Lớp học cuối tháng 4-1975 và, Vũ Đức Thanh.

17 Tháng Tư 20171:06 CH(Xem: 4701)
Lớp học cuối tháng 4-1975 và, Vũ Đức Thanh.

Thời  trước tháng 4-1975, tôi có nhận dạy thêm cho một số trường trung học ở Saigon. Số trường và số giờ tôi dạy, không nhiều… Nhưng tôi sẽ không làm được việc này, nếu không có được sự cho phép không chính thức của nhà thơ Cao Tiêu (1929-2012), tức Đại tá Hoàng Ngọc Tiêu, Cục Trưởng cục TLC thời đó. Cũng như tôi sẽ không có được cho riêng mình, một vài kỷ niệm hiếm hoi, đáng nhớ.

.

LopHocCuoi 01
Tranh Nguyễn Thanh Bình.


Tuy thích nghề dạy học từ khi còn nhỏ, nhưng lớn lên, dầm mình trong sinh hoạt văn nghệ, lại bị ràng buộc gay gắt bởi luật lệ quân đội, tôi đã xóa hẳn mơ ước đi dạy học của mình. Cho đến mùa khai trường năm 1971, do nhu cầu tìm chỗ dạy cho một người bạn ở tỉnh về, tôi có đến gặp ông giám học trường trung học Hiếu Nghĩa, gần doanh trại cục TLC.…

Tôi nhớ, ông giám học, cười cười, nhìn tôi một đỗi khá lâu, xong cho tôi một kết luận bất ngờ là:

“Chúng tôi sẽ thu xếp giờ  dạy cho người bạn của ông; chỉ với một điều kiện: Ông phải nhận dạy cho chúng tôi ít giờ. Và cho phép chúng tôi quảng cáo tên ông trong ban giảng dạy.”

Phần tôi, tôi sẽ  có đúng một tuần, để trả lời nhận hay không!!!

Tôi ra về với tất cả băn khoăn, ngỡ ngàng. Khó xử! Nếu không nhận lời, bạn tôi sẽ không có chỗ dạy. Nếu nhận lời, tôi sẽ kẹt với luật lệ của quân đội. Luật quân đội khi đó, quy định rằng, bất cứ một quân nhân tại ngũ nào, nếu muốn đi dạy ở các trường tư thục, đều phải xin phép với Bộ TTM. Tôi không nghĩ giấy xin phép đi dạy học thêm của tôi, sẽ được Bộ TTM chấp thuận. Khi mà giấy đó phải đi qua không biết bao nhiêu cửa ải! Cửa ải đầu tiên là ông Trưởng phòng, (xếp chực tiếp của tôi), lên tới Trưởng Khối. Rồi  văn phòng Cục Trưởng. Từ  văn phòng Cục Trưởng, đơn xin của tôi sẽ phải trình lên Tổng Cục trưởng  TC/ CTCT. 

Sau đấy, tôi thực sự không biết đơn xin của tôi còn cần phải đi qua những cửa ải nào khác nữa. Thí dụ, Cục An ninh, Tổng cục quân huấn v.v…  

Đã không chút hy vọng đơn xin đi dạy ngoài giờ được chấp thuận, mà có khi còn bị “tống” đi nơi khác vì cái tội tham lam (đã được ở Saigon, lại còn xin đi dạy thêm…)

Gần hết hạn một tuần, tôi trở lại trường Hiếu Nghĩa, định nói lời cám ơn và, từ chối thì, tôi gặp một người bạn, tên Khấn. ( Sau này tôi mới biết anh là em vợ của ông Giám học, dạy môn Lý Hóa.

Anh hỏi tôi đi đâu lạc mà đến đây? Tôi khai thật cái khó khăn của tôi là, rất muốn nhận lời dạy ít giờ.

Nhưng xin giấy phép chính thức thì tôi không thể!!!

