VĨNH THÔNG - Bàng Bạc Phía Đầu Sông

15 Tháng Mười Hai 20201:05 CH(Xem: 171)
VĨNH THÔNG - Bàng Bạc Phía Đầu Sông

 

Có phải đam mê câu thơ nổi tiếng của Phạm Thiên Thư “Sông này chảy một dòng thôi/ Mây đầu sông thẫm tóc người cuối sông” mà tôi cứ tất tả lên đường, mê mải tìm kiếm những dòng sông phiêu bạt chốn xa xăm. Những nơi đó con người sống như sông, bao dung ôm nước không khen chê hay chọn lựa, và khát khao lãng du với hành trình vô định… Bao miền sông dịu vợi và thầm lặng chảy qua ký ức của tôi, sẽ không thể không có một Tân Châu, mỏm biên giới cô độc cuối đất cùng trời mà cứ bâng khuâng gieo niềm hoài nhớ vào một góc lòng người xa lạ. 

Đó là những ngày cuối năm, Tây Nam chỉ hơi se lạnh, chúng tôi thực hiện một chuyến điền dã về thị xã biên giới Tân Châu, tỉnh An Giang. Tân Châu nằm giữa hai dòng sông Tiền và sông Hậu, sông Hậu giáp với thành phố Châu Đốc, sông Tiền giáp với tỉnh Đồng Tháp. Từ Châu Đốc sang Tân Châu phải qua phà Châu Giang. Đứng trên phà từ từ xa bờ, con sóng quấn mình theo sau, ai không khỏi cảm thấy tâm hồn trải rộng ra cùng sông nước. Đằng xa giữa dòng là những cánh lục bình xanh biếc trôi lững lờ, xuồng ghe di chuyển rộn ràng, những hình ảnh đó ghi dấu về một miền quê thanh bình trong lòng những ai lần đầu đặt chân đến.

Trong nay mai, chiếc cầu hiện đại sẽ hoàn thành nối đôi bờ sông Hậu. Không chỉ Tân Châu mà khắp đồng bằng, những chiếc cầu dần được phủ khắp, đẩy hình bóng chuyến phà lùi vào dĩ vãng. Giao thông thuận tiện hơn, nhưng đồng thời ta cũng mất đi một nét văn hóa dễ thương của miền Tây: văn hóa qua phà. Rồi đây, mấy ai nhớ rằng người miền Tây gọi phà là “bắc” bắt nguồn từ chữ “bac” trong tiếng Pháp thời Nam Kỳ là thuộc địa. Tìm đâu hình ảnh đợi phà, để hỏi han nhau, để tình cờ gặp người quen, để mua giúp bà cụ bán xôi hay chị bán đậu phộng… để người với người gắn kết nhau hơn.

Theo tỉnh lộ 953 từ phà Châu Giang đến trung tâm thị xã Tân Châu dài 17 km. Không khí trong lành, làng mạc yên bình, những cánh đồng vàng màu lúa chín đang đợi ngày thu hoạch… là những lời chào mời đầu tiên mà Tân Châu dành cho chúng tôi. Trái với khung cảnh đó, càng gần về trung tâm thị xã, phố phường càng sầm uất. Ngôi chợ mới xây dựng khang trang, sung túc, bắt nhịp với cuộc sống hiện đại mà đô thị trẻ đang chuyển động. Thị xã nổi tiếng với bờ kè ven sông Tiền ôm một đường cong mềm mại đầy quyến rũ mà ai đến Tân Châu đều phải dừng chân nơi nầy. Gió từ bờ sông thổi vào lồng lộng, làm mát lòng du khách đường xa, đánh tan sự oi bức sau thời gian ruổi rong trên đường đầy nắng. 

Tân Châu và Châu Đốc xét ra hữu duyên. Khi người Chăm phiêu bạt đến đây, họ đồng thời gọi Mort Chruk (nghĩa là mõm heo) chỉ làng Chăm của mình và cho cả vùng đất đối diện bên kia sông, mà nay là làng Chăm Châu Giang và thành phố Châu Đốc. Mort Chruk bắt nguồn từ Châu Giang rồi bị “đồng hóa” cho Châu Đốc, hay ngược lại? Dẫu sao, chúng vẫn hữu duyên khi cùng mang một cái tên! 

Năm 1757, đất Tầm Phong Long được vua Chân Lạp là Nặc Tôn dâng cho chúa Nguyễn Phước Khoát - mốc cuối cùng trong cuộc Nam tiến trường kỳ của dân tộc Việt, phần lớn Tầm Phong Long là An Giang ngày nay. Tướng Nguyễn Cư Trinh lập ba đạo binh Châu Đốc, Tân Châu và Đông Khẩu. Tân Châu đạo ban đầu đặt tại cù lao Giêng (Chợ Mới, An Giang) sau dời lên Tân Châu, đối diện Châu Đốc đạo bên kia sông - một lần nữa hữu duyên.

