con người trở nên guộc gầy, có nơi thành sa mạc, đấy cũng là nguyên ủy cho những tật bệnh vong thân sinh nở ngay trên xứ sở quê hương của mình.

Đại sư Thích Đại Sán - một người Trung Hoa, vào thế kỷ XVII đã được Chúa Hiển Tông - Nguyễn Phước Chu mời sang thăm. Trong một lần ngao du xứ sở Đàng Trong, khi trèo lên trên đỉnh Ngũ Hành Sơn cổ ngoạn, nhìn cảnh đẹp của núi non và trời bể mênh mang nơi đây, máu huyết nghệ sĩ trong tâm thức thiền sư bùng vỡ thành lời, có ai ngờ lời ấy, thơ ấy trong khoảnh khắc đã trở thành lời ngàn năm! Mắt ngắm biển khơi xanh thăm thẳm. Chân giày giậm cát trắng phau phau... Bài thơ ấy đến nay cũng đã ngót hơn ba trăm năm. Và đó cũng là vết tích một vị cao tăng người nước ngoài đầu tiên chạm trổ thơ mình vào danh thắng Ngũ Hành Sơn.

Đứng nhìn biển khơi vô tận, những con sóng bạc đầu đuổi nhau ngoài kia, biển xanh và cát trắng ấy vô tâm, hay là ta không còn nhớ gì dấu chân người xưa để lại. Ngắm từng ngọn sóng cồn cào tung lên va vào nhau trắng xóa, trí tưởng tôi lại hình dung ra chiếc thuyền gỗ vừa tròng trành vừa mong manh chở Chu Thần - Cao Bá Quát dừng lại vùng biển trời Ngũ Hành Sơn này. Bài thơ “Phái vãn dương trình chu hành phó Đà Nẵng tẩu bút lưu biệt thân thức” của ông đã được viết tại đây vào năm 1884 (Tân Sửu - Thiệu Trị thứ nhất), năm tháng mà Chu Thần theo đoàn công cán một số nước thuộc vùng Đông – Nam Á với thân phận một tù nhân đi dương trình hiệu lực đoái công chuộc tội. Bài thơ Chu Thần viết từ biệt người thân, hay biển trời Đà Nẵng đã gợi cho bậc tài hoa niềm cảm khái: Đà dương dao vọng nhật đông biên/ Đảo dữ thương mang lộ kỷ thiên/ Tử khuyết vân yên thường ngọ mộng/ Thiên phai cầm kiếm thị đinh niên. (Biển Đà Nẵng ngóng về phương Đông./ Đảo cồn lớp lớp đường thiên lý / Kinh thành mây khói mộng ban trưa / Cầm kiêm bên trời thân tráng sĩ - NNT dịch). Rất có thể đây là một ngẫu hứng xuất thần, vào một buổi trưa nào đó trên bờ biển Đà Nẵng, thi sĩ đừng ngắm nhìn về biển Đông mông mênh rồi tức cảnh sinh tình, hoặc là Chu Thần muốn ký gởi lời lại cho những người thân yêu trước lúc khởi hành một chuyến ngàn dặm đại dương.

Gửi cho người thân, hay là gởi lại cho mai hậu một thông điệp, là một lưu chuyển dòng chảy cho “cây đời ngày ngày lên xanh” của sự sống, sức sống. Người ta có thể gởi bằng thơ, bằng kiến trúc, bằng những áng văn...,tất cả sinh thành từ những khát vọng, những tinh hoa trí tuệ đắp cho núi ngày mỗi cao lên vời vợi trong mọi tâm hồn. Cái ý tưởng xây dựng một công viên văn hóa tâm linh trên vùng danh thắng Ngũ Hành Sơn đang thì hiện tại, dường như có thể là một phân lưu trong dòng chảy biên niên này chăng? Bỗng dưng tôi muốn tin rằng: Có một tương quan nào đó giữa thế giới và con người, giữa tiếng nói của sự vật mách bảo cùng con người. Thế giới, cảnh quan, sự vật quanh ta có là tha thể hay không mà dậy trong ta lắm nỗi niềm.

