TRỊNH CUNG -Sự gặp gỡ giữa 2 tài năng điêu khắc Tây Ban Nha Josep Maria Subirachs và Việt Nam Lê Ngọc Huệ

28 Tháng Giêng 201910:17 SA(Xem: 3628)
TRỊNH CUNG -Sự gặp gỡ giữa 2 tài năng điêu khắc Tây Ban Nha Josep Maria Subirachs và Việt Nam Lê Ngọc Huệ


*Sự gặp gỡ giữa 2 tài năng điêu khắc Tây Ban Nha Josep Maria Subirachs và Việt Nam Lê Ngọc Huệ trong cùng một đề tài về Thiên Chúa.

Điêu khắc gia Josep Maria Subirachs và các tượng Thiên Chúa giáo của ông tại một giáo đường ớ Barcelona, Spain.

Josep Maria Subirachs
Điêu Khắc Gia Josep Maria Subirachs



Ông sinh năm 1927, nghệ thuật của ông vào thời cuối thế kỷ 20 và nỗi tiếng với nhóm tượng “The Passion Facade of the Basilica of the Sagrada Familia” tại Barcelona.

Việt Nam vào những năm 60 của thế kỷ 20 có một nhà điêu khắc người Pháp gốc Việt, sinh năm 1936, trẻ hơn Subirachs 9 tuổi, tên Việt đầy đủ là Lê Ngọc Huệ, thường được gọi là Bernard Huệ, tốt nghiệp trường mỹ thuật Montpellier, Pháp, được mời về dạy môn điêu khắc cho trường CĐMT Huế từ năm 1961 đến 1963. Năm 1962, pho tượng Trụ Cột Hòa Bình bằng đồng của ông đoạt huy chương Bạc trong cuộc triển lãm quốc tế mỹ thuật Sài Gòn lần 1, ngoài ra ông cũng là tác giả của quần thể tượng ngoài trời gồm 15 bức nói về 15 Sự Mầu Nhiệm Mân Côi tại khuôn viên nhà thờ Là Vang, Quảng Trị (xem hình kèm theo sau tượng của Subirachs), thực hiện từ năm 1961 đến 1963.

Đây là quần thể tượng về tín ngưỡng Thiên Chúa giáo lớn nhất và có giá trị mỹ thuật cao nhất tại Việt Nam kể từ lúc thành hình cho đến ngày nay.

Tuy nhiên, lúc đầu chưa biết đến nghệ thuật thuộc chủ đề này của nhà điêu khắc Josep Maria Subirachs, tôi rất thán phục tính sáng tạo độc đáo của đkg Lê Ngọc Huệ, mới đây tình cờ tìm thấy trên Internet về một số tượng và thông tin của tác giả Subirachs thì thấy có sự khá gần gũi cả về trào lưu lẫn phong cách điêu khắc giữa Subirachs và Bernard Huệ. Rõ ràng, nhà điêu khắc người Tây Ban Nha có tuổi đời cao hơn ông Huệ và có tác phẩm ngoài trời từ năm 1957, sau đó liên tục có nhiều công trình điêu khắc lớn ở Tây Ban Nha và thế giới cùng là thành viên nhiều tổ chức Hàn lâm về mỹ thuật của Tây Ban Nha và một số nước. Một sự nghiệp như thế là quá lớn so với ông Huệ nhưng nếu dựa trên phong cách và trường phái điêu khắc hiện đại mà các tác phẩm của hai ông đã cho thấy có nhiều điểm giống nhau ngoài một vài hình thức trang phục không giống nhau và thời điểm sáng tác khác nhau, nhóm tượng của Subirachs được thực hiện năm 1987 tại Barcelona còn các tượng của ông Huệ thì làm vào năm 1961-1963 tại Quảng Trị , Việt Nam. Như vậy, chưa thể kết luận ông Huệ đã chịu ảnh hưởng Subirachs, tuy nhiên, chắc chắn một điều là cả hai nhà nghệ sĩ này đều xuất thân từ cái nôi mỹ thuật hiện đại của phương Tây vào giai đoạn cuối thế kỷ 20, đó là thời điểm chín mùi của chủ nghĩa biểu hiện và lập thể nên họ đã gặp nhau trong nghệ thuật tạo hình rất biểu cảm, đơn giản nhưng nặng tính tư tưởng.

Rất tiếc, dù rất cố gắng tìm kiếm thêm thông tin về nhà điêu khắc Lê Ngọc Huệ nhưng không thấy chút ánh sáng nào ở cuối đường hầm.


*Nhân nói về điêu khắc của J.M. Subirachs và Lê Ngọc Huệ, xin đề cập đến điêu khắc hiện đại của thế giới từ Rodin đến Giacometti.

Auguste Rodin sinh năm 1840, tại Paris, Constantin Brancusi sinh năm 1884, tại Rumani, Henri Moore sinh năm 1898, tại Anh và Giacometti sinh năm 1901 tại Thụy Sĩ, cả 4 ông đều để lại cho nhân loại nhiều tác phẩm điêu khắc vô giá và tạo ảnh hưởng rộng lớn đến các nghệ sĩ đời sau các ông và các đời sau nữa.

