PHẠM PHÚ THIỆN GIAO - Từ những lần cà phê với Du Tử Lê

30 Tháng Mười 201910:04 SA(Xem: 4879)
PHẠM PHÚ THIỆN GIAO - Từ những lần cà phê với Du Tử Lê

Có lần tôi nói với một người bạn, “giới thi sĩ, những thi sĩ “thứ thiệt”, là người sướng nhất.” Bạn hỏi “tại sao?” Tôi trả lời: “Vì họ không giống chúng ta.”

Chúng ta là ai? Là những người “bình thường”, sống cuộc sống “bình thường,” giữa dằng xé của cơm – áo – gạo – tiền (bình thường thôi!), của âu lo, của khắc khoải; và của cả những khoảnh khắc hạnh phúc cũng rất đỗi… bình thường.


ThienGiao_2013
Chú Lê và Thiện Giao - 2013 (Hình TP)



Thi sĩ họ khác. Họ sống trong thế giới khác, rất riêng. Họ cũng có thể đối mặt với tất cả mọi âu lo và hạnh phúc như người bình thường chúng ta.

Nhưng họ nhận thức mọi điều ấy ở một thái độ khác. Có một cái gì như trực giác và bản năng. Hành xử qua trực giác hay bản năng là khuynh hướng của người tự do. Với thi sĩ, càng tự do tác phẩm càng lớn; có khi đủ lớn để ảnh hưởng cả một xã hội; và không hiếm khi lại là lời tiên tri cho cả dân tộc trên nhiều phương diện ở một thời điểm rất xa về sau, thường được chứng nghiệm qua các biến cố lớn.

Người tự do là người sướng nhất! Trong số này, phải kể đến Du Tử Lê, và phải nhìn vào tác phẩm của ông.

***

Tôi có một hân hạnh, là được Du Tử Lê “ghé mắt” vào ngay từ bài báo đầu tiên tôi viết trong đời.

Đó là bài viết về hoàn cảnh một phụ nữ trong những giờ phút đầu tiên sau khi chồng mình, một H.O., bị cảnh sát và FBI đến bắt tại nhà với cáo buộc từng tham gia hành hung bạn tù lúc còn ở trại cải tạo tại Việt Nam. Bài báo được in ra, tòa soạn Người Việt nhận vô số thư, email, và điện thoại gọi vào. Không ai chê bài báo, nhưng độc giả chia làm hai. Bên bênh, bên chống.

Rất nhiều người đến tòa soạn để bày tỏ ý kiến mình. Trong số này có một người đến với một mục đích khác: Để xem “ông Thiện Giao” nhìn ra sao. Theo lời kể của bà Du Tử Lê sau này: “Đọc bài báo tưởng già lắm chứ sao Thiện Giao… trẻ thế.”

Từ chỗ “ghé mắt” như thế, Du Tử Lê bắt đầu dành cho tôi biệt nhãn và biệt đãi. Trong nhiều điều ông dành cho tôi, vẫn thích nhất là thi thoảng đi uống cà phê với ông.

Tôi hay ngồi cà phê một mình, thói quen có từ khi làm báo. Nghề làm báo gần như đối chọi với cái tự do của người làm thơ. Có quá nhiều nguyên tắc phải tuân thủ, về mặt lý trí. Bước ra khỏi tòa soạn sau một ngày làm việc chỉ thích được ngồi một mình. Có lẽ là nhu cầu được tự do – một thứ bản năng.

Ngồi với Du Tử Lê thì cũng gần như ngồi một mình. Vì ông ít nói, thỉnh thoảng hỏi vài câu, rồi ông cười cười; bắt chân chữ ngũ, nhìn bâng quơ ra đường.

Ông người nhỏ thó. Tuổi càng lớn thì hình hài càng rút lại. Những hôm trời California trở lạnh, thu người lại, ngồi vắt chân chữ ngũ, trông ông lại càng nhỏ hơn. Du Tử Lê chỉ chọn những quán vắng khách. Đó lại là “gu” của tôi. (Little Saigon có quá nhiều những quán cà phê mà cứ bước chân vào là gặp người quen. Nghe toàn những chuyện… bình thường, rất mệt). Ngồi với Du Tử Lê thì cảm giác gần như tự do tuyệt đối!

Bao nhiêu biệt nhãn là thế, nhưng cũng có lần ông bực mình tôi (lần duy nhất). Tôi sẽ không kể cái bực mình ấy ra đây. Tôi muốn giữ riêng một kỷ niệm với ông – chỉ tôi và ông. Và tôi nghĩ, bên cạnh 99% chất tự do trong Du Tử Lê, hãy cho ông thỉnh thoảng trở lại 1% cái chất của người bình thường. Điều bực mình ấy có lẽ đến từ khoảnh khắc 1% còn lại. Rồi ông cũng quên nhanh. Người tự do, tự do cả với những phiền muộn.

Lần cuối cùng tôi nói chuyện với ông là cách đây gần một năm. Tôi đang sống tại Virginia. Đêm ấy tôi cùng các bạn hữu đi nghe nhạc. Chương trình có bài “Đêm Nhớ Trăng Sài Gòn.” Bỗng có người hỏi, “Đêm về theo bánh xe lăn” hay “đêm về theo vết xe lăn.” Tôi cầm điện thoại, gọi cho bà Du Tử Lê, xin nói chuyện với ông Du Tử Lê. Nhận được điện thoại tôi ông vui lắm. Rồi ông trả lời, “cả hai.”

***

Trong một bài viết lâu lắm rồi, tôi có nói với ông, rằng, “với thơ, tôi là người ngoại đạo.”

