HÀ ĐÌNH NGUYÊN - Thương tiếc nhạc sĩ Xuân Tiên

03 Tháng Sáu 20248:31 SA(Xem: 256)
HÀ ĐÌNH NGUYÊN - Thương tiếc nhạc sĩ Xuân Tiên

 

Thương tiếc nhạc sĩ Xuân Tiên – “Hồn còn ngập ngừng theo ánh vàng tan…” (*)

 

Sáng 2 Tháng Sáu, 2023, theo tin từ các nhạc sĩ thân thiết thì lão nhạc sĩ Xuân Tiên vừa từ trần tại Australia. Có thể nói, Xuân Tiên là đại diện duy nhất của dòng nhạc tiền chiến còn sót lại cho đến nay (thượng thọ 102 tuổi)…

 

Những năm trước 1975, tại các trường trung học, mỗi khi có dịp liên hoan văn nghệ (mừng xuân, bế giảng năm học…) thì hầu như trên sân khấu sẽ diễn ra nhạc cảnh "Khúc Hát  Tình" do các cô nữ sinh lớp lớn (từ lớp 10 trở lên) xúng xính trong áo tứ thân, khăn mỏ quạ để yểu điệu giao duyên: “Người từ là từ phương Bắc, đã qua dòng sông sông dài tìm đến nơi này một nhà thân ái… Gặp nàng, nàng là thôn nữ mắt duyên cười say, môi hồng, tình ngát đôi lòng, mộng vàng chung bóng…” Bài hát kêu gọi mọi người dù là từ miền nào thì cũng hãy sống thân ái với nhau, đồng thời cũng ngợi ca tình yêu không phân biệt Bắc-Nam…

 

Dạo ấy, người viết cũng đã từng nhiều đêm len lén qua ngồi thềm nhà hàng xóm, để rình nghe Hoàng Oanh hát "Mong Chờ" qua băng cassette, nghe xong cứ muốn được nghe lại… Sau này, hẳn nhiều người được nghe Hoàng Oanh hát "Mong Chờ" trên kênh YouTube, đặc biệt có một lão nhạc sĩ trên 80 tuổi lên sân khấu thổi sáo đệm cho tiếng hát của Hoàng Oanh. Tiếng nhạc đệm vừa dứt, ông cúi người đưa tay về phía ca sĩ, khiêm nhường dành hết những tràng pháo tay tán thưởng cho cô… Đó chính là tác giả ca khúc "Mong Chờ" - nhạc sĩ Xuân Tiên.

 

Tôi cũng đã nhiều lần tự hỏi: “Tại sao những ca khúc viết về Huế, âm hưởng Huế hay đến như vậy mà lại được viết từ các nhạc sĩ xuất thân từ miền Bắc (không phải người Huế), như trường hợp Đêm Tàn Bến Ngự (Dương Thiệu Tước), Mong Chờ (Xuân Tiên)…? Theo tiết lộ của nhạc sĩ Xuân Tiên thì ông đã sáng tác ca khúc bất hủ này sau một đêm “tri âm, tri kỷ” với những kiều nữ xứ Huế trên dòng sông Hương cùng với nhạc sĩ Vĩnh Phan (thân phụ của các nhạc sĩ Bảo Chấn, Bảo Phúc).

 

Còn nhớ cách đây 17 năm, ông Phạm Xuân Long (con trai của nhạc sĩ Xuân Tiên) có tìm gặp người viết, để phàn nàn về một số hãng băng đĩa trong nước đã sử dụng ca khúc "Duyên Tình" mà không ghi tác giả là Xuân Tiên (lại ghi là của Y Vân). Vậy là xảy ra tranh chấp bản nhạc có những lời ca “Biết nhau giữa độ trăng tròn. Nhớ nhau dưới biển mà lên non ơ vẫn tìm. Ơ... thương nhau thì mâm bánh buồng cau cũng nên duyên ừ ư duyên...,” với nhiều chứng cứ đôi bên đưa ra. Tôi đã viết bài “Duyên Tình: đã đến lúc ly hôn?” đăng trên báo Thanh Niên ngày 20 Tháng Hai, 2006 với câu kết: “Xem ra, nếu bên đại diện nhạc sĩ Xuân Tiên không chịu "sống chung... như cũ" thì chuyện "ly hôn" còn lắm rối rắm, chỉ khi tìm được bản gốc (in) thì mới... êm! (Có bạn đọc nào có bản gốc "Duyên Tình" không ?!)". Báo vừa đăng thì có một bạn đọc gửi một bản in gốc tới tòa soạn, bìa bản nhạc ghi rõ: của Xuân Tiên và Y Vân.