LeNgocHue
Điêu Khắc Gia Lê Ngọc Huệ



Rodin là bậc thầy điêu khắc hiện thực vĩ đại, những tác phẩm đầy tính nhân bản và tư tưởng của ông đã trở thành kinh điển cho toàn thế giới nhưng Constantin Brancusi mới là nhà điêu khắc tiền phong hàng đầu của thế kỷ 20. Ông mở đường cho thứ điêu khắc mang tính trừu tượng, loại bỏ phần lớn hình thể sự vật để sao cho tác phẩm chỉ còn là thứ nghệ thuật ý niệm.

Và Henri Moore chính là người chịu ảnh hưởng khuynh hướng này của Brancusi và đưa nghệ thuật điêu khắc trừu tượng đến sự thành công không thể mỹ mãn hơn. Sự thành công tuyệt vời này của Henri Moore khiến phần nào Brancusi bị lu mờ bởi đám đông chạy theo thị hiếu mà lại ít biết đến tầm quang trọng của việc ai là kẻ mở đường.

Nhân vật sau cùng của bộ tứ điêu khắc gia xuất chúng của thế kỷ20 này là một người trẻ hơn, Giacometti, ông hoàn toàn khác, độc lập và độc đáo với trường phái riêng. Tượng của ông là hình hài con người không còn da thịt hay đúng hơn chỉ là da bọc xương đang kêu gào hay như một cõi người từ chết chóc đi ra, từ những đám cháy, từ những địa ngục. Rõ ràng ông đã lớn lên từ cuộc chiến tranh thế giớ lần thứ 2 và sau đó là gánh chịu những hậu quả mà những xung đột ghê gớm và cực kỳ tàn bạo giữa người và người để lại. Điêu khắc của Giacometti ngược hẳn điêu khắc của Henri Moore, một bên là gầy ốm, lêu khêu, đau đớn và tuyệt vọng, một phía là phồng vinh, đẩy đà, khêu gợi và đánh thức ham muốn, điêu khắc của Giacometti mang phong cách siêu thực và Henri Moore thì tạo ra một ngôn ngữ điêu khắc trừu tượng rất phong lưu, luôn bềnh bồng hư áo.

Trở lại với Subirachs và Bernard Huệ (Lê Ngọc Huệ), hai nhà điêu khắc này thuộc lớp trẻ so với Henri Moore, cách nhau khoảng 26 năm với Subirachs và 37 năm với Bernard Huệ. Về trường phái điêu khắc, hai nhà điêu khắc trẻ không ai chịu ảnh hương trực tiếp với điêu khắc của Henri Moore hay Giacometti, họ, theo tôi, cả hai đều chịu ảnh hưởng trường phái biểu hiện và lập thể khá rõ nét.


Ghi chú:
Tôi có may mắn được thăm bảo tàng Rodin, bảo tàng Giacometti, xem tượng của Brancusi tại bảo tàng Centre Pompidou tại Pháp năm 1994-95 và tượng của Henri Moore tại bảo tàng Smithsonian ở Washington DC.


*Lại bàn thêm về điêu khắc Điêu khắc Mai Chửng giữa điêu khắc của Henri Moore và Lê Ngọc Huệ.

Mai Chửng sinh năm 1940 tại Bình Định Việt Nam là một nhà điêu khắc tài năng vào hàng đầu của Mỹ thuật Miền Nam VN trước 1975. Anh vốn là học trò của nhà điêu khắc người Pháp gốc Việt Lê Ngọc Huệ (Bernard Huế) vào niên khoá 1961-1962 của trường CĐMT Huế.

Mai_Chung-content-content

Tất nhiên, thầy Huệ xuất thân từ môi trường mỹ thuật Pháp. cái nôi của một nền nghệ thuật hiện đại của thế giới đã đem lại cho Mai Chủng, người học trò xuất sắc của mình một số vốn quan trọng về nghệ thuật điêu khắc hiện đại mà ông đã lĩnh hội. Rất tiếc, thầy Huệ không có được bao nhiêu tháng ngày để cống hiến cho lớp trẻ và điêu khắc Việt Nam, ông phải về Pháp từ sau biến cố tổng thống Ngô Đình Diệm bị sát hại.

Dẫu sao, dù nhiều hay ít, những gì thầy Huệ truyền lại cho Mai Chửng cũng là hành trang vào nghiệp rất hữu ích. Sau khi ra trường, Mai Chửng đã trở thành

Một nhà điêu khắc trẻ tiềm năng cho một tầm vóc nghệ sĩ lớn khi anh nhận công trình điêu khắc đầu tiên tại thương xá Tam Đa ngay trung tâm Sài Gòn vào năm 1965-66 với 2 tác phẩm, một là phù điêu có kích thước 2m x 2m bằng đồng và một tượng bằng thạch cao với kích cở 80cm x 2m, tất cả đều theo khuynh hướng hiện đại. Bức phu điêu có tên là Chiến tranh và Hòa bình, pho tượng mang chủ đề Mẹ con. Rất tiếc là 2 tác phẩm này đều bị phá hủy sau 1975 do một nhà thầu mới nhận trang trí lại cho thương xá này.