Bước xuống núi rồi mà tiếng oai linh lẫn trong lời gió lá cứ gờn gợn trong tôi một nỗi u hoài trước ngàn cơn gió thổi qua đây!

NNT

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
14 Tháng Tám 20188:56 SA(Xem: 487)
Thường lệ, cứ đến ngày lễ Phật Đản, trời đổ mưa và vạn vật tươi mát.
28 Tháng Bảy 20189:59 SA(Xem: 106)
Người ta hỏi Út nữa lớn lên làm gí? Không ngần ngại nhỏ nói lớn lên làm ca sĩ.
25 Tháng Bảy 20189:02 SA(Xem: 283)
Tôi có những mối cảm hoài với Net, một chút buồn thương, một chút ân nghĩa, một chút giận hờn.
23 Tháng Bảy 20189:08 SA(Xem: 817)
Trời đất đặt để sông có nguồn, cây có gốc. Người đời gọi nguồn gốc!Có nguồn, tất có nước. Có gốc, tất có rễ.
05 Tháng Bảy 20181:31 CH(Xem: 476)
Quán mọc lên giữa lòng thị xã. Thoạt nhìn thì không phân biệt được đây là quán giải khát hay quán nhậu
27 Tháng Sáu 201810:28 SA(Xem: 261)
Tôi đứng nội soi (1) dưới đêm vàng. Ngày như ngày đêm tuần tự đêm ngày trắng ngày đêm xoáy đêm, vết đồi mồi.
23 Tháng Sáu 20189:10 SA(Xem: 2081)
Đêm dần khuya, xóm vạn chài im lìm. Nhưng, thỉnh thoảng tôi nghe tiếng ngỗng nhà ngoại kêu inh ỏi ngoài bến sông.
11 Tháng Sáu 20189:22 SA(Xem: 429)
Những tiếng dô dô vui vẻ cất lên, và những lon Tiger tiếp tục được khui ra, chảy tràn cả trên mặt bàn.
29 Tháng Năm 20189:09 SA(Xem: 1928)
Hai Lượng tỉ mỉ chỉ cho Bảy Đặng cách bầu đất trộn tro trấu, bột xơ dừa để ươm hột măng cụt.
14 Tháng Năm 20189:21 SA(Xem: 496)
Căn nhà của cha mẹ tôi dựng trên một khu đất rộng, chung quanh có hàng rào, là những cây chè tàu được cắt ngay hàng thẳng lối, có cổng ra vào được xây cao, có bức tường thành bằng quánh bao bọc.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 212)
Hiện cư ngụ tại Âu Châu, đang là ứng viên tiến sĩ văn chương của đại học Lancaster, Anh Quốc
(Xem: 216)
Thành công cả về vật chất lẫn tinh thần của đại nhạc hội chủ đề “Chút tình trao nhau” vào dịp Tết năm 1996
(Xem: 85)
Thành công cả về vật chất lẫn tinh thần của đại nhạc hội chủ đề “Chút tình trao nhau” vào dịp Tết năm 1996
(Xem: 112)
Thành công cả về vật chất lẫn tinh thần của đại nhạc hội chủ đề “Chút tình trao nhau” vào dịp Tết năm 1996
(Xem: 329)
Trần Quốc Bảo đã rất sớm, có trong máu huyết cái tinh thần ghi công và, bày tỏ cụ thể lòng biết ơn những văn nghệ sĩ
(Xem: 379)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 11926)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1316)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 6028)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 1594)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
(Xem: 268)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 389)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20189)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15049)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12568)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15786)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13891)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12360)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10372)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9612)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9743)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 8952)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8553)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9712)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 14968)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21310)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27142)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18630)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19730)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 23976)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21649)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18104)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,889,275