Đôi “tình nhân” ấy lại hữu duyên trong bảo vệ Tổ quốc. Bao lần giặc Xiêm xâm lược biên thùy, Châu Đốc là địa điểm trọng yếu mà ta và địch đều quyết giành kiểm soát. Nhằm giúp quân ta thuận tiện tiếp ứng khi khẩn cấp, năm 1843 vua Thiệu Trị cho đào kinh nối Châu Đốc với Tân Châu, dưới sự chỉ huy của Tuần phủ Nguyễn Tri Phương và Đốc bộ Nguyễn Công Nhàn. Kinh ban đầu có tên Long An hà, sau đổi thành Vĩnh An hà, để ghi nhớ sự hợp tác của nhân dân hai tỉnh An Giang và Vĩnh Long trong quá trình đào kinh (chữ “hà” là sông, không phải tỉnh Hà Tiên như một số tài liệu viết).

Nhà văn Mai Văn Tạo - người con của quê hương An Giang đã có những ánh văn đầy cảm xúc: “Kinh Vĩnh Tế như đại trường giang vượt qua ghềnh đá, rừng hoang, gò nổng vươn thẳng tới Hà Tiên. Kinh Vĩnh An nối liền sông Hậu - Sông Tiền cũng đâu phải chuyện ngẫu nhiên… Hai dòng nước Vĩnh Tế, Vĩnh An là đường giao thông cấp báo cứu nguy giữ các thành Hà Tiên, Châu Đốc với các đồn bảo Giang Thành, Lạc Quới, Tân Châu. Mồ hôi và máu của lớp lớp người xưa đã quện lại trên những bờ kinh biêng biếc, trên cánh đồng xanh um rau quả xuân hè, vàng rộm lúa thu. Có thể nào quên màu xanh cây bát ngát, màu lúa vàng xao xuyến hôm nay đã trổi dậy từ những đầm lầy hoang sơ của nột thời xa khốn khó”.

Hơn một thế kỷ rưỡi, kinh Vĩnh An làm tròn trách nhiệm của mình với Tổ quốc và nhân dân. Không chỉ cung cấp phù sa cho đồng ruộng, thuận tiện giao thương hàng hóa, kinh còn là đường thủy quan trọng về quân sự. Hiện nay đoạn đầu kinh ở trung tâm thị xã Tân Châu đã bị lấp vì ô nhiễm, bia Vĩnh An Hà ghi dấu việc đào kinh cũng bị sạt lở xuống sông Tiền và mất dấu, song hai con đường hai bên bờ kinh vẫn mang tên hai vị tướng lừng danh trong công cuộc bảo vệ và kiến thiết đất An Giang: Nguyễn Tri Phương - Nguyễn Công Nhàn.

Buổi trưa, rời trung tâm thị xã, chúng tôi vẫn tiếp tục chậm rãi theo tỉnh lộ 953, qua phà Tân An để tìm về xã biên giới Vĩnh Xương. Trên đường, những nữ sinh tan học về với cánh áo dài trong trắng tinh nghịch bay bay trong nắng nhẹ cuối năm, càng như tô đậm thêm nét thùy mỵ của vùng đất nầy. Càng về hướng Bắc, cánh đồng càng trải ra bạt ngàn, từng đàn cò đáp xuống mặt ruộng trắng một góc trời biên tái. Nước mới rút nên mặt ruộng còn đầy phù sa, những người dân đang chuẩn bị cho mùa vụ sắp tới. 

Tìm hiểu đôi nét văn hóa ở Vĩnh Xương, không thể bỏ qua chùa Bửu Sơn Kỳ Hương - một trong những điểm tựa tinh thần hiếm hoi của cư dân biên giới. Năm 1941, ông Phạm Thanh Quang - một cư sĩ đạo Bửu Sơn Kỳ Hương đến Vĩnh Xương truyền đạo và lập chùa bằng tre lá, năm 1945 chùa được mang tên Bửu Sơn Thiền Lâm tự. Ông mất năm 1947, từ đó đồ đệ là ông Trần Văn Soái (thầy Bảy) tiếp nối. Năm 2008 chùa được trùng tu khang trang như hiện nay. Chánh điện chùa thờ trần điều đắp nổi bốn chữ Hán “Bửu Sơn Kỳ Hương”, phía sau có mộ của ông Phạm Thanh Quang và ông Trần Văn Soái.

Tân Châu có đường biên giới dài hơn 6 km với tỉnh Kandal - Cambodia, thuận lợi cả đường thủy lẫn đường bộ trong phát triển kinh tế biên giới, đặc biệt là có Cửa khẩu Quốc tế Vĩnh Xương. Mặc dù, hiện nay vẫn còn tồn tại không ít khó khăn, song tin chắc rằng nay mai Vĩnh Xương sẽ được phát huy hết tiềm năng kinh tế của mình, đóng góp vào sự phát triển chung của tỉnh An Giang. Làm sao không tin điều đó khi vùng đất nầy mang tên Vĩnh Xương: mãi mãi thịnh vượng!