“Mà nếu không có giấy phép, tôi sẽ không thể để trường quảng cáo tên tôi trong ban giảng huấn”.

Thông cảm ngay. Bạn tôi nói:

“Đúng rồi, không có giấy phép, dễ bị tố lắm, khi cho tên trên bảng quảng cáo…”

Nói xong, bạn tôi bảo tôi theo anh ấy.

Tưởng đi đâu, hóa ra anh đưa tôi vào văn phòng Giám học. Tôi chưa kịp nói gì thì anh đã thay tôi nói với ông Giám học, rằng, hãy mời tôi dạy thử ít tháng xem sao? Chưa kể, tôi cũng cần phải có thời gian để xin giấy phép.

“Theo em, trong thời gian đó, mình khoan sắp giờ dạy cho người bạn của anh ấy vội…”

Câu chuyện những tưởng khó có thể giải quyết được một cách êm ả thì, cuối cùng nó đã được dàn xếp một cách nhẹ nhàng mà, sung sướng nhất cho tôi là, không phải mở miệng, nói năng gì thêm!...

Tiễn chân tôi ra về, anh Khấn đặt một tay lên vai, thân mật bảo:

“Nếu ông ngại thì ông có quyền quên đi cái vụ “giấy phép”. Không có cũng chẳng chết thằng Tây nào.

Sau một thời gian, mọi người đã quen với việc ông đi dạy thêm thì trường có thêm tên ông vào danh sách giảng huấn hay không, cũng chẳng ma nào nó để ý đâu!”

Bạn tôi nói đúng! Tôi đứng lớp một thời gian dài mà, không bị một rắc rối nào về phía thủ tục hành chánh - - Mặc dù, có nhiều lần, tới sát giờ dạy, vẫn không thể có được vài phút thay quần áo dân sự, tôi chạy thẳng đến trường với bộ đồ lính đang mặc.

Nhưng một chuyện khác, tôi không biết phải xếp loại gì (tốt hay xấu?) - - Chỉ biết đó là một câu chuyện liên quan tới đời sống gia đình, vật chất của một người bạn khá thân. Ông là dân dạy tư thục chính quy, lâu đời và, có tiếng. Chính ông là người móc nối, hoặc chuyển lời mời của một vài trường tư thục khác cho tôi, khi họ muốn mời tôi về cộng tác.

Tôi nhớ hôm đó, vừa xong hai giờ Việt văn đầu ngày, cho một lớp đệ tam C, thì một học sinh tìm tôi. Em nói, tôi có một thân nhân muốn gặp tôi, ở bên ngoài cổng trường.

Bất ngờ! Tôi vội vàng đi ra. Ngoài cổng trường khi đó, tôi thấy một phụ nữ còn trẻ, không quen, đứng nép một phía. Chị chủ động bước tới, tự giới thiệu tên Y., là vợ của giáo sư X, (chữ dùng thời đó) đi tìm X. vì mấy hôm nay X. không về nhà. Và, cũng không đưa tiền về để nuôi con…

Chỉ với chừng đó câu ngắn, gọn, tôi hiểu chuyện gì đã xẩy ra trong gia đình bạn tôi và, điều  gì chị Y. cần nhất trong lúc này.

Tôi rụt rè đề nghị:

“Chị có muốn tôi đưa chị vào văn phòng. Gặp ông Giám học không?”

Ngập ngừng ít giây, chị Y. lắc đầu. Chị nói chị không muốn có bất cứ một chuyện không tốt nào, ảnh hưởng tới y tín của X. Chị thêm:

“Hơn nữa, chuyện này cũng lâu lâu mới xẩy ra một lần anh ạ.”

Tôi hiểu rõ ý chị, chỉ muốn nhờ tôi tìm X.. Nói với X. sớm mang tiền về cho chị nuôi con…

“Còn chuyện anh ấy với con học trò của anh ấy, chừng nào chán, anh ấy về lại với vợ con, cũng được!” Đó là lời nhắn chót, trong cuộc gặp gỡ ngắn ngủi mà, tôi tin chị Y không muốn… Nhưng chị lại không thể có được một chọn lựa nào khác!.!