 

Bộ đôi Xuân Tiên – Y Vân còn có một sáng tác chung nổi tiếng khác là ca khúc "Về Dưới Mái Nhà." Những buổi chiều trời đổ cơn mưa, trong hơi gió lành lạnh, ngồi hong mình bên bếp lửa hồng mới thấy thấm thía từng lời ca của "Về dưới mái nhà"… Và còn nữa, một "Hận Đồ Bàn" đầy thống thiết, trầm hùng nói lên nét độc đáo, rất riêng trong nhạc Xuân Tiên.

 

Nhạc sĩ Xuân Tiên tên thật là Phạm Xuân Tiên, sinh ngày 28 Tháng Giêng, 1921 tại Hà Nội. 6 tuổi, đã được cha cho học cổ nhạc (cải lương,Trung Quốc…) và nhạc Tây phương. Năm 1942 ông cùng người anh ruột là nhạc sĩ Xuân Lôi theo đoàn hát vào miền Nam biểu diễn. Nhờ đi lưu diễn quanh Đông Dương mà ông am hiểu cả âm nhạc cổ truyền của Campuchia và Lào. Năm 1952 cả gia đình chuyển vào sinh sống tại Sài Gòn.

 

Nhạc sĩ có khả năng sử dụng thành thạo 25 nhạc cụ. Ông còn nổi tiếng trong lĩnh vực cải tiến nhạc cụ: Ông đã cùng nhạc sĩ Xuân Lôi cải tiến loại sáo 6 lỗ thành hai loại là 10 lỗ và 13 lỗ có khả năиg chơi được nhiều âm giai khác nhau. Hiện hai loại sáo này đang được trưng bày tại Musée de l’Homme, Paris, Pháp. Ông còn chế tác cây đàn 60 dây (tương tự đàn tranh) chơi được tất cả các âm giai. Năm 1980, ông cải tiến cây đàn bầu cổ truyền với thân đàn làm từ trái bầu dài làm hộp khuếch âm. Đàn này đã nhiều lần được đem đi triển lãm ở Úc, thường được gọi là Đàn bầu Xuân Tiên.

 

Không chỉ nổi tiếng trong lĩnh vực âm nhạc, vợ chồng nhạc sĩ Xuân Tiên còn là tấm gương cho các thế hệ hậu bối. Năm 19 tuổi (1940), ông lập gia đình với bà Hoàng Thị Hương (cùng tuổi với ông). Vợ chồng nhạc sĩ sống hạnh phúc bên nhau suốt hơn 80 năm. Có thể nói vợ chồng nhạc sĩ Xuân Tiên là đôi vợ chồng cùng sống hơn trăm tuổi hiếm hoi trên thế giới. Cụ bà Hoàng Thị Hương đã qua đời ở tuổi 100 vào ngày 18 Tháng Sáu, 2021.

 

Có thể nói nhạc sĩ Xuân Tiên là đại diện duy nhất của thế hệ nhạc sĩ tiền chiến đúng nghĩa (có những sáng tác trước năm 1945) còn sót lại cho đến bây giờ, bởi ông đã từng có các ca khúc "Chờ Một Kiếp Mai" viết chung với Ngọc Bích và "Trên Kiếp Hoa," hai ca khúc này được viết trong giai đoạn 1939-1942.

 

Và hôm nay, chúng ta cùng tiễn biệt một chứng nhân lịch sử của Tân nhạc Việt Nam từ giai đoạn mới phôi thai hình thành cho đến phát triển rực rỡ trong thời hiện đại.

