“Tro Tàn”, trận chiến không tiếng súng của Đinh Phụng Tiến (Kỳ 01)

01 Tháng Năm 201910:57 SA(Xem: 1294)
“Tro Tàn”, trận chiến không tiếng súng của Đinh Phụng Tiến (Kỳ 01)



Nói tới thần chết, đa số người ta chỉ nghĩ tới chuyện phải đối mặt với sự thực bất biến này khi con người bước tới tuổi già nào đó. Nhưng với những người sinh ra, lớn lên trước biến cố 30 tháng 4-1975, dù không ở trong quân đội hay, không là công chức,… thì, chiến tranh dù ở góc độ nào, cũng là một ám ảnh thường trực về cái chết!

Cái chết không chỉ khuấy động đời sống hàng ngày của con người mà, nó còn xâm lấn vào cả giấc mơ. Thậm chí tạo nên những con người mang bệnh tâm thần nữa.

Là một nhà văn, đồng thời cũng là một người lính thuộc quân lực VNCH cũ, tôi không biết Đinh Phụng Tiến nhìn chiến tranh 20 năm ở miền Nam, thế nào? Chỉ biết, dù những sáng tác được ông viết trước tháng 4-75 hay những truyện viết ở xứ người, sau nhiều năm tù cải tạo, thì, chiến tranh vẫn mang bộ mặt đầy thương tích, chia lìa, tàn khốc của nó.

Ngay với “Tro tàn” (ấn hành đầu năm 2019 tại Hoa kỳ), của họ Đinh, vốn là truyện dài đăng từng kỳ trên một nhật báo ở Saigòn, khoảng năm 1972 mà, bản thảo mới tìm lại được, sau khi cắt bỏ những phần dông dài, do nhu cầu cung ứng bài viết hàng ngày, cũng là một truyện mà, thảm kịch chiến tranh đã có mặt ngay tự những dòng chữ thứ nhất.

Khác chăng, ở “Tro tàn” nhân vật chính xưng “tôi” là một người nữ. Sự kiện một nhà văn thuộc nam giới, nhập vai người nữ trong văn xuôi ở miền Nam trước đây, không phải là điều gì mới mẻ. Nhưng, cách gì thì đó cũng là một thử thách mà, phần bất trắc rất lớn.

Tôi muốn nói, nếu nhà văn đó, không vượt qua được ngọn núi tâm lý phức tạp, phản ứng thường khi mâu thuẫn, không theo một tiến trình hợp lý, cố định của đa số người nữ thì, thất bại là sợi giây chão cột tay nhà văn ấy, với tiếng cười nhạo báng của thần may mắn, không chút khoan nhượng.

Với tôi, Đinh Phụng Tiến tuy viết không nhiều, nhưng qua những tác phẩm đã được xuất bản của ông, cho thấy, với óc nhận xét tinh tế, nhậy cảm ở những trạng huống tâm lý phức tạp, ngoắt nghéo của nữ giới, luôn cả với những hành vi, cử chỉ nhỏ nhặt nhất của người nữ, của họ Đinh, đã giúp ông thành toàn được nhân vật chính xưng “tôi”; như thể đó là một nhân vật sống thật ở ngoài đời, hiện thân trong “Tro tàn” vậy.

Ghi nhận đầu tiên của tôi với “Tro Tàn” bắt đầu bằng bà Loan, nhân vật nữ chính, tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam, ở hạn tuổi còn thanh xuân, nhưng đã sớm chít khăn tang khi người bạn đời mà, bà rất thương yêu, trân trọng, là một sĩ quan từ trước khi hiệp định Geneva qua đời, để rồi hai mươi năm sau, người con trai lớn của bà, cũng đã tử trận trong chiến trận ở miền Nam.

Trong bài “Thay lời tựa” trước khi bước vào truyện, tác giả nhấn mạnh:

“…Nhân thể có những dòng chữ “thay cho lời tựa” này, cũng xin thưa thêm: Câu chuyện được kể hoàn toan do hư cấu nhưng có ‘bám’ vào không gian và thời gian có thật. Do vậy, độc giả tùy theo mỗi người, có thể coi như câu chuyện hư cấu hay chuyện có thật. Tác giả viết xong, độc giả là người viết lại lần thứ hai, tùy theo kinh nghiệm sống của mỗi người.