Quan sát chị Y.  gần hơn. Tôi thấy chị không son, phấn. Nhưng chiếc áo dài lụa, xanh dương, rộng thinh, phủ ngoài tấm  thân gầy còm của chị thì, thật không xứng hợp khi  mắt chị trũng sâu, quầng mắt chòng chéo nhiều vết nứt âu lo, muộn phiền năm tháng. Chiếc quần tây màu xám, nhầu, xộc xệch trên đôi sandal màu trắng, xỉn, chẳng những không hợp mà, chúng còn tố cáo sự bấp bênh, ngổn ngang của đời sống vật chất, cũng như tinh thần người phụ nữ.

Không hiểu lý do gì mà, hình ảnh chị Y. lúc đó,  bỗng cho tôi thấy rõ sự bất hạnh của khá nhiều phụ nữ, có chồng thuộc giới văn nghệ sĩ. Nó cũng lao chao, ngặt nghèo như vợ những người lính trong chiến tranh vậy.

Tôi đặt tay lên một bên vai ốm o của chị Y, bằng tất cả lòng kính trọng, thông cảm, tôi hứa, sẽ đi tìm X. ngay và, chuyển gấp những gì chị muốn nhắn.

Tôi đến rất nhiều trường, nhưng cũng phải hai ngày sau, mới gặp được bạn.  X. có vẻ ngượng với tôi. Anh nói (như thề) sẽ về nhà ngay. Riêng chuyện cô học trò, X. xác nhận có. Nhưng là học trò cũ, chứ không phải hiện tại.

Trong ánh nắng của một buổi chiều sắp tối, đứng nhìn bạn nghiêng đầu  trên chiếc vespa cũ, lao đi như một mũi tên buồn, không biết hướng về đâu!?! Tôi chạnh nghĩ tới mình. Lòng cũng hoang mang. Bất an. Với hàng trăm giằng co, níu kéo không lối thoát, giữa bản năng sinh tồn và mơ mộng hão huyền, bất trắc trong thực tế…

Bẵng đi một thời gian khá dài, vì tình hình chiến sự, đất nước, tôi không có dịp gặp lại X. Chỉ biết chắc, tính tới ngày 30 tháng 4-1975, bạn tôi vẫn sống với người vợ thủy chung, đáng kính của ông. Điều tôi không biết là, đã 42 năm trôi qua, biết bao nhiêu thảm kịch của tù đầy, mất mát, bạn tôi có còn giữ được, cái hình ảnh hoang mang, thất lạc là: 

“Trong ánh nắng của một buổi chiều sắp tối, đứng nhìn bạn nghiêng đầu trên chiếc vespa cũ, lao đi như một mũi tên buồn, không biết hướng về đâu!?!”


(Còn tiếp một kỳ)

