JENNIFER NGUYỄN - Đọc bản thảo Thương Ngàn của Vĩnh Quyền

19 Tháng Mười 202210:19 SA(Xem: 321)
JENNIFER NGUYỄN - Đọc bản thảo Thương Ngàn của Vĩnh Quyền
Tôi đọc Vĩnh Quyền đến nay chừng 15 năm với năm đầu sách. Bắt đầu từ một lần về thăm nhà, vào hiệu sách gặp một cuốn mua ngay, dù chưa biết và chưa đọc tác giả này, chỉ vì tên sách gọi đúng tâm trạng tôi lúc ấy: Huế Mình. Năm sau mua được tập truyện song ngữ Sói Hoàng Hôn – The Dusk Wolf ở hội chợ sách Frankfurt với cảm giác gặp đồng hương đất khách.

Từ đó có ý tìm đọc Vĩnh Quyền trên Amazon. Đều đặn ba năm một tiểu thuyết, Mảnh Vỡ Của Mảnh Vỡ và Trong Vô Tận, cả hai nhận giải tiểu thuyết của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi nghiệm nhà văn Trần Thùy Mai có lý khi cho rằng mỗi lần ra đời một tác phẩm mới, Vĩnh Quyền lại làm ta ngạc nhiên vì sắc màu mới. Trong bài viết về văn Vĩnh Quyền đăng trên báo Lao Động cách đây mấy năm tôi đã thêm ý nhỏ: Và càng ngày càng khiến người đọc đọc chậm hơn, không phải vì khó hiểu mà để có thời gian cảm thụ cái đẹp trong ngôn ngữ tiểu thuyết của nhà văn này.

Tết vừa rồi, lang thang trên internet đọc báo xuân, gặp một trích đoạn từ tiểu thuyết đang viết của Vĩnh Quyền. Chưa tới ba nghìn chữ mà đã gặp nhiều thi ảnh và cả ký hiệu nghệ thuật khiến văn bản mở rộng đa chiều. Qua trao đổi, được biết đây có thể là cuốn tiểu thuyết trước thời kỳ 'ngủ đông', nên nhà văn chưa có ý định xuất bản, bởi còn bản thảo dang dở trên bàn viết thì còn đó cái thú chơi văn chương. Tôi ngỏ ý muốn đọc tiểu thuyết này ở dạng bản thảo. Không thấy hồi âm, rồi cuối tháng 7 nhận được bản pdf, Thương Ngàn.

Tôi không bất ngờ với một nhà văn như Vĩnh Quyền khi Thương Ngàn là một tiểu thuyết sinh thái, mảnh đất văn còn vắng lặng ở Việt Nam, bởi hơn 20 năm làm báo ông luôn có mặt tại những điểm nóng thiên tai Miền Trung-Tây Nguyên và năm năm gần đây thường xuyên vào rừng sâu chụp ảnh động vật hoang dã, mà theo chữ của ông là 'theo dấu cánh chim trời'.

Ngay trang đầu tiểu thuyết Thương Ngàn, nhà văn tự định danh thể loại bằng một trích dẫn từ Sylvia A. Earle, nhà khoa học nữ đầu tiên của Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ; được Tạp chí Time vinh danh đầu tiên (1998) danh hiệu 'Anh hùng hành tinh':

Phần còn lại của thế giới tự nhiên có thể tồn tại mà không có chúng ta, nhưng chúng ta không thể tồn tại mà không có phần còn lại của thế giới tự nhiên. (The rest of the living world can get along without us, but we can't get along without them.)

Có thể diễn dịch thế này: Không phải con người, chính thế giới tự nhiên mới là nhân vật trung tâm của câu chuyện về tồn tại hay không tồn tại.
Dù với tựa đề Thương Ngàn, tiểu thuyết mới nhất của Vĩnh Quyền đã không dừng lại ở miêu tả, bày tỏ tình yêu thiên nhiên, hoặc sử dụng thiên nhiên như sân khấu để nhân vật trung tâm là con người phô diễn, mà tiểu thuyết phát triển theo hướng chỉ ra, khơi dậy ý thức đấu tranh bảo vệ môi trường, và lên án những nguyên nhân xã hội, con người gây nên nguy cơ cho nền móng bền vững của thế giới tự nhiên.