Tiếp theo sự thành công của 2 tác phẩm điêu khắc nêu trên, Mai Chửng đã tạo thêm một bước phát triển cho sáng tác của mình bằng 2 tác phẩm, một bằng cách kết hợp hàng trăm vỏ đạn súng trường để tạo ra pho tượng “Cái Mầm”, một tác phẩm mang dấu ấn thời chiến tranh Việt Nam và một tác phẩm khổng lồ bằng đồng lá kết dính có chiều cao 18m diễn tả một bông lúa đang ở thời kỳ sung mãn, pho tượng này do một ngân hàng lớn của Sài Gòn đặt hàng và được dựng tại thành phố Lòng Xuyên vào năm 1966.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
23 Tháng Sáu 20221:01 CH(Xem: 18)
Thưa ông, đâu là ranh giới giữa ca khúc phổ thông và ca khúc nghệ thuật?
04 Tháng Sáu 20226:34 CH(Xem: 137)
Ông Tăng Duyệt say mê âm nhạc, tính tình hào hoa phong nhã, và thích giao du với giới ca sĩ, nhạc sĩ thời ấy.
04 Tháng Sáu 20222:37 CH(Xem: 267)
Cõi nhạc của Cung Tiến đã là một cõi riêng. Kiếp sau của Cung Tiến vẫn còn là một bí ẩn. Nhưng chắc chắn, ông đã có một nơi chốn vĩnh cữu trong trái tim của những người yêu nhạc Cung Tiến
24 Tháng Năm 20223:56 CH(Xem: 201)
Ông sống với anh em bằng cả tấm lòng, không hề phân biệt lớn nhỏ, đã thành danh hay chưa.
18 Tháng Năm 20223:18 CH(Xem: 176)
Tuy làm thơ từ năm 1947, nhưng phải đến thập niên 50, khi sống và học tập ở Paris thi ca Cung Trầm Tưởng mới hình thành đường nét với cá tính riêng biệt.
12 Tháng Năm 20223:47 CH(Xem: 216)
Nghĩ cho cùng, không có cái rủi nào lại không chứa sẵn ít nhiều cái may.
11 Tháng Năm 202210:40 SA(Xem: 174)
Vấn đề mà bài viết này đặt ra không nhằm khuyến khích sự khó hiểu hay không thể hiểu
30 Tháng Tư 202210:56 SA(Xem: 318)
Mỗi cuốn sách một số phận, trôi nổi qua biết bao biến cố, bỗng một hôm trở về với người sưu tầm, người đọc như những báu vật của thời gian…
27 Tháng Tư 202210:57 SA(Xem: 264)
Lần đầu tiên tôi gặp anh Quang Dũng là tại nhà anh Nguyễn Bính, cũng là trụ sở Báo Trăm Hoa. Năm ấy, tôi đang là cậu học trò từ tỉnh nhỏ ra Hà Nội, đang học lớp đệ nhị
21 Tháng Tư 20225:04 CH(Xem: 264)
Không biết báo gì mà khiến người ta phải chen như thế, điều chưa từng có! Tôi cũng len vào, mua thử một tờ xem sao. Đó là tờ báo Nhân Văn số 1.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 11941)
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến
(Xem: 30585)
Bài thơ đầu tiên (?) của Tô Thùy Yên được giới thiệu trên Sáng Tạo, gây tiếng vang lớn và, dư âm của nó, kéo dài nhiều năm sau, là “Cánh đồng con ngựa chuyến tàu” viết tháng 4 năm 1956.
(Xem: 229)
Nhưng tôi vẫn yêu (yêu lắm,) việc làm của bạn. Bởi vì, với tôi, tự thân đời sống bạn tôi, đã là một trường khúc
(Xem: 12086)
Hay ước nguyện cuối cùng trước khi nhắm mắt, không chỉ của giới trẻ mà, của rất nhiều văn nghệ sĩ thời đó là, một lần được đứng dưới những ngọn đèn vàng của ga Lyon!
(Xem: 13770)
Trước khi theo đơn vị dư cư vào miền Nam, năm 1954, nhà văn Văn Quang bị động viên khóa 4 trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức.
(Xem: 7238)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
(Xem: 4659)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 402)
Du Tử Lê là Thi Sĩ Một Đời. Thi Sĩ Viết Hoa, tôi viết và biết về thi sĩ như thế. Ông không chỉ làm thơ. Ông sống với thơ. Sống bằng thơ. Thơ với ông là một.
(Xem: 3464)
trong biết bao nhiêu lần âm thầm nói lời chia biệt từng thân thương, gia đình, bằng hữu,… lần này là thật.
(Xem: 3154)
Tôi đã thảng thốt khi nghe tin Du Tử Lê qua đời, từ cú điện thoại một người bạn làm thơ và làm báo.
(Xem: 14659)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 4161)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 4535)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5073)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5114)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 25383)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 19505)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17050)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 20522)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 18279)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 16965)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 14474)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 13598)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 13793)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 12723)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 12291)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 19433)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 26619)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 31381)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 22681)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 24752)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 27589)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 27065)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 22737)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
802,451