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
06 Tháng Sáu 201612:00 SA(Xem: 4081)
Hình dung quân “khủng bố” tập đọc thơ của ông ngoại, với cái giọng ngọng líu, ngọng lo… Tôi nghe trong tôi, dấy lên một niềm vui, khó tả
07 Tháng Năm 201612:00 SA(Xem: 6829)
Dường những ngày chuẩn bị trở về (hay chính sự chuẩn bị) đã trả Ch. lại cho tôi; cùng lúc mang Layna đi tới một chân trời khác.
10 Tháng Tư 201612:00 SA(Xem: 12857)
cách gì, tôi vẫn tin linh hồn cố nhà văn Mai Thảo, Nguyễn Xuân Hoàng… ở đâu đó nơi cõi khác, sẽ rất vui với bài viết này.
30 Tháng Ba 201612:00 SA(Xem: 4186)
Thành viên cuối cùng của phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm, nhà thơ Hoàng Cầm, đã từ trần tại Hà Nội ngày 6 tháng 5 năm vừa qua, hưởng thọ 88 tuổi.
13 Tháng Ba 201612:00 SA(Xem: 3753)
Tôi trở dậy lúc tám giờ tối. Căn nhà im. Cái im lặng lênh láng của những triều nước dềnh lên từ một bãi bờ xa khuất
26 Tháng Hai 201612:00 SA(Xem: 19258)
Tôi không biết phải bắt đầu từ đâu, ra sao, thế nào khi đứng trước khu rừng có quá nhiều những gốc lạ, quý? Khu rừng thuộc quyền sở hữu của người dựng thành đêm-từ-biệt…Trần.
08 Tháng Hai 201612:00 SA(Xem: 10086)
Mừng sinh nhật 93 tuổi của nhà văn Doãn Quốc Sỹ
30 Tháng Giêng 201612:00 SA(Xem: 5155)
Nhưng chúng tôi nói về những vắng mặt. (Vắng mặt của những năm đầu 1970, trở lại, từ những có mặt hôm nay, xấp xỉ 60. Riêng tôi đã… “cổ lai hy!?.”)
24 Tháng Giêng 201612:00 SA(Xem: 3749)
Hôm nay là cuối năm. Buổi chiều đã xuống thấp trên những cành cypress, vườn sau.
09 Tháng Giêng 201612:00 SA(Xem: 3363)
Văn học miền Nam 20 năm, tuy được tính từ 1954 tới 1975 nhưng theo tôi, những vụ gặt lớn chỉ thực sự bắt đầu từ đầu thập niên 1960
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 17048)
Ông là một nhà văn nổi tiếng của miền Nam.
(Xem: 12262)
Từ hồi nào giờ, giới sinh hoạt văn học, nghệ thuật thường tập trung tại thủ đô hay những thành phố lớn. Chọn lựa mặc nhiên này, cũng được ghi nhận tại Saigòn, thời điểm từ 1954 tới 1975.
(Xem: 18992)
Với cá nhân tôi, tác giả tập truyện “Thần Tháp Rùa, nhà văn Vũ Khắc Khoan là một trong những nhà văn lớn của 20 năm văn học miền Nam;
(Xem: 9174)
Để khuây khỏa nỗi buồn của cảnh đời tỵ nạn, nhạc sĩ Đan Thọ đã học cách hòa âm nhạc bằng máy computer.
(Xem: 8345)
Mới đây, có người hỏi tôi, nếu không có “mắt xanh” Mai Thảo, liệu hôm nay chúng ta có Dương Nghiễm Mậu?
(Xem: 610)
Nói một cách dễ hiểu hơn, thơ ông phù hợp với kích cỡ tôi, kích cỡ tâm hồn tôi, phù hợp với khả năng lãnh nhận, thu vào của tôi, và trong con mắt thẩm mỹ tôi,
(Xem: 983)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972.
(Xem: 1172)
Anh chưa đến hay anh không đến?!
(Xem: 22466)
Giờ đây tất cả mọi danh xưng: Nhà văn. Thi sĩ. Đại thi hào. Thi bá…với con, với mẹ, với gia đình nhỏ của mình đều vô nghĩa. 3 chữ DU-TỬ-LÊ chả có mảy may giá trị, nếu nó không đứng sau cụm từ “Người đã thoát bệnh ung thư”.
(Xem: 14003)
Nấu cơm là công việc duy nhất trong ngày có liên quan đến cộng đồng gia đình, mà, gần đây Bố đã được miễn, vì cả nhà cứ bị ăn cơm sống hoài.
(Xem: 19182)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 7900)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 8817)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 8502)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 11065)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 30718)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 20818)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 25516)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 22912)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 21734)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 19791)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 18057)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 19257)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 16924)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 16116)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 24508)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 31959)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 34936)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,