“Tuy nhiên, nhìn vào bối cảnh miền Nam lúc bấy giờ, từ 1970 đến 1972, có nhiều người như ông P. (một nhân vật trong truyện này) tin rằng nam Việt Nam không thể bị bỏ rơi. Một số rất ít như tướng X (một nhân vật khác trong truyện)  nghĩ có thể bị đồng minh bỏ ra đi vì họ đã đạt được mục đích. Trong khi ấy, ông chồng bà Diễm (nhân vật khác nữa trong truyện) tin rằng người Việt Nam đã hy sinh mạng sống của mình, cho các nước khác trên thế giới yên bình. Vì cuộc chiến tranh giữa hai ý thức hệ nếu không nổ ra ở Việt Nam thì sẽ ở nơi khác. Và ông còn đi xa hơn, là sau này khi có hòa bình ở Việt Nam, ông sẽ đi đòi nợ khắp thế giới…”“TT”, tr. 12, 13

Lời nói đầu của tác giả đã sớm hé lộ cho thấy ngay từ đầu thập niên 1970, người miền Nam, tùy theo viễn kiến của mỗi cá nhân mà, có những kết luận riêng cho mình. Mặc dù, đa số người dân thường bày tỏ lòng bi quan về tình hình chính trị miền Nam, trước khi biến cố 30 tháng 41975 xẩy ra, dẫn tới sự bức tử không thể đau đớn hơn của cả một vùng đất, một thể chế tương đối tự do và dân chủ tính tới hôm nay.

Với tôi, truyện dài “Tro tàn” là một chuyện viết về chiến tranh hiếm hoi, tương đối im, vắng tiếng súng. Người đọc không gặp lại những cuộc đàm thoại kiểu “Đại Bàng gọi Chim Ưng” hay, “Thanh Thúy gọi Minh Hiếu”… vang lên giữa tiếng đạn nổ xé trời hoặc tiếng hô “xung phong” người đọc thường gặp trong những truyện, phóng sự, bút ký về chiến tranh. Mà toàn chuyện, cho đến dòng chữ cuối cùng chỉ là những khoảng lặng. Ngọn lửa tuyệt vọng thắp lên trong cái khoảng lặng chập chờn tử sinh đó, có chăng là nước mắt và tiếng nấc nghẹn đòi thấy mặt chồng, con trong những chiếc quan tài bọc thép và quốc kỳ phủ trên.

Nhưng chính khoảng lặng hay sự im, vắng kia, lại khiến cho bi kịch của chiến tranh tăng cường độ. Nó không rầm rộ, không ầm ầm đạn pháo, nhưng vì thế mà người đọc lại dễ dàng nghe được bước đi, tiếng thở dài nén xuống của thần chết.

Khởi đầu “Tro Tàn” (TT) họ Đinh đã vẽ lại lộ trình bất hạnh của nhân vật nữ chính, tuyệt vọng, thất thần trên sinh lộ.

 Với tôi, lộ trình đó, cũng chính là lộ trình tuyệt vọng, tìm lại cái tôi thất lạc  chính mình của một nạn nhân cuộc chiến miền Nam - - Đại diện hay, tiêu biểu cho một người vợ rồi một người mẹ nổi chìm trong chiến sự đi tìm chồng, rồi con và, chúng ta phải hiểu, người phụ nữ Việt Nam đó, cũng đi tìm chính mình trong cuộc loạn lạc giữa chiến tranh, mà rốt ráo, điều bà có được, chỉ là tấm thẻ bài ghi tên con bà, số quân và, loại máu…

Ngay những dòng chữ đầu tiên của “Tro tàn”, họ Đinh đã giới thiệu nhân vật nữ chính của ông đã sớm nặng nhọc na trên đôi vai ốm o của một nhà giáo lạc lõng, cô độc như sau:

“…Khởi hành từ Tân Sơn Nhất lúc ba giờ chiều và bây giờ tôi có mặt ở Ban Mê Thuột, nơi tôi mới tới lần đầu, không khỏi làm tôi bỡ ngỡ. Tôi nghĩ nếu không lợi dụng những ngày bãi trường, chắc chẳng bao giờ tôi có thể rời khỏi nhà lâu như thế. Ngày xưa, mỗi lần đi thăm chồng ở những nơi xa, tôi thường mang tâm trạng của người đàn bà với những háo hức, với những hân hoan triền miên. Bây giờ đi thăm con, tôi mang tâm trạng xót xa của người me. Cảm giác ấy cho tôi bứt rứt khôn nguôi. Hạo viết thư về nói với tôi, má đừng lên thăm con vì ở những nơi này không thích hợp với má, con có thể tự lo liệu lấy được. Tôi trả lời con tôi rằng, thế nào tôi cũng lên thăm nó vào dịp hè. Thời gian Hạo xa nhà, hai đứa em của Hạo thường nhắc tên anh, mỗi ngày. Hạo là con trai lớn của tôi. Đầu năm trước, Hạo nhận lệnh nhập ngũ. Sau khi mãn khóa ở trường bộ binh, Hạo được bổ nhiệm đi xa. Sau biến cố tết Mậu Thân năm ấy, tất cả thanh niên trai tráng lên đường theo lệnh tổng động viên…” (TT trang 16)

(Còn tiếp một kỳ)  
DTL.   

