NGUYỄN TƯỜNG - Du Tử Lê, Chúng Ta, Những Con Đường

04 Tháng Sáu 201912:26 CH(Xem: 3027)
NGUYỄN TƯỜNG - Du Tử Lê, Chúng Ta, Những Con Đường



Vào khoảng này năm ngoái, tuyển thơ Khúc Thụy Du của Du Tử Lê xuất bản trong nước (Phanbook & NXB Hội nhà văn ấn hành), người đọc mê thơ Sài Gòn trước 1975 được hạnh ngộ một giọng điệu, đúng hơn, một cốt cách thi sĩ đã thân quen, tưởng khó gặp lại.

Và sau cuộc hội ngộ không ít hân hoan lẫn ngậm ngùi ấy, thì Chúng Ta, Những Con Đường (Phanbook & NXB Đà Nẵng vừa chính thức ấn hành) là câu chuyện mới, vẫn với giọng điệu từ tốn, khắc khoải của một người Sài Gòn ly hương, một hiện thân Sài Gòn gần gũi ở nơi đất khách…

Như nhan đề tập thơ, “Những Con Đường” gợi lên ngay những biểu trưng của sự chọn lựa. Có lẽ chọn lựa là vấn đề lớn của một thế hệ thị dân Sài Gòn nói riêng, trí thức miền Nam nói chung trước những biến cố, đổ vỡ, thách đố từ lịch sử.

ChungTaNhungConDuong

Đã có một khoảng lùi để nhìn về những con đường với một nhãn quan bao dung và nhân bản. Thi ca Du Tử Lê vẫn chọn “con đường” giãi bày những thao thức bằng một thứ ngôn từ day dứt nhưng không buông rời mỹ cảm lãng mạn chủ nghĩa.

Vẫn sự chăm chút cho nhạc tính từng cú pháp, dù ẩn sâu trong thi pháp là dấu chỉ của rạc rời hoài niệm, thổn thức truy vấn.

Biết bao tan rã và mất mát đã xảy ra trên đường bay của bầy thiên di mãi vỗ cánh trong tâm hồn thi sĩ, sau cánh rừng bốc cháy. Chọn đường bay đã khó (vì đường bay, đâu chỉ giản đơn là cần chân trời, như một câu thơ nào đó!), mà sẽ còn là chọn lựa lẽ sống ở cuối cuộc viễn hành định mệnh.

bỗng chai sượng thấy hình ai ở đó

lược, gương xưa thức dậy mối nghi ngờ

ta mất tích giữa đường ngôi thứ nhất

rẽ bên nào cũng chỉ lấp chôn nhau

(bài nắng, mưa kế tiếp,)

Sự đồng vọng của ký ức nơi chân trời, những phương hướng mờ tỏ chập chờn, có khi xao xác như phủ lên cả một hiện thực khắc khoải của phận lưu đày:


ngọn gió từ hướng đông

thổi tấm lòng bất trắc /.

ngọn gió từ hướng bắc

thổi buồn về tây nam /.

trái tim ta như rừng!

chẳng gió nào thổi nữa.

(Phương hướng)

Thế rồi thế giới tàn nghiệt, vẫn bảo tồn những chốn rất mực riêng tư cho thi ca nương náu. Mà đâu chỉ nương náu. Thi ca còn trổ ra những bóng râm tươi mát, ủi an loài chim thiên di trú ngụ sau những sải cánh tả tơi dặm trường.

Thơ ông như loài thiên di hát về đường bay sinh tử ly hương đã qua, về những cái chết thảng thốt giữa không trung trên hành trình tìm nắng ấm và cả bóng hình lung linh trong niềm tín thác sẽ mang theo về cõi thiên thu… Bài thơ viết cho bè bạn, mỗi câu bảy chữ có tựa "Nhìn Nhau Chợt Thấy Ra Sông, Núi", gợi cái không khí ngang tàng sót lại từ khí chất Đường thi, hài hước đó, mà đau đời đó. Cái sự kiêu bạc của người thiếu quê hương nhìn về núi sông đất mẹ xưa, có lẽ cũng vậy.

trong mắt bay nay vàng kỷ niệm

tao đầy gân máu nhớ quê hương

đêm đêm ác mộng còn truy kích

lạnh cẳng tao hầm nhất Biển Đông.

tụi bay muốn sống? – quên cho lẹ

mũ đỏ, đen gì… cũng đã xong

tao cam phận kiếm tô canh cặn

bay rồi cũng thế! – liệu nghe con.

sa trường mất xác. giờ đâu khác?

xương bỏ quê người, cỏ cũng chê.

Độc giả cũng sẽ gặp cái kiểu khinh bạc… rơi nước mắt ấy trong bài "Thơ Ở Những Người Không Tuổi Trẻ":


chúng tôi lớn: nứt xương rồng, sa mạc

tìm văn chương làm hố nấp tâm hồn!

chữ với nghĩa có đâu là lối thoát

dăm đường dao, nhát cọ cũng hư, không /.

Quê hương, trong hình hài một thế hệ (và nhiều thế hệ, không chừng!) từng được đan bện bằng những sợi dây giới tuyến. Nhưng quê hương cũng đủ rộng để tiêu hủy những làn ranh ấy bằng cách nuôi dưỡng trong những hồn quen mất mát một thứ tình tự nhân văn; làm nên cuộc quy hồi đớn đau mà lộng lẫy trong tâm tưởng.