 

__________

(*) một câu trong ca khúc" Mong Chờ"

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
17 Tháng Sáu 20249:02 SA(Xem: 113)
Anh là một tác giả thành tựu, trong cả hai lãnh vực văn học và hội họa.
13 Tháng Sáu 20242:34 CH(Xem: 212)
Một con người trông hài hước với những câu nói sáng giá bất ngờ
09 Tháng Sáu 20248:18 SA(Xem: 345)
Người gái ấy 23 tuổi, còn người trai chỉ mới 18. Họ là hàng xóm của nhau,
10 Tháng Năm 20249:45 SA(Xem: 301)
Quá nửa khuya, rạng sáng ngày 7/5/2020, cái tin nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển từ trần lan truyền nhanh trên mạng. Ai nấy đều bàng hoàng: bầu trời âm nhạc VN đã vừa vụt tắt một ngôi sao - Sao Biển!
01 Tháng Năm 20242:01 CH(Xem: 349)
Cầu nguyện nhà văn Linh Bảo về cõi vĩnh hằng “Hồn quê theo ngọn mây Tần xa xa” xa lánh chốn lao xao nơi cõi trần.
23 Tháng Tư 20244:13 CH(Xem: 327)
Mong bạn ta bay đến cõi trời nào đó, tha hồ ngắm nhìn các tiên nữ và ung dung làm thơ, Lữ nhé.
02 Tháng Tư 202411:21 SA(Xem: 508)
Một hồi chuông tan với nhang tàn, thỉnh Chú một đoạn ghé bến Hư Không với Thầy, rồi về đoàn tụ cùng Nam Long, với Sài Gòn thương nhớ!
25 Tháng Ba 202411:34 SA(Xem: 504)
Thái Thanh hát bên Phật Di Đà những lời kinh trong suốt, vô ngôn.
14 Tháng Ba 20245:55 CH(Xem: 651)
Hôm nay là ngày mở cửa mả của anh (31/01 (2024) mà em vẫn chưa thực sự tin là anh đã đi xa.
29 Tháng Hai 20248:09 SA(Xem: 612)
Thơ Phan Xuân Sinh không có những mộng mơ vì đời không cho anh có thời giờ mộng mơ. Anh rất thực tế nên thơ của anh rất đời, rất hào sảng.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 16643)
Tuy nhiên, thế hệ 1940-1950, cũng lại là thế hệ cung cấp cho văn chương miền Nam 20 năm, những bài thơ, những trang
(Xem: 9359)
Loạt bài của Nguyên Vũ / Vũ Ngự Chiêu được độc giả, nhất là giới quân nhân đón nhận nồng nhiệt
(Xem: 17644)
Ông là một nhà văn nổi tiếng của miền Nam.
(Xem: 12762)
Từ hồi nào giờ, giới sinh hoạt văn học, nghệ thuật thường tập trung tại thủ đô hay những thành phố lớn. Chọn lựa mặc nhiên này, cũng được ghi nhận tại Saigòn, thời điểm từ 1954 tới 1975.
(Xem: 19497)
Với cá nhân tôi, tác giả tập truyện “Thần Tháp Rùa, nhà văn Vũ Khắc Khoan là một trong những nhà văn lớn của 20 năm văn học miền Nam;
(Xem: 4266)
Tôi mượn câu thơ kết trong bài 'Đêm, nhớ trăng Sài Gòn' của Du Tử Lê để làm tựa cho bài viết này, bài viết về ông: Du Tử Lê - một nhà thơ có tầm ảnh hưởng lớn đối với văn chương Việt Nam.
(Xem: 1083)
Nói một cách dễ hiểu hơn, thơ ông phù hợp với kích cỡ tôi, kích cỡ tâm hồn tôi, phù hợp với khả năng lãnh nhận, thu vào của tôi, và trong con mắt thẩm mỹ tôi,
(Xem: 1484)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972.
(Xem: 1554)
Anh chưa đến hay anh không đến?!
(Xem: 22873)
Giờ đây tất cả mọi danh xưng: Nhà văn. Thi sĩ. Đại thi hào. Thi bá…với con, với mẹ, với gia đình nhỏ của mình đều vô nghĩa. 3 chữ DU-TỬ-LÊ chả có mảy may giá trị, nếu nó không đứng sau cụm từ “Người đã thoát bệnh ung thư”.
(Xem: 19478)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 8231)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 9187)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 8761)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 11472)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 31043)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 21091)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 25836)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 23258)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 22071)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 20163)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 18412)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 19553)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 17221)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 16355)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 24917)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 32357)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 35166)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,