Sông Tiền từ xã Vĩnh Xương chảy dài xuống trung tâm thị xã Tân Châu, dù mang bộ mặt hào phóng của sông nước Tây Nam, nhưng cũng như bao con sông xa xăm cuối trời aTổ quốc - vẫn ẩn hiện nét hoang dại, bí hiểm. Chúng thôi thúc chúng tôi đi tìm! Tìm nét đẹp của sông, hay thực ra là tìm nét đẹp của người. Con sông sẽ mãi chỉ là tạo vật của tự nhiên nếu không có tính nhân sinh. “Chất người” đó làm sản phẩm đơn thuần tự nhiên khoác lên mình chiếc áo the mang tên văn hóa. Nét đẹp của miền sông Tân Châu, đâu thể thiếu những nét đẹp nhân văn mà cộng đồng dân cư lập dựng, để mỏm đất xa xôi phía đầu sông Tiền mãi neo vào lòng người niềm khắc khoải khôn nguôi.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
11 Tháng Giêng 202112:32 CH(Xem: 69)
Thuở nhỏ tôi có hai thú đam mê: câu cá và coi đá banh. Cả hai cái thú này đều do cậu tôi bày vẽ cho.
02 Tháng Giêng 202110:53 SA(Xem: 136)
Chân yếu, đi đến những nơi lạ, ông thường mang theo cây gậy
29 Tháng Mười Hai 20202:16 CH(Xem: 166)
tôi yêu lắm những hành lang. Một hành lang khách sạn chạy qua những cửa buồng đánh số
24 Tháng Mười Hai 202012:03 CH(Xem: 204)
Thuở ấy, lúc Kha lên tám tuổi, đã quá tuổi đến trường, mới khai tâm đi học;
11 Tháng Mười Hai 202011:36 SA(Xem: 261)
Sài Gòn bây giờ trở lại, thấy mình trở thành một du khách trên một xứ sở hoàn toàn lạ lẫm. Tôi thương Sài Gòn và thương cho chính mình, đã hư hao một chốn để về.
03 Tháng Mười Hai 20201:29 CH(Xem: 278)
rốt cùng thì người trở lại vô hình chung hòng cùng đi với tôi tới cuối đời lại là người đàn bà điếc
28 Tháng Mười Một 20205:49 SA(Xem: 455)
Tuổi nhỏ tôi quấn quít, líu lo bên nhà Chị nhiều hơn với Mẹ.
19 Tháng Mười Một 202010:43 SA(Xem: 374)
Ở đó có một cô gái mù từ nhỏ. Những đêm trăng hạ cô thường ra sông tắm…
14 Tháng Mười Một 20201:25 CH(Xem: 385)
Trời ơi trong ba tháng mùa Đông, ngay cả cái lưng im lặng, cái dáng rất buồn đó, chị cũng không được nhìn thấy, mặc dù nó vẫn hiện hữu. Bất giác chị ôm mặt mình nấc lên.
10 Tháng Mười Một 202012:42 CH(Xem: 343)
Tuổi biết buồn từ đó. Về sau cơn buồn vẫn đeo đẳng theo những mối tình vô vọng.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 15379)
Bây giờ đã 24 năm kể từ ngày dòng văn học nghệ thuật miền nam Việt Nam bị bức tử.
(Xem: 7849)
Những người theo dõi sinh hoạt âm nhạc ở miền Nam Việt Nam vào giữa thập niên 1960...
(Xem: 2884)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
(Xem: 15814)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
(Xem: 10305)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
(Xem: 145)
Tôi mượn câu thơ kết trong bài 'Đêm, nhớ trăng Sài Gòn' của Du Tử Lê để làm tựa cho bài viết này, bài viết về ông: Du Tử Lê - một nhà thơ có tầm ảnh hưởng lớn đối với văn chương Việt Nam.
(Xem: 561)
Tiểu luận của một học viên cao học (Giáo sư hướng dẫn:Phạm Ngọc Hiền)
(Xem: 578)
Có khi nào ông biết rằng những cuốn sách của ông luôn hiện diện trong không gian ấm áp thân thuộc của tôi?
(Xem: 521)
người buồn như thể chiều khô/ bờ im cỏ dại trời ô gió gần
(Xem: 488)
A Lê, sáng nay Sài Gòn mưa nên khá buồn, em cũng vừa đốt thêm cho anh điếu thuốc. Ngày mai ở Cali là ngày giỗ đầu, mộ anh chắc sẽ nhiều hoa và khói ấm.
(Xem: 12480)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 2006)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 2828)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 3300)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 3203)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 23089)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 17500)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 15244)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 18551)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 16458)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 15006)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 12748)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 11713)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 11785)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 11033)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 10739)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 17578)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 24511)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 29417)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 20858)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 22388)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 25905)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 24932)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 21059)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,721,034