Và, ở thi phẩm mới này, lững thững trở về một ông Du Tử Lê quen thuộc, gừng càng già càng cay trong những câu thơ tình. Thơ tình của bây giờ chỉ dành cho một bóng hình gần như phổ quát, là dấu chỉ tri âm mà trời sai xuống đời ông để truyền trao cho hồn thơ ông một mệnh lệnh phảng phất hư vô. Lại là một “con đường” khác, mà ông tín thác, lúc này, tuổi này:

chiều-tôi ngược dốc đời thơm kỷ niệm.

người hiện ra, thay mẹ bón tôi, vui.

vai thiên sứ, gánh đời ai vụn, nát (?)

tôi trong thơ, thổn thức những đêm, ngời.

Một dấu nối lặng lẽ với hôm qua, Sài Gòn, khi ta gặp lại một người quen cũ, đã lâu, trong câu chuyện mới.

Du Tử Lê, ông vẫn làm thơ, sống thơ.

Nguyễn Tường

(Theo: Người Đô Thị số tháng 5/2019)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
19 Tháng Năm 202212:00 SA(Xem: 7091)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
23 Tháng Tư 20226:07 SA(Xem: 4470)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
02 Tháng Tư 20227:37 SA(Xem: 307)
Du Tử Lê là Thi Sĩ Một Đời. Thi Sĩ Viết Hoa, tôi viết và biết về thi sĩ như thế. Ông không chỉ làm thơ. Ông sống với thơ. Sống bằng thơ. Thơ với ông là một.
03 Tháng Giêng 20225:50 SA(Xem: 3318)
trong biết bao nhiêu lần âm thầm nói lời chia biệt từng thân thương, gia đình, bằng hữu,… lần này là thật.
13 Tháng Mười Hai 20212:57 CH(Xem: 3026)
Tôi đã thảng thốt khi nghe tin Du Tử Lê qua đời, từ cú điện thoại một người bạn làm thơ và làm báo.
23 Tháng Mười 202112:00 SA(Xem: 10784)
"Anh Mai Thảo có lần vừa cười vừa bảo tôi bằng một giọng điệu rất Mai Thảo rằng: 'thơ tình của hắn như thế mới là thơ tình chứ!
12 Tháng Mười 20215:38 CH(Xem: 5281)
Cách gì, thì Bố con mình cũng sẽ không đi Ambulance với nhau một lần nào nữa!
11 Tháng Mười 202110:49 SA(Xem: 865)
Hai năm rồi, kể từ ngày bà viết lên hai chữ “về trời” để báo với cỏ cây, nhân thế, rằng, ông đã tạm biệt chỗ “nhân gian không thể hiểu,”
11 Tháng Mười 202110:18 SA(Xem: 698)
Việc gì em phải khóc than?/ Hồi chuông/ Tiếng mõ/ Hương trầm thoảng bay…
23 Tháng Sáu 202112:00 SA(Xem: 13792)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972. Bạn tôi đem anh về
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 30357)
Bài thơ đầu tiên (?) của Tô Thùy Yên được giới thiệu trên Sáng Tạo, gây tiếng vang lớn và, dư âm của nó, kéo dài nhiều năm sau, là “Cánh đồng con ngựa chuyến tàu” viết tháng 4 năm 1956.
(Xem: 78)
Nhưng tôi vẫn yêu (yêu lắm,) việc làm của bạn. Bởi vì, với tôi, tự thân đời sống bạn tôi, đã là một trường khúc
(Xem: 11976)
Hay ước nguyện cuối cùng trước khi nhắm mắt, không chỉ của giới trẻ mà, của rất nhiều văn nghệ sĩ thời đó là, một lần được đứng dưới những ngọn đèn vàng của ga Lyon!
(Xem: 13636)
Trước khi theo đơn vị dư cư vào miền Nam, năm 1954, nhà văn Văn Quang bị động viên khóa 4 trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức.
(Xem: 465)
ông được trao huy chương vàng cuộc triển lãm hội họa, do cơ quan Giáo Dục, Khoa Học và Văn Hóa UNESCO, thuộc tổ chức Liên Hiệp Quốc tổ chức tại Roma năm 1967.
(Xem: 7091)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
(Xem: 4470)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 307)
Du Tử Lê là Thi Sĩ Một Đời. Thi Sĩ Viết Hoa, tôi viết và biết về thi sĩ như thế. Ông không chỉ làm thơ. Ông sống với thơ. Sống bằng thơ. Thơ với ông là một.
(Xem: 3318)
trong biết bao nhiêu lần âm thầm nói lời chia biệt từng thân thương, gia đình, bằng hữu,… lần này là thật.
(Xem: 3026)
Tôi đã thảng thốt khi nghe tin Du Tử Lê qua đời, từ cú điện thoại một người bạn làm thơ và làm báo.
(Xem: 14520)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 4043)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 4447)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 4969)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5036)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 25238)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 19436)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 16980)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 20409)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 18187)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 16851)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 14387)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 13489)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 13638)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 12634)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 12179)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 19300)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 26498)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 31276)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 22532)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 24606)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 27491)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 26920)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 22626)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,319,686,071,855,368,569