Mỗi tiểu thuyết của Vĩnh Quyền trong vòng mươi năm trở lại ít nhiều gây ấn tượng về ý thức làm mới nghệ thuật tiểu thuyết, từ xây dựng nhân vật, ngôn ngữ, tự sự, và nổi bật với 'trò chơi' cấu trúc. Trong Trong Vô Tận nhà văn đã khai thác lối kể cùng lúc nhiều nhân vật ngôi thứ nhất, không gian chồng ghép, thời gian đảo chiều, huy động nhiều thể văn bản: tùy bút, bút ký, truyện ngắn và cả kịch bản điện ảnh. Nhờ vậy một tiểu thuyết ngắn 250 trang, câu chuyện trong 10 ngày, đã mở ra một tự sự trên 100 năm, và hơn thế, vô tận.

Đến Thương Ngàn Vĩnh Quyền cấp thêm quyền hạn cho thể loại tiểu thuyết trong dung nạp liên văn bản. Ngoài lối tự sự thông thường, chuyện còn được kể bằng những trang sử đang lưu hành trong xã hội, ghi rõ tên bộ sử, tập mấy, trang nào; bằng truyền thuyết Mùa Săn Máu của dân tộc thiểu số Katu; bằng gia phả một cô trung triều Tây Sơn; bằng công trình biên khảo bản chúc thư chữ Nôm trên đỉnh Zi'lieng-Quảng Nam; bằng phóng sự báo chí, thậm chí bằng cả thơ ca sưu tầm liên quan đến chuyện kể.

Trước câu hỏi sao lần này có những trang thiên về chi tiết và số liệu như thế trong một áng văn chương thanh thoát, phải chăng Thương Ngàn là tiểu thuyểt tư liệu - documentary fiction, Vĩnh Quyền chia sẻ:

Người đọc có quyền nghĩ vậy khi đi vào vài tuyến truyện trong Thương Ngàn, còn nhìn lại cả cuốn tiểu thuyết thì không. Chẳng hạn tôi có chương viết về công việc thực hiện một bài báo hiện trường sự kiện lở núi tại Thủy điện Rào Trăng 3 - Thừa Thiên Huế, thì không thể xem đó là văn thông tấn. Trải nghiệm làm báo có thể giúp tôi viết chương này có cảm giác thật nhưng nó vẫn phải là văn hư cấu và không nhằm đáp ứng mục đích truyền thông thời sự như nhà báo. Tái hiện một thời sự xảy ra từ vài năm trước một cách sinh động và chi tiết, tôi và tiểu thuyết của tôi hướng đến một thời sự khác: Làm sao lay động được tâm thức người đọc trước thực trạng lâm nguy của thế giới tự nhiên. Và tất cả những ngổn ngang, khô khan, đau thương trên hiện trường sông núi Rào Trăng vỡ nát bởi sự ngu dốt và lòng tham phải được chuyển hóa thành văn chương dưới ngòi bút nhà văn. Đó là thách thức dành cho tôi. Thành hay bại của Thương Ngàn là ở đó. Mà điều đó còn tùy vào bạn đọc: Chỉ dừng lại với tiểu thuyết truyền thống hay đón nhận văn chương thể nghiệm.
Jennifer Nguyễn
Frankfurt, Đức


Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
08 Tháng Năm 201312:00 SA(Xem: 5321)
Họ Trần xuất hiện như một bông hoa trái mùa, với những mảng truyện cực ngắn rực rỡ ý nghĩa. Đậm màu xót xa nhân thế. Trong cõi giới “truyện cực ngắn”
25 Tháng Tư 201312:00 SA(Xem: 3631)
Tiếng hát tình cờ, đóng đinh chân tôi trên sàn gỗ. Bùi Cung kéo tôi đi. Tôi không nghĩ, Bùi Cung nhận biết đó là “K. khúc của Lê”, nhạc Đăng Khánh
09 Tháng Tư 201312:00 SA(Xem: 4266)
Với những người theo dõi sinh hoạt thơ, văn trên một số trang mạng nghiêng về văn chương, tôi tin, đôi lần trông thấy bút hiệu Đoạn Trường…
22 Tháng Ba 201312:00 SA(Xem: 4478)
Dù tên tuổi Hà Hồng Hoàng còn hoàn toàn xa lạ với người đọc, nhưng tự thân những bài thơ của ông mà, chúng tôi nhận được, lại cho thấy độ sâu, chín bất ngờ…
13 Tháng Ba 201312:00 SA(Xem: 4211)
Bước vào cõi-giới văn xuôi rất sớm, tự quê nhà, trước tháng 4-1975, truyện ngắn Lê Lạc Giao hiện ra như một thứ nắng, gió khác.
21 Tháng Hai 201312:00 SA(Xem: 4781)
Thơ Trịnh Sơn còn ắp đầy tính lạc quan rất… “trai tráng”. Một tâm thái khá hiếm trong cảnh tình thi ca hôm nay, của chúng ta.
11 Tháng Hai 201312:00 SA(Xem: 4860)
Tên tuổi của người nữ nhạc sĩ này, có thể còn xa lạ với một số người. Nhưng với những ai yêu thích loại nhạc dành cho thiếu nhi
31 Tháng Mười Hai 201212:00 SA(Xem: 4670)
Kha Thị Thường không chỉ hoàn tất một cách tốt đẹp, rốt ráo vai trò một nhà văn sống và, viết về bản-rừng qua những con chữ ứng hợp và, hơi thở của trái tim rừng
17 Tháng Mười Hai 201212:00 SA(Xem: 5319)
Sau đây là vài nhận xét vắn tắt của chú về mấy bài thơ của Thiên Giang:.-Thứ nhất: Trong 5 bài thơ của Thiên Giang, có những câu thơ hay (một cách bất ngờ), như:
11 Tháng Mười Hai 201212:00 SA(Xem: 5008)
Thành công rất sớm trong lãnh vực giảng dạy ở bậc đại học, Tiến sĩ Trần Văn Thành (bút hiệu Trần Thu Miên) cũng rất sớm trở thành giáo sư thực thụ.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 5432)
Trong sinh hoạt âm nhạc tại miền nam VN, 20 năm (1954-1975) rất nhiều người biết tên tuổi nhạc sĩ Ngọc Chánh.
(Xem: 8057)
Họ Phạm còn được nhìn nhận là người khai sáng môn Thể dục Khí công Hoàng Hạc, ở miền nam California.
(Xem: 1088)
Sau 1975, ở hải ngoại, Du Tử Lê tiếp tục hoạt động văn chương một cách sôi nổi
(Xem: 4207)
Theo tôi, một trong những “tín đồ sẵn sàng ‘tử đạo’ chữ nghĩa” có nhà văn Vĩnh Quyền
(Xem: 15805)
Năm 2007, nhờ công lao và sự hy sinh trời biển (theo tôi,) của nhà văn và, cũng là nhà thơ Trần Hoài Thư
(Xem: 9920)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 4365)
Thi ca lan tỏa không chỉ trong từng ngóc ngách của căn nhà ông ở
(Xem: 244)
Họ Lê viết ra với tất cả thành thực, không mầu mè, không dùng ngôn ngữ để lòe đời. Tôi cho đó là tấm lòng tử tế của Du Tử Lê đối với chữ nghĩa.
(Xem: 9394)
Tuy không phải làm bất cứ công việc nào trong nhà, nhưng Bố tôi bận lắm.
(Xem: 19053)
Bài thơ là ao ước của một người muốn được biển đón nhận thân xác mình một mai khi ông bước ra khỏi cuộc đời.
(Xem: 15547)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 5094)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 5244)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5710)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5898)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 26237)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 20230)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17817)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 21339)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 19100)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17889)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 15306)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 14383)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 14585)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 13575)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 13078)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 20257)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 27545)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
Khách Thăm Viếng
922,002