Nay ông đã ra đi; tôi không kịp nói với ông một “tin vui”. Tôi đã mon men đi vào “đạo thơ”, trong tư cách người thưởng ngoạn. Du Tử Lê và một vài tác phẩm của ông trong số các tác giả và tác phẩm đưa tôi đến gần với Thơ hơn. Tôi không phải người duy nhất. Tôi biết có rất nhiều người “chịu ơn” Du Tử Lê như thế.

Tôi thích hình dung thế này: Không nhất thiết Du Tử Lê đã chọn làm thơ. Chính thơ, chọn Du Tử Lê. Đó là nghiệp của người thi sĩ. Rồi ông mang những tác phẩm đẹp đến cho người “bình thường” thưởng thức; tạo nên duyên lành trong cộng nghiệp giữa ông và chúng ta.

Không nhất thiết phải đau buồn trước sự ra đi của ông. Mà hãy vinh danh ông, cùng cuộc đời đồ sộ những tác phẩm đã được dâng hiến cho cuộc đời này.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
31 Tháng Mười Hai 202310:10 SA(Xem: 323)
Nói một cách dễ hiểu hơn, thơ ông phù hợp với kích cỡ tôi, kích cỡ tâm hồn tôi, phù hợp với khả năng lãnh nhận, thu vào của tôi, và trong con mắt thẩm mỹ tôi,
07 Tháng Mười Một 20233:47 CH(Xem: 655)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972.
19 Tháng Mười 20231:33 CH(Xem: 885)
Anh chưa đến hay anh không đến?!
05 Tháng Mười 202312:00 SA(Xem: 22170)
Giờ đây tất cả mọi danh xưng: Nhà văn. Thi sĩ. Đại thi hào. Thi bá…với con, với mẹ, với gia đình nhỏ của mình đều vô nghĩa. 3 chữ DU-TỬ-LÊ chả có mảy may giá trị, nếu nó không đứng sau cụm từ “Người đã thoát bệnh ung thư”.
02 Tháng Chín 202312:00 SA(Xem: 13709)
Nấu cơm là công việc duy nhất trong ngày có liên quan đến cộng đồng gia đình, mà, gần đây Bố đã được miễn, vì cả nhà cứ bị ăn cơm sống hoài.
23 Tháng Sáu 202310:46 SA(Xem: 1029)
Luận văn Thạc Sĩ/ Chuyên ngành: Văn học Việt Nam của Vũ Thị Lê Duyên
04 Tháng Sáu 20232:03 CH(Xem: 1229)
Du Tử Lê nổi tiếng nhất với tư cách một thi sĩ.
30 Tháng Năm 20235:35 SA(Xem: 6506)
Hôm nay, một sáng nắng ấm, trời thu, Nam California, chúng tôi ngậm ngùi đưa tiễn một Nhà thơ.
10 Tháng Năm 20239:33 SA(Xem: 6372)
Sáng thứ tư 9/10/2019, thấy cái post của Hạnh Tuyền: “Ông ngoại đã lên trời”.
27 Tháng Tư 202312:00 SA(Xem: 11313)
Du Tử Lê, quả nhiên vẫn là một nhà thơ hiếm hoi. Anh vẫn một mình một cõi. Đó là một điều đặc biệt. Và đối với một thi sĩ, thì đó là một sự thành công.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 16545)
Ông là một nhà văn nổi tiếng của miền Nam.
(Xem: 11863)
Từ hồi nào giờ, giới sinh hoạt văn học, nghệ thuật thường tập trung tại thủ đô hay những thành phố lớn. Chọn lựa mặc nhiên này, cũng được ghi nhận tại Saigòn, thời điểm từ 1954 tới 1975.
(Xem: 18622)
Với cá nhân tôi, tác giả tập truyện “Thần Tháp Rùa, nhà văn Vũ Khắc Khoan là một trong những nhà văn lớn của 20 năm văn học miền Nam;
(Xem: 8847)
Để khuây khỏa nỗi buồn của cảnh đời tỵ nạn, nhạc sĩ Đan Thọ đã học cách hòa âm nhạc bằng máy computer.
(Xem: 7849)
Mới đây, có người hỏi tôi, nếu không có “mắt xanh” Mai Thảo, liệu hôm nay chúng ta có Dương Nghiễm Mậu?
(Xem: 323)
Nói một cách dễ hiểu hơn, thơ ông phù hợp với kích cỡ tôi, kích cỡ tâm hồn tôi, phù hợp với khả năng lãnh nhận, thu vào của tôi, và trong con mắt thẩm mỹ tôi,
(Xem: 655)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972.
(Xem: 885)
Anh chưa đến hay anh không đến?!
(Xem: 22170)
Giờ đây tất cả mọi danh xưng: Nhà văn. Thi sĩ. Đại thi hào. Thi bá…với con, với mẹ, với gia đình nhỏ của mình đều vô nghĩa. 3 chữ DU-TỬ-LÊ chả có mảy may giá trị, nếu nó không đứng sau cụm từ “Người đã thoát bệnh ung thư”.
(Xem: 13709)
Nấu cơm là công việc duy nhất trong ngày có liên quan đến cộng đồng gia đình, mà, gần đây Bố đã được miễn, vì cả nhà cứ bị ăn cơm sống hoài.
(Xem: 18896)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 7605)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 8478)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 8194)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 10714)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 30359)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 20571)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 25115)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 22637)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 21375)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 19420)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 17744)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 18948)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 16634)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 15834)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 24120)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 31546)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 34653)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,