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
31 Tháng Bảy 20209:56 SA(Xem: 1785)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
11 Tháng Bảy 202012:00 SA(Xem: 15016)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
06 Tháng Bảy 202012:00 SA(Xem: 9086)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
06 Tháng Sáu 20203:30 CH(Xem: 364)
Trần Thanh Hiệp ghi nhận rằng “lịch sử” thơ Tự Do ở Việt Nam, đã chào đời khoảng cuối thập niên 1920, đầu thập niên 1930.
11 Tháng Ba 202012:00 SA(Xem: 6398)
họ không chỉ là những viên gạch lót đường mà họ còn là những con én lẻ loi, tin rằng trong hoàn cảnh nào thì, mùa xuân rồi cũng sẽ tới.
28 Tháng Giêng 202012:00 SA(Xem: 16915)
Với tiêu chí tự đặt cho mình: “Nhạc phải cho hay, lời phải cho đẹp và ý nghĩa;” Từ Công Phụng đã đem đến cho giới thưởng ngoạn những tình khúc sang cả, mượt mà từ nhạc tới lời.
27 Tháng Giêng 202012:00 SA(Xem: 7623)
Nhân cách kẻ sĩ miền Nam của nhà văn Bình Nguyên Lộc, phần nào rửa được những vết nhơ của thiểu số người cầm bút miền Nam, ngay sau biến cố tháng 4-1975
10 Tháng Giêng 202012:00 SA(Xem: 30932)
Mặc dù, mỗi chúng ta, hằng ngày, bất cứ lúc nào, ở đâu, cũng có thể gọi được, tự làm lấy cho mình một ly cà phê sữa đá. Chỉ riêng Anh thì không. Chẳng bao giờ, chẳng bao giờ, nữa!
01 Tháng Giêng 202012:00 SA(Xem: 8148)
Mùa xuân đồng nghĩa với sự hồi sinh của tất cả mọi đọt, mầm. Từ đó, tin yêu, hy vọng lấp lánh khắp cùng trời đất.
30 Tháng Mười Hai 201912:00 SA(Xem: 13615)
Dù bây giờ, Việt Dzũng không còn nữa, nhưng những đóng góp, những đầu tư của Việt Dzũng cho tự do, nhân bản và tình người, sẽ mãi còn là những ngọn lửa ở được với mai sau.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 1784)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
(Xem: 15016)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
(Xem: 9086)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
(Xem: 364)
Trần Thanh Hiệp ghi nhận rằng “lịch sử” thơ Tự Do ở Việt Nam, đã chào đời khoảng cuối thập niên 1920, đầu thập niên 1930.
(Xem: 6398)
họ không chỉ là những viên gạch lót đường mà họ còn là những con én lẻ loi, tin rằng trong hoàn cảnh nào thì, mùa xuân rồi cũng sẽ tới.
(Xem: 1242)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 109)
Hôm 13-8-2016, Du Tử Lê từ Mỹ trở về Huế, xứ sở mà nhà thơ đã có dịp nhiều lần ghé đến trong hàng chục năm trước.
(Xem: 2786)
Hiếm có cây bút nào sung mãn như Du Tử Lê khi ở tuổi 75 ông vẫn bền bỉ viết, viết và viết. Khảo cứu, phê bình, tiểu luận, bút ký... và đương nhiên thơ, bởi đó là ký hiệu nhận biết ông - một nhà thơ.
(Xem: 2959)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 239)
Khi ông thành danh thì tôi mới chỉ là đứa trẻ sơ sinh.
(Xem: 11781)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 1149)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 2251)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 2665)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 2607)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 22476)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 16954)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 14676)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 17934)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 15898)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 14462)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 12272)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 11213)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 11327)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 10559)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 10257)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 17000)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 23811)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 28844)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 20342)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 21630)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 25436)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 24274)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 20488)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,618,467